{"id":5074,"date":"2022-03-21T07:00:27","date_gmt":"2022-03-21T05:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=5074"},"modified":"2022-03-20T23:43:26","modified_gmt":"2022-03-20T21:43:26","slug":"ponownie-o-certyfikacji-wykonawcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=5074","title":{"rendered":"Ponownie o certyfikacji wykonawc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Temat certyfikacji wykonawc\u00f3w, kt\u00f3ra mog\u0142aby stanowi\u0107 znakomite narz\u0119dzie u\u0142atwiaj\u0105ce \u017cycie ca\u0142ej rzeszy wykonawc\u00f3w i zamawiaj\u0105cych, w „szponach” przewija\u0142 si\u0119 ju\u017c wielokrotnie. Nawo\u0142ywa\u0142em do si\u0119gni\u0119cia po to rozwi\u0105zanie przed dziewi\u0119cioma laty<\/a>, a kilka miesi\u0119cy temu<\/a> cieszy\u0142em si\u0119 z pojawienia si\u0119 takiego w\u0105tku w projekcie „Polityki zakupowej pa\u0144stwa”. Cieszy\u0142em si\u0119 ostro\u017cnie, bo konkret\u00f3w by\u0142o tam niewiele, horyzont czasowy niepewny, ale zawsze by\u0142 to kolejny krok w kierunku spe\u0142nienia marzenia, kt\u00f3re d\u0142ugo wydawa\u0142o si\u0119 w naszym kraju nieziszczalne (cho\u0107 udawa\u0142o si\u0119 je zmaterializowa\u0107 w wielu innych krajach UE).<\/p>\n

Tymczasem kilka tygodni temu „Polityk\u0119 zakupow\u0105 pa\u0144stwa” oficjalnie zaakceptowano, a w\u0105tek certyfikacji wykonawc\u00f3w nabra\u0142 nieco bardziej konkretnych kszta\u0142t\u00f3w – Minister Rozwoju i Technologii og\u0142osi\u0142 konsultacje publiczne dotycz\u0105ce „Zielonej ksi\u0119gi certyfikacji wykonawc\u00f3w zam\u00f3wie\u0144 publicznych”<\/a> – czyli dokumentu zawieraj\u0105cego opis zamierze\u0144 i dylemat\u00f3w z nimi zwi\u0105zanych oraz pyta\u0144 skierowanych do rynku zam\u00f3wieniowego. Niniejszy tekst b\u0119dzie swego rodzaju odpowiedzi\u0105 na niekt\u00f3re z tych pyta\u0144 (cho\u0107 mam wra\u017cenie, \u017ce niekt\u00f3re z moich uwag akurat do pyta\u0144 niespecjalnie pasuj\u0105, nie mog\u0119 jednak ich pomin\u0105\u0107.
\n<\/p>\n

Autorzy „Zielonej ksi\u0119gi” zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad zakresem certyfikacji w zakresie przes\u0142anek wykluczenia z post\u0119powania – czy powinna obejmowa\u0107 tylko przes\u0142anki obligatoryjne (z art. 108 Pzp), czy tak\u017ce warunki fakultatywne (z art. 109 Pzp). Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z przes\u0142anek zar\u00f3wno obligatoryjnych i fakultatywnych nie mog\u0105 by\u0107 zweryfikowane w procesie certyfikacji, bowiem odnosz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do danego, konkretnego post\u0119powania – wchodzi tu w gr\u0119 zmowa przetargowa (art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp), udzia\u0142 w przygotowaniu post\u0119powania (art. 108 ust. 1 pkt 6 Pzp) czy konflikt interes\u00f3w (art. 109 ust. 1 pkt 6 Pzp – swoj\u0105 drog\u0105, wci\u0105\u017c si\u0119 zastanawiam, dlaczego ta przes\u0142anka nie jest obligatoryjna). Oczywi\u015bcie, w przypadku zmowy przetargowej przepis nie dotyczy tylko danego post\u0119powania, ale odnosi si\u0119 te\u017c do przesz\u0142o\u015bci – i tu certyfikacja zadzia\u0142a. Jednak w danym post\u0119powaniu stosowne o\u015bwiadczenia wykonawc\u00f3w wydaj\u0105 si\u0119 nieodzowne. <\/p>\n

