Dodajmy – z pa\u0144stw trzecich, kt\u00f3re s\u0105 poza UE i z kt\u00f3rymi Unii nie \u0142\u0105cz\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowe gwarantuj\u0105ce dost\u0119p do rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych. Chodzi oczywi\u015bcie o konsekwencje wyroku Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE sprzed kilku tygodni w sprawie C-652\/22, w kt\u00f3rym Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce dyrektywy nie daj\u0105 dost\u0119pu do rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych w UE takim podmiotom (a co za tym idzie nie mog\u0105 one powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na prawo unijne korzystaj\u0105c ze \u015brodk\u00f3w prawnych), \u017cadne ustawodawstwo krajowe nie mo\u017ce da\u0107 im takiego dost\u0119pu, a jedynie zamawiaj\u0105cy w konkretnym post\u0119powaniu mo\u017ce zdecydowa\u0107 o ich dopuszczeniu, wy\u0142\u0105czeniu lub dopuszczeniu na innych warunkach ni\u017c uprawnionych konkurent\u00f3w do prowadzonego post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n
Czy wyrok b\u0119dzie mia\u0142 w praktyce wp\u0142yw na zam\u00f3wienia w naszym kraju – to si\u0119 oka\u017ce. Firmy z takich kraj\u00f3w, przede wszystkim Turcji i Chin, wgryzaj\u0105 si\u0119 naszego zam\u00f3wieniowy tort g\u0142\u00f3wnie w zakresie du\u017cych kontrakt\u00f3w budowlanych. Czy b\u0119dziemy chcieli si\u0119 ich pozby\u0107, to ju\u017c kwestia polityki zamawiaj\u0105cych. Wiadomo, bez ich udzia\u0142u pewnie zrobi si\u0119 dro\u017cej. Z drugiej strony – podmioty te w Europie zgarniaj\u0105 zyski, na kt\u00f3re europejskie firmy niekoniecznie mog\u0105 liczy\u0107 w ich krajach. I bilans wychodzi tu nam na minus.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Pierwsza reakcja UZP na to orzeczenie rozczarowa\u0142a – ju\u017c po kilku dniach pojawi\u0142a si\u0119 na stronie Urz\u0119du informacja o wyroku, ale zawiera\u0142a jedynie kr\u00f3ciutkie jego streszczenie i link do jego tre\u015bci, bez jakiejkolwiek w\u0142asnej refleksji i komentarza zawieraj\u0105cego jakie\u015b wprost wyra\u017cone wskaz\u00f3wki. Nie zawiera\u0142a te\u017c \u017cadnej wzmianki o tym, czy czego\u015b takiego mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci. Przed tygodniem jednak kolejny materia\u0142 si\u0119 pojawi\u0142, tym razem skierowany do zamawiaj\u0105cych i konkretne wskaz\u00f3wki zawieraj\u0105cy. Mo\u017cna ogranicza\u0107 dost\u0119p, czy to poprzez ca\u0142kowity zakaz, czy to poprzez tworzenie dodatkowych barier. Problem w tym, \u017ce publikacja nie wychodzi poza to, co wynika wprost z wyroku, tymczasem pyta\u0144 jest wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
No bo czy mo\u017cna w tej sytuacji ograniczy\u0107 dost\u0119p do naszego tortu nie tylko wykonawcom z takich „nielegalnych” kraj\u00f3w, ale tak\u017ce takim wykonawcom, kt\u00f3rzy maj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 metryk\u0119, ale korzystaj\u0105 z podmiot\u00f3w udost\u0119pniaj\u0105cych zasoby z „nielegalnych” kraj\u00f3w lub takich podwykonawc\u00f3w? Na ten temat milczy ETS (bo takiego pytania nie dosta\u0142), milczy tak\u017ce UZP. Tymczasem ka\u017cde ograniczenie skierowane tylko do wykonawc\u00f3w b\u0119dzie da\u0142o si\u0119 obej\u015b\u0107 zak\u0142adaj\u0105c sp\u00f3\u0142k\u0119 c\u00f3rk\u0119 w kraju UE i powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zasoby „sp\u00f3\u0142ki matki” z rynku, kt\u00f3ry chroni si\u0119 przed dost\u0119pem firm z UE.<\/p>\n\n\n\n
