Styk przepis\u00f3w o zam\u00f3wieniach publicznych oraz przepis\u00f3w o mo\u017cliwo\u015bci rozwi\u0105zywania um\u00f3w (szczeg\u00f3lnie tego jednostronnego) zawartych w kodeksie cywilnym zawsze mnie frapowa\u0142. Oczywi\u015bcie, sytuacje, w kt\u00f3rych rozwi\u0105zanie umowy nast\u0119puje z powodu zawinionego przez drug\u0105 stron\u0119 (nienale\u017cytego wykonania umowy) w\u0105tpliwo\u015bci nie budz\u0105. Jednak tam, gdzie wkraczamy w krain\u0119 wypowiedzenia umowy „ot tak” – dlatego, \u017ce pozwala na to kodeks cywilny lub nawet wprost umowa, co\u015b mi nie gra. Mam wra\u017cenie, \u017ce na gruncie zam\u00f3wie\u0144 publicznych wypracowali\u015bmy zasad\u0119 trwa\u0142o\u015bci um\u00f3w. Wspomina o niej wielokrotnie orzecznictwo. Ot, cho\u0107by wyroki KIO 104\/23 czy KIO 3481\/22. Problem w tym, \u017ce w tych wskazanych wyrokach, cho\u0107 zasada ma obejmowa\u0107 ograniczenie swobodnego rozwi\u0105zywania um\u00f3w przez obie strony, to uzasadnienie skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na mo\u017cliwo\u015bci jednostronnego rozwi\u0105zania umowy przez zamawiaj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n
W tym ostatnim zakresie w\u0105tpliwo\u015bci chyba nie ma. Wszak kodeks cywilny stosujemy tylko w kwestiach nieuregulowanych przez ustaw\u0119 Pzp. A ta regulacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 jednostronnego rozwi\u0105zania umowy przez zamawiaj\u0105cego bez winy drugiej strony zawiera – przepis art. 456 ust. 1 pkt 1 o odst\u0105pieniu od umowy w przypadku zaistnienia okoliczno\u015bci nieprzewidywalnych. Przepis ten bardzo znacz\u0105co ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 odst\u0105pienia od umowy przez zamawiaj\u0105cego w sytuacji, gdy wykonawca niczym nie przewini\u0142. Wpisanie do umowy o zam\u00f3wienie publiczne prawa jej rozwi\u0105zania przez zamawiaj\u0105cego bez winy wykonawcy nie tylko podwa\u017ca\u0142oby wspomniany art. 456 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, kt\u00f3ry przewiduje szereg przes\u0142anek do spe\u0142nienia, ale tak\u017ce pozwala\u0142oby zamawiaj\u0105cym na obchodzenie przepis\u00f3w przetargowych i odst\u0119powanie um\u00f3w po ich zawarciu w przypadku, gdyby wyb\u00f3r im si\u0119 nie podoba\u0142.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Rozci\u0105gamy zasad\u0119 trwa\u0142o\u015bci um\u00f3w tak\u017ce na kwesti\u0119 niezawinionego przez zamawiaj\u0105cego odst\u0105pienia umowy (czy jej wypowiedzenia) przez wykonawc\u0119. I cho\u0107 sam uwa\u017cam to za s\u0142uszne, a mo\u017cliwo\u015b\u0107 dowolnego jednostronnego rozwi\u0105zania umowy przez kt\u00f3r\u0105kolwiek ze stron (w tym wykonawc\u0119) za niedopuszczaln\u0105, mam w\u0105tpliwo\u015bci, czy „o ile przepisy ustawy nie stanowi\u0105 inaczej” z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp stanowi wystarczaj\u0105c\u0105 przes\u0142ank\u0119 do tego, aby nie pozwoli\u0107 wykonawcy skorzysta\u0107 np. z art. 746 \u00a7 2 k.c. Bo to zale\u017cy od tego, jak potraktowa\u0107 art. 456 – czy za\u0142atwia spraw\u0119 jednostronnego rozwi\u0105zania umowy niezawinionego przez drug\u0105 stron\u0119, czy tylko spraw\u0119 takiego kroku wykonanego przez zamawiaj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n
