Kary s\u0105 norm\u0105 w umowach o zam\u00f3wienie publiczne. To poniek\u0105d oczywiste – pomijaj\u0105c aspekt rekompensaty szk\u00f3d wywo\u0142anych niew\u0142a\u015bciwym wykonaniem zam\u00f3wienia, maj\u0105 one charakter dyscyplinuj\u0105cy. Wykonawca powinien wiedzie\u0107, \u017ce zawalenie sprawy nie sko\u0144czy si\u0119 tylko rozwi\u0105zaniem umowy, ale i trzepnie go po kieszeni. To ma mobilizowa\u0107 go do prawid\u0142owej realizacji kontraktu, w terminach i zgodnie z wymaganiami zawartymi w umowie (te terminy s\u0105 tu wyr\u00f3\u017cnione, bo chyba najcz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bnie ich kary dotycz\u0105 i najcz\u0119\u015bciej s\u0105 tutaj nak\u0142adane).<\/p>\n\n\n\n
Mamy wi\u0119c kij. Ale budowanie motywacji mo\u017ce by\u0107 realizowane nie tylko za pomoc\u0105 kija – istnieje bowiem przecie\u017c tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 oferowania marchewki. W zam\u00f3wieniach publicznych z tak\u0105 marchewk\u0105 jest k\u0142opot. Mamy umow\u0119, w kt\u00f3rej \u015bwiadczenia pojawiaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch stron: wykonawca robi co\u015b dla zamawiaj\u0105cego, a ten ostatni p\u0142aci wykonawcy kwot\u0119, jaka wcze\u015bniej zosta\u0142a podana w ofercie. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce dodatkowa marchewka jest niepotrzebna – prawid\u0142owe wykonanie prac powinno obie strony wystarczaj\u0105co usatysfakcjonowa\u0107 (zamawiaj\u0105cy cieszy si\u0119 z realizacji zamierzonego celu, wykonawca otrzymuje odpowiedni\u0105 zap\u0142at\u0119).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Czasami zamiast „dobrze” mo\u017ce by\u0107 „lepiej”. Zamawiaj\u0105cy zwykle premiuj\u0105 owe „lepiej” ju\u017c na etapie oceny ofert ustanawiaj\u0105c obok ceny kryteria wyboru ofert odnosz\u0105ce si\u0119 do tego w\u0142a\u015bnie lepszego wykonania. To „lepiej” mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do aspekt\u00f3w jako\u015bciowych, do zwi\u0119kszenia zakresu, do przyspieszenia prac – szeregu r\u00f3\u017cnych spraw. Wykonawca deklaruje co\u015b „lepszego”, dostaje w zamian za to dodatkowe punkty, kt\u00f3re powinny zrekompensowa\u0107 mu punkty tracone w kryterium ceny (wszak „lepsze” zwykle b\u0119dzie kosztowa\u0107 ciut wi\u0119cej ni\u017c to, co jest tylko „dobre”).<\/p>\n\n\n\n
Na rynku spotka\u0107 si\u0119 mo\u017cna jednak z inn\u0105 form\u0105 promowania owego „lepszego”. Sam zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z tym w post\u0119powaniach, kt\u00f3rych przedmiotem by\u0142y prace termomodernizacyjne obiekt\u00f3w. Tam wykonawca dostawa\u0142 wynagrodzenie, za to co mia\u0142 zrealizowa\u0107, ale je\u015bli w toku realizacji zam\u00f3wienia zrobi\u0142 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c by\u0142o wymagane, m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na premi\u0119. Mechanizm premii by\u0142 uzale\u017cniony od stopnia oszcz\u0119dno\u015bci w kosztach zu\u017cycia energii zamawiaj\u0105cego. Wykonawca mia\u0142 zrobi\u0107 opisane w projekcie prace, ale je\u015bli zrobi\u0142by je wyj\u0105tkowo dobrze i osi\u0105gn\u0105\u0142 nadspodziewanie dobre efekty, mia\u0142 dosta\u0107 udzia\u0142 w tym, co zamawiaj\u0105cy zaoszcz\u0119dzi\u0142 w ramach wydatk\u00f3w na ogrzewanie (oczywi\u015bcie, na opisanych w umowie zasadach).<\/p>\n\n\n\n