Co z tym zrobi\u0107? Wydaje si\u0119, \u017ce odpowied\u017a jednak mamy. W orzeczeniu TS kilkakrotnie przywo\u0142ano rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022\/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dost\u0119pu wykonawc\u00f3w, towar\u00f3w i us\u0142ug z pa\u0144stw trzecich do unijnych rynk\u00f3w zam\u00f3wie\u0144 publicznych i koncesji oraz procedur wspieraj\u0105cych negocjacje dotycz\u0105ce dost\u0119pu unijnych wykonawc\u00f3w, towar\u00f3w i us\u0142ug do rynk\u00f3w zam\u00f3wie\u0144 publicznych i koncesji pa\u0144stw trzecich (Instrument Zam\u00f3wie\u0144 Mi\u0119dzynarodowych \u2013 IZM). I w rozporz\u0105dzeniu tym mowa nie tylko o dost\u0119pie do unijnego rynku wykonawc\u00f3w z nielegalnych kraj\u00f3w – tam jest mowa o „wykonawcach, towarach i us\u0142ugach”. Dopuszczenie sytuacji, w kt\u00f3rej ofert\u0119 sk\u0142ada wykonawca polegaj\u0105cy na zasobach podmiotu z „nielegalnego” kraju oznacza\u0142oby w praktyce dopuszczenie do kraju unijnego towar\u00f3w i us\u0142ug, o kt\u00f3rych mowa w tym rozporz\u0105dzeniu. C\u00f3\u017c, wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce i podmioty udost\u0119pniaj\u0105ce zasoby mog\u0105 tutaj napotka\u0107 ograniczenia.<\/p>\n\n\n\n
Ciekaw jestem co dalej. Bo przecie\u017c to kwestia tak\u017ce podwykonawc\u00f3w pochodz\u0105cych z takich kraj\u00f3w (innych ni\u017c podmioty udost\u0119pniaj\u0105ce zasoby, a zatem zwykle nieidentyfikowalnych na etapie przetargu), to kwestia pochodzenia samych produkt\u00f3w (tutaj dyrektywa sektorowa wprowadza pewne ograniczenia, implementowane do ustawy – kt\u00f3rych jednak nie znajdziemy w dyrektywie klasycznej). Mnie od dawna trapi problem mo\u017cliwo\u015bci ograniczenia ze wzgl\u0119du na pochodzenie instytucji finansowych wystawiaj\u0105cych gwarancje wadialne czy dotycz\u0105ce kaucji gwarancyjnych. We\u017a tu potem egzekwuj nale\u017cn\u0105 ci sum\u0119 od ubezpieczyciela z Zimbabwe… UZP zapowiada ci\u0105g dalszy wniosk\u00f3w z omawianego wyroku. Mo\u017ce takimi kwestiami tak\u017ce si\u0119 zajmie?<\/p>\n\n\n\n
Ps. W kwestii stosowania odmiennych zasad pewne do\u015bwiadczenie ju\u017c mamy – w ko\u0144cu przed 2004 stosowali\u015bmy preferencje krajowe…<\/p>\n\n\n\n
Pps. A swoj\u0105 drog\u0105, ciekawe, co by by\u0142o, gdyby TS rozpatrywa\u0142o skarg\u0119 co do meritum. Czyli co by powiedzia\u0142o na uzupe\u0142nianie dokument\u00f3w potwierdzaj\u0105cych do\u015bwiadczenie polegaj\u0105ce na tym, \u017ce wykonawca wskazuje w uzupe\u0142nianych dokumentach zupe\u0142nie nowe pozycje. Bo tam zdaje si\u0119 mog\u0105 mie\u0107 nieco inne podej\u015bcie ni\u017c nasze (przy czym w tym wypadku to nasze wydaje si\u0119 bardziej racjonalne).<\/p>\n\n\n\n