Zapisy um\u00f3w w zam\u00f3wieniach publicznych to kopalnia przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych strona narzucaj\u0105ca warunki umowy (czyli zamawiaj\u0105cy) stara si\u0119 przerzuci\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 (wykonawc\u0119) ryzyka, kt\u00f3rych normalny cz\u0142owiek w normalnych warunkach nie chcia\u0142by na siebie bra\u0107. Problem w tym, \u017ce na niekt\u00f3rych rynkach wykonawcy s\u0105 skazani na takich zamawiaj\u0105cych i przy rozwa\u017caniu ryzyk stoj\u0105cych za zapisami umowy z konieczno\u015bci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce zapisy s\u0105 jakie s\u0105, a rzeczywisto\u015b\u0107 b\u0119dzie \u0142askawsza. A przecie\u017c nie tak powinno by\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Najistotniejsze w tym kontek\u015bcie s\u0105 te postanowienia, kt\u00f3re potencjalnie mog\u0105 najbardziej bole\u0107 \u2013 wysoka kara, odst\u0105pienie od umowy (niemal zawsze jedno po\u017cenione z drugim, zreszt\u0105 co do zasady s\u0142usznie). I w\u015br\u00f3d takich bardzo bolesnych zapis\u00f3w (co przypomnia\u0142 mi widziany niedawno fragment z uzasadnienia orzeczenia KIO 2592\/22) s\u0105 takie, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 zamawiaj\u0105cemu odst\u0105pienie umowy w przypadku zw\u0142oki Wykonawcy. Nie zw\u0142oki wynosz\u0105cej jak\u0105\u015b okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107, rzeczywi\u015bcie ju\u017c przesadzon\u0105, ale zw\u0142oki i kropka. Ka\u017cdej, cho\u0107by i pi\u0119ciominutowej. Oczywi\u015bcie, pewnie bywaj\u0105 umowy, w kt\u00f3rych ka\u017cda zw\u0142oka, cho\u0107by i pi\u0119ciominutowa to tragedia. Ale takie przypadki zdarzaj\u0105 si\u0119 w \u017cyciu znacznie rzadziej ni\u017c umowy, w kt\u00f3rych zamawiaj\u0105cy takie odst\u0105pienie od umowy (albo jej wypowiedzenie) wpisuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Jasne, tolerancji na naruszenia um\u00f3w przez wykonawc\u00f3w by\u0107 nie powinno. Ale zamawiaj\u0105cy maj\u0105 w swoim arsenale kilka r\u00f3\u017cnych sankcji wobec wykonawc\u00f3w naruszaj\u0105cych postanowienia umowy. I te sankcje mo\u017cna stopniowa\u0107 w spos\u00f3b odpowiadaj\u0105cy znaczeniu i skutkom poszczeg\u00f3lnych zdarze\u0144. I takie stopniowanie powinno si\u0119 w umowach stosowa\u0107 \u2013 dop\u00f3ki zw\u0142oka nie jest nazbyt dolegliwa, wystarczy kara umowa (by\u0107 mo\u017ce te\u017c stopniowalna). Odst\u0105pienie nale\u017cy zachowa\u0107 na przypadek zw\u0142oki, kt\u00f3ra dla zamawiaj\u0105cego zaczyna by\u0107 bolesna.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli zamawiaj\u0105cy w umowie przewiduje odst\u0105pienie przy jakimkolwiek op\u00f3\u017anieniu, wykonawca bierze na siebie ogromne ryzyko \u2013 wykona praktycznie ca\u0142\u0105 robot\u0119, sp\u00f3\u017ani si\u0119 dwa dni (co nie b\u0119dzie mia\u0142o wielkiego znaczenia), a zamawiaj\u0105cy mo\u017ce stwierdzi\u0107: zabieraj to wszystko i nie wracaj. A i jeszcze: nie tylko nie zobaczysz ode mnie ani grosza, ale masz mi zap\u0142aci\u0107 20% wynagrodzenia kary. Tymczasem takie dwa dni (oczywi\u015bcie, zale\u017cnie od przypadku) to czasami sprawa bardzo ludzka. Kto nic nie robi, nie pope\u0142nia b\u0142\u0119d\u00f3w, przy wykonywaniu zam\u00f3wie\u0144 czasami si\u0119 one zdarzaj\u0105 i czasami kosztuj\u0105 