Dodatkowy problem z przes\u0142ankami wykluczenia odnosi si\u0119 do czasu obowi\u0105zywania certyfikatu. W „Zielonej ksi\u0119dze” autorzy wahaj\u0105 si\u0119, jaki to czas mia\u0142by by\u0107 i ostatecznie sugeruj\u0105 okres 1 roku. Tymczasem w przypadku niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142yby by\u0107 weryfikowane, obecne przepisy Pzp funkcjonuj\u0105 nieco inaczej – dokumenty sk\u0142adane na potwierdzenie braku upad\u0142o\u015bci, niekaralno\u015bci, niezalegania z podatkami i sk\u0142adkami (w zakresie przes\u0142anek wykluczenia) oraz znajdowania si\u0119 w odpowiedniej sytuacji finansowej (w zakresie warunk\u00f3w udzia\u0142u w post\u0119powaniu) maj\u0105 w zam\u00f3wieniach „wa\u017cno\u015b\u0107” kr\u00f3tsz\u0105 ni\u017c rok i poniek\u0105d jest to zrozumia\u0142e – s\u0105 to elementy, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 bardziej dynamicznie ni\u017c np. do\u015bwiadczenie. Poniewa\u017c autorzy „Zielonej ksi\u0119gi” wskazuj\u0105, \u017ce certyfikacja by\u0142aby dokonywana na podstawie dokument\u00f3w sk\u0142adanych przez wykonawc\u00f3w, wykonawca pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 certyfikatem mia\u0142by w post\u0119powaniu \u0142atwiej nie tylko w zakresie gromadzenia papier\u00f3w.<\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce certyfikacja mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 nieco inaczej – nie przywi\u0105zujmy si\u0119 do certyfikatu jako dokumentu, z okre\u015blon\u0105 dat\u0105 wa\u017cno\u015bci. Pomy\u015blmy o certyfikacji jako o procesie, a jego efekcie – jako o li\u015bcie („bia\u0142ej li\u015bcie wykonawc\u00f3w”). W uproszczeniu – wykonawca z\u0142o\u017cy\u0142 komplet papier\u00f3w, wi\u0119c pojawia si\u0119 na owej li\u015bcie i widnieje na niej do daty, do kt\u00f3rej w warunkach normalnego zam\u00f3wienia m\u00f3g\u0142by si\u0119 danym dokumentem pos\u0142ugiwa\u0107. Czyli np. przez okres 6 miesi\u0119cy od daty wystawienia najstarszego odpisu z KRK. Mo\u017ce na tej li\u015bcie pozosta\u0107, je\u015bli przed tym terminem dokumenty uaktualni. Albo jeszcze lepiej – w tych aspektach przecie\u017c nie jest niemo\u017cliwe (przynajmniej w odniesieniu do wykonawc\u00f3w z naszego kraju) aby system certyfikacji powi\u0105za\u0107 z dzia\u0142aj\u0105cymi ju\u017c przecie\u017c innymi systemami – KRS, KRK, organ\u00f3w skarbowych – i aby aktualizacja w tym zakresie dokonywa\u0142a si\u0119 automatycznie (oczywi\u015bcie pod warunkiem stosownego upowa\u017cnienia).<\/p>\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 kwesti\u0105 jest tu samooczyszczenie, kt\u00f3re wykonawcy mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 w odniesieniu do niekt\u00f3rych przes\u0142anek wykluczenia. Fakt, gdyby instytucja certyfikuj\u0105ca ocenia\u0142a wyja\u015bnienia w tym zakresie, spokoju mieliby wi\u0119cej zar\u00f3wno wykonawcy, kt\u00f3rzy musz\u0105 go dokonywa\u0107 (wszak musz\u0105 to robi\u0107 za ka\u017cdym razem i nie wiadomo, jak poszczeg\u00f3lni zamawiaj\u0105cy zareaguj\u0105), jak i zamawiaj\u0105cy, kt\u00f3rzy z tym problemem si\u0119 spotykaj\u0105. Jednak je\u015bli instytucja certyfikuj\u0105ca uzna samooczyszczenie za niewystarczaj\u0105ce i certyfikatu nie wystawi, dany podmiot nadal m\u00f3g\u0142by startowa\u0107 w przetargach, tyle \u017ce musia\u0142by „po staremu” sk\u0142ada\u0107 komplet papier\u00f3w wraz z samooczyszczeniem ka\u017cdemu zamawiaj\u0105cemu. Jak ten zamawiaj\u0105cy powinien post\u0105pi\u0107? Je\u015bli instytucja certyfikuj\u0105ca nie b\u0119dzie publikowa\u0107 uzasadnie\u0144 odm\u00f3w, b\u0119dzie mia\u0142 problem. B\u0119dzie widzia\u0142, \u017ce certyfikatu nie przyznano, ale nie b\u0119dzie wiedzia\u0142 dlaczego. Ba, by\u0107 mo\u017ce wykonawca w mi\u0119dzyczasie podj\u0105\u0142 dodatkowe dzia\u0142ania i samooczyszczenie stanie si\u0119 wystarczaj\u0105ce. W ka\u017cdym razie sama ocena prawid\u0142owo\u015bci takiego samooczyszczenia w takim przypadku stanie si\u0119 dla zamawiaj\u0105cego bardziej skomplikowana ni\u017c w przypadku wykonawcy, kt\u00f3ry o certyfikacj\u0119 w og\u00f3le si\u0119 nie ubiega\u0142.<\/p>\n

