Dzisiaj w szponach będzie o zmianie terminu składania ofert. Nie pierwszy raz (ale coraz trudniej znaleźć temat nieporuszany w szponach), ale chyba pierwszy raz w tym kontekście. Mianowicie chodzi tutaj o zmiany dokonywane w ostatniej chwili (czyli w ostatnich dniach przed upływem pierwotnego terminu ofert). Pół biedy, jeśli taka zmiana wiąże się z jakąś mało istotną zmianą specyfikacji, niezmieniającą kręgu potencjalnych wykonawców, wymagającą tylko dostosowania czy weryfikacji ofert.

Bywają jednak zmiany, które krąg wykonawców zmieniają. Doprecyzowanie warunków udziału w postępowaniu, dorzucenie dodatkowych wymaganych dokumentów (albo odjęcie), zmiana parametrów zamawianego przedmiotu zamówienia… Takie zmiany mogą spowodować, że ktoś przygotowujący się do startu nie będzie w stanie złożyć oferty albo odwrotnie – mogą zaowocować otwarciem bram do postępowania nowym wykonawcom. Oczywiście ustawodawca postawił w pewnym stopniu barierę dla takich zmian – mamy art. 137 ust. 7 Pzp, który mówi o konieczności unieważnienia postępowania w przypadku istotnej zmiany charakteru zamówienia czy jego zakresu. W praktyce tak istotną zmianą jest zmiana rozkładu części w postępowaniu (przy czym tu mieliśmy do czynienia z wyprzedzeniem teorii przez praktykę, w związku z blokowaniem w systemie eNotices ogłoszeń zawierających takie zmiany).

Byłem przekonany, że już kiedyś o tym w „szponach” pisałem. Jednak poszukiwania w tekstach z 14 lat nie przyniosły żadnego efektu, a temat to wart poruszenia i aktualny praktycznie „od zawsze”. A chodzi o niezwykle irytującą wykonawców i wprowadzającą do postępowań zamówieniowych sporą dawkę chaosu praktykę niektórych zamawiających – polegającą na zmienianiu treści SWZ bez określenia konkretnych zmian, wyłącznie poprzez odpowiedź na pytanie.

Oczywiście, odpowiadanie na wnioski o wyjaśnienie SWZ to najbardziej naturalna sytuacja, w której zmiana SWZ może nastąpić. Chodzi jednak o sposób, w który się to robi. Bo warto, aby odpowiadając na pytanie „Co zamawiający miał na myśli?” napisać nie tylko „Miał na myśli to i to”, ale także: „w związku z tym zamawiający zmienia punkt taki a taki SWZ poprzez dodanie/wykreślenie/zamianę itd.”. Nie ma potrzeby dołączać do tego ujednoliconej wersji dokumentu, choć to miły gest wobec wykonawców (a niekiedy, przy dużej ilości zmian, wręcz pożądany, choćby dla samego zamawiającego – aby odpowiadając na kolejne pytania albo dokonując kolejnych zmian, uniknął posługiwania się nieaktualnym brzmieniem zapisów).

Każdy się myli i wyjątkiem nie są tu zamawiający. Czasami trudno doszukiwać się winy, bo dokumenty przetargowe zwykle są obszerne i trudno dopilnować, aby wszystko się co do joty zgadzało – było jednoznaczne i wyczerpujące, dokładne i zrozumiałe, tak jak oczekuje tego ustawodawca zgodnie z art. 99 ustawy Pzp. To z tego powodu ustawodawca przewidział możliwość wnioskowania do zamawiającego o wyjaśnienie treści SWZ. Wykonawcy używają tego instrumentu w różnych celach. Czasami za pomocą pytań chcą doprowadzić do zmiany wymagań, które im nie odpowiadają, ale podstawowym celem procedury wyjaśniania SWZ jest danie szansy zamawiającemu na wyeliminowanie błędów zauważonych przez podmioty chcące złożyć oferty.

Wszak to wykonawca zainteresowany realizacją zamówienia najprędzej znajdzie jakieś nieścisłości w tym, co zamawiający mu udostępnił i będzie zainteresowany ich wyeliminowaniem, aby prawidłowo skalkulować ofertę. Wykonawca występuje zatem w roli kontrolera (działającego w swojej własnej sprawie), a zamawiający – z takich pytań, zmierzających do wyeliminowania nieścisłości w dokumentach zamówienia, powinien się tylko cieszyć. Bo przecież taka nieścisłość to w przyszłości potencjalne źródło kłopotów przy realizacji zamówienia, konfliktów, a w skrajnym przypadku taki pozostawiony za sobą byk może doprowadzić do nieosiągnięcia celów, zakładanych na starcie postępowania.
Czytaj dalej →