w\u0142a\u015bnie zw\u0142ok\u0105. Jednak zamawiaj\u0105cy w takim przypadku powinien by\u0107 zwykle usatysfakcjonowany kar\u0105 umown\u0105. Stawiaj\u0105c wykonawc\u0119 przed widmem rozwi\u0105zania umowy zamawiaj\u0105cy przesadza. Umieszcza w umowach r\u00f3wnolegle kar\u0119 umown\u0105 za zw\u0142ok\u0119 i prawo do odst\u0105pienia w przypadku jakiejkolwiek zw\u0142oki, a wykonawca bierze na siebie ryzyko, kt\u00f3rego nikt normalny bra\u0107 na siebie nie powinien. Bo nie wie, od czego b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o, kiedy zamawiaj\u0105cy zdecyduje si\u0119 na odst\u0105pienie, a kiedy b\u0119dzie \u0142askawy. Jasne, racjonalny zamawiaj\u0105cy, kalkuluj\u0105c skutki odst\u0105pienia, pewnie tak \u0142atwo by po nie nie si\u0119gn\u0105\u0142. I tak jest w 99% przypadkach (albo i wi\u0119cej). Ale pozostaje ten 1% (lub mniej, ale zawsze wi\u0119cej ni\u017c zero) i pozostaje niepewno\u015b\u0107 obarczona ryzykiem o du\u017cej skali. I nie dziwota, \u017ce wykonawca mo\u017ce obawia\u0107 si\u0119, \u017ce ta decyzja b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od przys\u0142owiowego „widzimisi\u0119”.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, zamawiaj\u0105cym zwykle korona z g\u0142owy nie spadnie, je\u015bli przewiduj\u0105c tego typu sankcj\u0119 b\u0119d\u0105 wyznacza\u0107 jaki\u015b margines zw\u0142oki, kt\u00f3ry b\u0119dzie skutkowa\u0107 tylko kar\u0105 umown\u0105. To ustala jasne zasady, pozwola lepiej oszacowa\u0107 ryzyka i znacznie zmniejsza niepewno\u015b\u0107 po drugiej stronie.<\/p>\n\n\n\n
Ps. A tak swoj\u0105 drog\u0105, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w przywo\u0142anym przeze mnie na wst\u0119pie wyroku KIO 2592\/22 zaakceptowano odwo\u0142anie na zapis umowy przewiduj\u0105cy odst\u0105pienie w przypadku trzydniowego op\u00f3\u017anienia. Cho\u0107 wyrok zapad\u0142 w sytuacji szczeg\u00f3lnej i uzasadnienia jakiego\u015b szczeg\u00f3lnie porywaj\u0105cego nie zawiera.<\/p>\n\n\n\n
Pps. Za tydzie\u0144 przerwa w „szponach”. Weekend majowy w tym roku wyjazdowy i w gruncie rzeczy nawet dzisiaj tekst si\u0119 automatycznie publikuje, podczas gdy autor wsiada do poci\u0105gu na Westbahnhof. No, przynajmniej taki jest plan w momencie pisania :) Trudno b\u0119dzie w tych okoliczno\u015bciach zebra\u0107 si\u0119, aby co\u015b na poniedzia\u0142ek by\u0142o gotowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapisy um\u00f3w w zam\u00f3wieniach publicznych to kopalnia przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych strona narzucaj\u0105ca warunki umowy (czyli zamawiaj\u0105cy) stara si\u0119 przerzuci\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 (wykonawc\u0119) ryzyka, kt\u00f3rych normalny cz\u0142owiek w normalnych warunkach nie chcia\u0142by na siebie bra\u0107. Problem w tym, \u017ce na niekt\u00f3rych rynkach wykonawcy s\u0105 skazani na takich zamawiaj\u0105cych i przy rozwa\u017caniu ryzyk stoj\u0105cych za zapisami […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[204,251],"class_list":["post-5747","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-204","tag-251"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5747"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5750,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5747\/revisions\/5750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}