Sto lat temu (no dobra, pomyliłem się, ale tylko o jedno zero :)) pisałem w „szponach” o absurdzie odczytywania z ofert podczas ich otwarcia terminu wykonania, okresu gwarancji i terminu płatności – zgodnie z art. 86 ust. 5 pkt 3 ówczesnej, „starej” ustawy Pzp. Oczywiście, absurdem nie było to tam, gdzie któryś z tych elementów był oceniany w kryteriach (a zatem miał oferty różnicować), ale to była mniejszość przypadków, a przepis doprowadził wówczas do powstania ryzykownych praktyk po stronie zamawiających (i o tym też w szponach było, też dawno temu).
Obecna ustawa poszła w drugą skrajność – po otwarciu ofert podaje się obok nazwy i adresu wykonawcy tylko cenę lub koszt (art. 222 ust. 5 pkt 2 Pzp), niezależnie od tego jakie są poza ceną lub kosztem pozostałe kryteria oceny ofert. Oczywiście, nikt zamawiającemu nie zabrania publikować także innych informacji zaczerpniętych z ofert, co sens ma faktycznie tam, gdy mowa o elementach różnicujących oferty i dających się podać w krótkiej formie – i powinno być dobrą praktyką1.
Ale na art. 222 ust. 5 pkt 2 ustawa się nie kończy. Mamy także art. 18 ust. 3 Pzp, który pozwala wykonawcy zastrzec jako tajemnicę przedsiębiorcy w ofercie wszystko z wyjątkiem informacji opisanych w art. 222 ust. 5. Nie wolno mu zatem zastrzegać nazwy, adresu i ceny lub kosztu, ale całą resztę już tak – choćby to był parametr oceniany w kryteriach oceny ofert. I pomijam tu kwestię skuteczności takiego zastrzeżenia – trudno mi sobie wyobrazić, aby ktoś skutecznie zastrzegł chociażby okres oferowanej gwarancji (coś, co za poprzedniej ustawy było niedopuszczalne, na mocy art. 8 ust. 3). Teoretycznie jednak taka możliwość istnieje, a czasami w kryteriach oceny ofert oceniane są parametry, które faktycznie mogą ocierać się o informacje mające szerszą wartość gospodarczą dla wykonawcy.
I co jeśli wykonawca uzna je za swoją tajemnicę i skutecznie zastrzeże? Cóż, wypada tajemnicę uznać. Ale zamawiający musi zrobić drugi krok – musi oferty w kryteriach ocenić, a wyniki tej oceny musi podać wykonawcom w informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej. Ba, niekiedy wraz z uzasadnieniem. I co wtedy? Niekiedy sposób oceny w danym kryterium lub jej uzasadnienie, choć nie ujawnią wprost informacji objętej tajemnicą, pozwolą konkurencji na dojście do niej. Ot, choćby poprzez odwrócenie funkcji, jaką stanowi wzór opisany przez zamawiającego w kryteriach.
Czy to będzie zbrodnia? Moim zdaniem nie. Wykonawca składając ofertę musi liczyć się z tym, że do takiej sytuacji dojdzie, inaczej jego tajemnica uniemożliwiłaby zamawiającemu realizowanie narzuconych na niego przez ustawodawcę obowiązków.
- Ba, ja wciąż uważam, że otwarcie ofert mogłoby polegać po prostu na automatycznym ich ujawnieniu (z wyjątkiem oczywiście tajemnic, które ujawniałby zamawiający „ręcznie” po weryfikacji skuteczności ich zastrzeżenia). ↩︎