Gdyby taki art. 746 \u00a7 2 k.c. pozostawi\u0107 w r\u0119kach wykonawcy jako skuteczne narz\u0119dzie, ten m\u00f3g\u0142by zwin\u0105\u0107 si\u0119 z interesu w zasadzie w ka\u017cdej chwili. Przynajmniej w przypadku um\u00f3w o charakterze umowy zlecenia. Prowadzi\u0142oby to do chaosu i stawiania zamawiaj\u0105cych w sytuacjach niewyobra\u017calnie trudnych (wszak umowy zlecenia to cz\u0119sto umowy, w kt\u00f3rych ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 utrzymania us\u0142ug jest kluczowa). Niemniej w praktyce takie sytuacje si\u0119 zdarzaj\u0105 – dowodem cho\u0107by sytuacja opisana w uzasadnieniu wyroku KIO 974\/23, gdzie strony spiera\u0142y si\u0119, czy takie jednostronne wypowiedzenie przez wykonawc\u0119 nale\u017cy uzna\u0107 za nienale\u017cyte wykonanie zam\u00f3wienia, skutkuj\u0105ce wykluczeniem go z kolejnego. I KIO stwierdzi\u0142o, \u017ce skoro umowa nie zawiera\u0142a wy\u0142\u0105czenia art. 746 kc., to mo\u017cna go by\u0142o zastosowa\u0107. Intryguj\u0105ce stanowisko, zw\u0142aszcza, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105czenia tego przepisu „w og\u00f3le” jest ograniczona – czego dowodem jego \u00a7 3.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawy wyrok w tej kwestii zapad\u0142 w styczniu ubieg\u0142ego roku – KIO 3481\/22. Co prawda KIO ani strony nie odnosi\u0142y si\u0119 tam w og\u00f3le do art. 746 kc. (cho\u0107 umowa zdaje si\u0119 mia\u0142a charakter umowy zlecenia – chodzi\u0142o o obs\u0142ug\u0119 prawn\u0105), ale omawia\u0142y postanowienie umowne daj\u0105ce ka\u017cdej stronie prawo do wypowiedzenia umowy w\u0142a\u015bciwie bez przyczyny. I KIO ten zapis projektowanych postanowie\u0144 umowy zakwestionowa\u0142o, cho\u0107 znowu uzasadnienie nieco rozczarowuje – opar\u0142o si\u0119 bowiem na art. 433 pkt 4 ustawy Pzp, kt\u00f3ry zakazuje zamawiaj\u0105cemu mo\u017cliwo\u015bci dowolnego ograniczenia zakresu lub warto\u015bci zam\u00f3wienia. Ciekawe, ale takie uzasadnienie nie bardzo przek\u0142ada si\u0119 na zasad\u0119 trwa\u0142o\u015bci um\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 KIO tak\u017ce przywo\u0142a\u0142o – po pierwsze, odnosi si\u0119 tylko do kwestii wypowiedzenia umowy przez zamawiaj\u0105cego, ale ju\u017c nie do wypowiedzenia umowy przez wykonawc\u0119 (tymczasem wyrok nakazywa\u0142 wykre\u015blenie ca\u0142ego zapisu), a po drugie, zdaje si\u0119 pozwala\u0107 na wprowadzanie do um\u00f3w postanowie\u0144 typu: zamawiaj\u0105cy ma prawo wypowiedzie\u0107 umow\u0119 po wykonaniu 10% jej zakresu. Czy to s\u0142uszne? Czy to ma cokolwiek wsp\u00f3lnego z zasad\u0105 trwa\u0142o\u015bci um\u00f3w? Mam wra\u017cenie, \u017ce nie po to art. 433 pkt 4 w ustawie Pzp si\u0119 pojawi\u0142, aby w ten spos\u00f3b dzia\u0142a\u0107, ale po to, by zagwarantowa\u0107 wykonawcy, \u017ce je\u015bli jaki\u015b minimalny pr\u00f3g realizacji w ca\u0142ym okresie wykonywania umowy nie zostanie przekroczony, i tak zostanie wynagrodzony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Styk przepis\u00f3w o zam\u00f3wieniach publicznych oraz przepis\u00f3w o mo\u017cliwo\u015bci rozwi\u0105zywania um\u00f3w (szczeg\u00f3lnie tego jednostronnego) zawartych w kodeksie cywilnym zawsze mnie frapowa\u0142. Oczywi\u015bcie, sytuacje, w kt\u00f3rych rozwi\u0105zanie umowy nast\u0119puje z powodu zawinionego przez drug\u0105 stron\u0119 (nienale\u017cytego wykonania umowy) w\u0105tpliwo\u015bci nie budz\u0105. Jednak tam, gdzie wkraczamy w krain\u0119 wypowiedzenia umowy „ot tak” – dlatego, \u017ce pozwala na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[204,251,341],"class_list":["post-5765","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-204","tag-251","tag-341"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5765"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5768,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5765\/revisions\/5768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}