W ka\u017cdym post\u0119powaniu o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego (no, prawie w ka\u017cdym, bo mo\u017cemy tu wy\u0142\u0105czy\u0107 te realizowane w trybie zam\u00f3wienia z wolnej r\u0119ki) mamy do czynienia z nast\u0119pstwem zdarze\u0144 i kluczowych dokument\u00f3w. Najpierw zamawiaj\u0105cy og\u0142asza zasady post\u0119powania, publikuj\u0105c dokumenty zam\u00f3wienia. Potem wykonawca odpowiada na te dokumenty sk\u0142adaj\u0105c ofert\u0119, a w \u015blad za ni\u0105 tak\u017ce przedmiotowe czy podmiotowe \u015brodki dowodowe. Wreszcie nadchodzi trzeci etap i dokument wi\u0105\u017c\u0105cy wszystko – umowa, kt\u00f3ra wie\u0144czy post\u0119powanie i jednocze\u015bnie rozpoczyna to, co w tym wszystkim najwa\u017cniejsze, czyli realizacj\u0119 przedmiotu zam\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n
Ta umowa jest niejako podsumowaniem dw\u00f3ch wcze\u015bniejszych element\u00f3w post\u0119powania – z jednej strony wymaga\u0144 zamawiaj\u0105cego zawartych w dokumentach zam\u00f3wienia (kt\u00f3rych przecie\u017c naturalnymi elementami s\u0105 projektowane postanowienia umowy i opis przedmiotu zam\u00f3wienia), a z drugiej strony warunk\u00f3w realizacji wynikaj\u0105cych z oferty wykonawcy. Czasami to b\u0119dzie tylko cena, a czasami znacznie wi\u0119cej element\u00f3w – najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to rzeczy oceniane w kryteriach, ale niekiedy tak\u017ce i te, od kt\u00f3rych zale\u017cy uznanie za spe\u0142nienie warunk\u00f3w udzia\u0142u w post\u0119powaniu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
I zdarzy\u0142o mi si\u0119 spotka\u0107 z umowami, w kt\u00f3rych z tym obejmowaniem kluczowych element\u00f3w z wcze\u015bniejszych etap\u00f3w post\u0119powania by\u0142o kulawo. Owszem, by\u0142y sobie projektowane postanowienia umowy, na bazie kt\u00f3rych podpisano umow\u0119, uzupe\u0142niaj\u0105c j\u0105 o dane z oferty. Ale przygotowuj\u0105c te projektowane postanowienia umowy zamawiaj\u0105cy zdarza\u0142o si\u0119 zapomina\u0107 o kilku „drobiazgach”. Na przyk\u0142ad nie przewidywali \u017cadnych zapis\u00f3w dotycz\u0105cych sposobu wykorzystywania przez wykonawc\u0119 zasob\u00f3w podmiot\u00f3w trzecich udost\u0119pniaj\u0105cych zasoby ani dotycz\u0105cych sposobu realizacji zam\u00f3wienia w przypadku konsorcjum.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem zar\u00f3wno korzystanie z potencja\u0142u podmiot\u00f3w udost\u0119pniaj\u0105cych zasoby, jak i organizowanie si\u0119 wykonawc\u00f3w w konsorcja, s\u0105 przypadkami zdarzaj\u0105cymi si\u0119 w praktyce (zreszt\u0105, wci\u0105\u017c chyba nieco zbyt cz\u0119sto, aby za ka\u017cdym razem uzna\u0107 to za wype\u0142nienie idei ustawodawcy). I oba te elementy s\u0105 obwarowane pewnymi zasadami. Je\u015bli wykonawca korzysta z zasob\u00f3w podmiotu udost\u0119pniaj\u0105cego zasoby – musi by\u0107 znany ten podmiot, musz\u0105 by\u0107 znane wykorzystywane zasoby i musi by\u0107 znany spos\u00f3b i czas ich wykorzystania. To wszystko zawiera si\u0119 w zobowi\u0105zaniu b\u0105d\u017a innym dowodzie dysponowania zasobami sk\u0142adanymi na etapie post\u0119powania. I teraz wypada\u0142oby, aby umowa zawiera\u0142a postanowienia w tym zakresie – tak, aby o tym pami\u0119ta\u0107 i na etapie realizacji zam\u00f3wienia egzekwowa\u0107 (czyli wypada\u0142oby tak\u017ce przewidzie\u0107 jakie\u015b konsekwencje za niedotrzymanie).<\/p>\n\n\n\n