Jasne, niby to samo mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 kryteriami oceny ofert. Wykonawca mo\u017ce zadeklarowa\u0107, \u017ce zamiast 25% wydatki na ogrzewanie spadn\u0105 o 50% i za\u017c\u0105da\u0107 za to odpowiednio wy\u017cszego wynagrodzenia. Sprawa jest jasna, nie ma \u017cadnych premii. Ale wykonawca do\u0142o\u017cy przy realizacji zam\u00f3wienia tylko takiej staranno\u015bci, jaka zagwarantuje mu efekt wymagany. Nie b\u0119dzie zainteresowany w ponoszeniu dodatkowych, cho\u0107by najmniejszych koszt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby zamawiaj\u0105cemu da\u0107 co\u015b wi\u0119cej, bo dla niego to tylko koszt, a \u017cadna korzy\u015b\u0107. Mechanizm premii zapisany w umowie z jednej strony nie dawa\u0142 zamawiaj\u0105cemu pewno\u015bci, \u017ce wykonawca si\u0119 bardziej postara, ale z drugiej dawa\u0142 wykonawcy bardzo mocny impuls, aby to zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Gdy przed laty styka\u0142em si\u0119 z tym mechanizmem pierwszy raz, okoliczno\u015bci ciut si\u0119 skomplikowa\u0142y. Mianowicie do zamawiaj\u0105cego przysz\u0142a kontrola z RIO i zacz\u0119\u0142a si\u0119 dopytywa\u0107 – na jak to tak mo\u017cna, dlaczego wykonawcy dawa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c mu si\u0119 nale\u017cy. No i przede wszystkim – jak mo\u017cna dawa\u0107 kas\u0119, kt\u00f3rej limit nie jest w \u017caden spos\u00f3b opisany. I to moje zetkni\u0119cie z mechanizmem premii polega\u0142o g\u0142\u00f3wnie na tym, aby wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce przecie\u017c taki spos\u00f3b dzia\u0142ania ma sens. I \u017ce cho\u0107 mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce zamawiaj\u0105cy zamiast 200 z\u0142 wpisanych do oferty zap\u0142aci wykonawcy 300 z\u0142, to zamawiaj\u0105cy te\u017c b\u0119dzie na tym do przodu (finansowo) – bo ta dodatkowa st\u00f3wka to tylko cz\u0119\u015b\u0107 kwoty, kt\u00f3r\u0105 by wyda\u0142 na ogrzewanie, gdyby wykonawca tak bardzo si\u0119 nie postara\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Ale najbardziej frustruj\u0105ce by\u0142o to, \u017ce sam mechanizm w sumie nie budzi\u0142 kontrowersji, jego skutki by\u0142y racjonalne, ale problemy by\u0142y czysto formalne. No bo jak to gmina mog\u0142a zap\u0142aci\u0107 wykonawcy wi\u0119cej ni\u017c wynika\u0142o z oferty. Jak to gmina mog\u0142a zaci\u0105gn\u0105\u0107 zobowi\u0105zanie, kt\u00f3rego maksymalna warto\u015b\u0107 nie by\u0142a do ko\u0144ca znana? Jak mo\u017cna podpisa\u0107 umow\u0119, gdy kwoty nie ma zabezpieczonej w odpowiedniej pozycji bud\u017cetu? C\u00f3\u017c, to tylko pokazuje, \u017ce rygory finans\u00f3w publicznych mog\u0105 czasami kr\u0119powa\u0107 r\u0119ce zamawiaj\u0105cym ponad zdrowy rozs\u0105dek. Maksymaln\u0105 warto\u015b\u0107 zobowi\u0105zania da si\u0119 w umowie wskaza\u0107 (b\u0119dzie to wynagrodzenie + czysto teoretycznie premia za stuprocentowe ograniczenie energii w danym okresie wyliczona zgodnie z umow\u0105), ale problem zabezpieczenia jej w odpowiedniej pozycji bud\u017cetu jest niestety chyba nierozwi\u0105zywalny (bo przecie\u017c pieni\u0105\u017cki te w chwili zawarcia umowy b\u0119d\u0105 w bud\u017cecie na media, a nie na roboty).<\/p>\n\n\n\n
Ps. Tamten przypadek sko\u0144czy\u0142 si\u0119, je\u015bli mnie pami\u0119\u0107 nie myli (wybaczcie, to pewnie ju\u017c z 20 lat), dobrze. Pytanie, czy zawsze by tak by\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kary s\u0105 norm\u0105 w umowach o zam\u00f3wienie publiczne. To poniek\u0105d oczywiste – pomijaj\u0105c aspekt rekompensaty szk\u00f3d wywo\u0142anych niew\u0142a\u015bciwym wykonaniem zam\u00f3wienia, maj\u0105 one charakter dyscyplinuj\u0105cy. Wykonawca powinien wiedzie\u0107, \u017ce zawalenie sprawy nie sko\u0144czy si\u0119 tylko rozwi\u0105zaniem umowy, ale i trzepnie go po kieszeni. To ma mobilizowa\u0107 go do prawid\u0142owej realizacji kontraktu, w terminach i zgodnie z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[50],"class_list":["post-5977","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-finanse-publiczne-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5977"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5980,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5977\/revisions\/5980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}