Analogicznie – je\u015bli nie mamy do czynienia z jednym wykonawc\u0105, ale z konsorcjum wykonawc\u00f3w, ci wykonawcy, aby wykaza\u0107 spe\u0142nienie warunk\u00f3w udzia\u0142u w post\u0119powaniu powinni poda\u0107 na etapie post\u0119powania podzia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w na etapie realizacji. Ten podzia\u0142 to nie jest sztuka dla sztuki – ma s\u0142u\u017cy\u0107 temu, aby zamawiaj\u0105cy wiedzia\u0142, \u017ce odpowiednie roboty wykonaj\u0105 ci spo\u015br\u00f3d wykonawc\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 odpowiednie zasoby. Wi\u0119c znowu – ten podzia\u0142 powinien znale\u017a\u0107 odzwierciedlenie w podpisanej umowie i zosta\u0107 tak\u017ce obwarowany sankcjami.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny przypadek – zamawiaj\u0105cy stawia warunek udzia\u0142u w post\u0119powaniu dotycz\u0105cy dysponowania odpowiednimi lud\u017ami czy sprz\u0119tem. Wykonawcy potwierdzaj\u0105 spe\u0142nienie warunk\u00f3w przedstawiaj\u0105c wykaz os\u00f3b albo list\u0119 sprz\u0119tu. I znowu – zamawiaj\u0105cy powinien zadba\u0107, aby te nazwiska lub inne dane znalaz\u0142y si\u0119 w umowie, bo powinno mu zale\u017ce\u0107, aby ci w\u0142a\u015bni ludzie umow\u0119 realizowali. Je\u015bli zatem stawia takie warunki, p\u00f3\u017aniejsza umowa powinna te oczekiwania odzwierciedli\u0107. Analogicznie z uprawnieniami do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci – nie wystarczy, \u017ce wykonawca poka\u017ce je na etapie przetargu, mo\u017ce je przecie\u017c potem utraci\u0107. I to te\u017c warto w umowie przewidzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaistnienia takich okoliczno\u015bci zamawiaj\u0105cy powinien przewidzie\u0107 ju\u017c na etapie tworzenia projektowanych postanowie\u0144 umowy. To wbrew pozorom niezbyt wiele pisania. Kilka zda\u0144 – \u017ce trzeba wykorzysta\u0107 w taki spos\u00f3b takie zasoby (i tabelka albo wyliczenie), na takich stanowiskach takich ludzi (i tabelka albo wyliczenie), \u017ce trzeba podzieli\u0107 obowi\u0105zki w taki a taki spos\u00f3b (i tabelka). Do tego w jaki spos\u00f3b mo\u017cna to zmieni\u0107 (bo przecie\u017c zmiany s\u0105 dopuszczalne, byle realizowane w spos\u00f3b racjonalny) oraz co b\u0119dzie, je\u015bli wykonawca tego nie dotrzyma.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie, cho\u0107 to tylko kilka zda\u0144 czy punkt\u00f3w, to kolejny kamyczek do zam\u00f3wieniowych um\u00f3w, kt\u00f3re i tak s\u0105 cz\u0119sto nazbyt rozbudowane. Kt\u00f3rych wykonawcy cz\u0119sto i tak nie czytaj\u0105. W kt\u00f3rych jak\u017ce cz\u0119sto mamy przerost formy nad tre\u015bci\u0105, przepisywanie przepis\u00f3w i dmuchanie na najbardziej absurdalne zimno w\u0142\u0105cznie z przenoszeniem ka\u017cdego ryzyka na wykonawc\u0119. Ale opisane powy\u017cej kwestie dotycz\u0105 zdarze\u0144 ca\u0142kiem mo\u017cliwych i s\u0142u\u017c\u0105 do egzekwowania podstawowych zasad post\u0119powania. To narz\u0119dzie (pytanie jeszcze jak wykorzystywane w praktyce) zapobiegania pozostawianiu warunk\u00f3w przetargowych tylko czczymi papierkami.<\/p>\n\n\n\n