Swoj\u0105 drog\u0105, autorzy „Zielonej ksi\u0119gi” nie wspomnieli o innej formie unikni\u0119cia wykluczenia – tej wynikaj\u0105cej z art. 109 ust. 3 Pzp i dotycz\u0105cej sytuacji, w kt\u00f3rej naruszenie by\u0142o tak ma\u0142e, \u017ce wykluczenie by\u0142o „nieproporcjonalne”. Tu mamy zatem podobne problemy jak przy samooczyszczeniu, cho\u0107 dochodz\u0105 dodatkowe okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 \u017cycie utrudni\u0107 – np. je\u015bli kto\u015b zalega z podatkami lub og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107, to stwierdzenie, czy znajduje si\u0119 jednak w sytuacji ekonomicznej i finansowej pozwalaj\u0105cej na wykonanie zam\u00f3wienia zawsze musi by\u0107 dokonana w odniesieniu do konkretnych potrzeb zwi\u0105zanych z danym post\u0119powaniem. <\/p>\n

Warunki udzia\u0142u w post\u0119powaniu to oczywi\u015bcie w certyfikacji trudniejszy temat. Bo przecie\u017c przes\u0142anki wykluczenia poniek\u0105d s\u0105 zerojedynkowe, niezale\u017cnie od post\u0119powania (cho\u0107 powy\u017csze uwagi wskazuj\u0105, \u017ce nie do ko\u0144ca), a w warunkach co przedmiot, to inny poziom. I dlatego wprowadzenie certyfikacji w tym zakresie mo\u017ce by\u0107 bardzo cennym krokiem, cho\u0107 na pewno nie uda si\u0119 tego zrobi\u0107 dla wszystkich zam\u00f3wie\u0144. Trzeba jednak mie\u0107 w g\u0142owie \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w tym zakresie, w jakim certyfikacja nast\u0105pi, b\u0119dzie mia\u0142a du\u017cy wp\u0142yw na rynek przetarg\u00f3w – wszak zamawiaj\u0105cy nie przestan\u0105 stawia\u0107 „normalnych” warunk\u00f3w udzia\u0142u w post\u0119powaniu, bo przecie\u017c certyfikacja nie b\u0119dzie dla wykonawc\u00f3w obowi\u0105zkowa. Aby zapewni\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 traktowania wykonawc\u00f3w certyfikowanych i niecertyfikowanych, zapewne warunki w post\u0119powaniu b\u0119d\u0105 odpowiada\u0107 warunkom certyfikacji dla okre\u015blonej kategorii. Z jednej strony to pewne ujednolicenie, na pewno cenne, z drugiej strony jednak – wymagaj\u0105ce wyj\u0105tkowo ostro\u017cnego post\u0119powania. Ponadto nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce zamawiaj\u0105cy w przypadku konkretnych post\u0119powa\u0144, na poz\u00f3r wpisuj\u0105cych si\u0119 do okre\u015blonych kategorii certyfikacji, mog\u0105 mie\u0107 dodatkowe oczekiwania, uzasadnione obiektywnie charakterem danego zam\u00f3wienia. I w\u00f3wczas ka\u017cdy wykonawca, tak\u017ce ten certyfikowany, powinien dodatkowo je spe\u0142ni\u0107.<\/p>\n

W tym, co w „Zielonej ksi\u0119dze” napisano o warunkach udzia\u0142u w post\u0119powaniu nie zauwa\u017cy\u0142em niestety jednego tematu – zdolno\u015bci danego wykonawcy do radzenia sobie z okre\u015blonym zakresem zam\u00f3wie\u0144. Certyfikacja to znakomite narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017ce okre\u015bli\u0107 nie tylko pu\u0142ap zadania, z kt\u00f3rym poradzi sobie dany wykonawca, ale tak\u017ce zakres jego dzia\u0142ania. Dzi\u015b maj\u0105c papierek z banku o zdolno\u015bci kredytowej, mo\u017cna wystartowa\u0107 i w 10 przetargach – nawet w sytuacji, gdy owej zdolno\u015bci starczy tylko na jedno zam\u00f3wienie. Certyfikacja, w\u0142a\u015bciwie sporz\u0105dzona, mog\u0142aby to ograniczy\u0107. Jasne, nawet i ona nie by\u0142aby narz\u0119dziem idealnym, bo nie obj\u0119\u0142oby wykonawc\u00f3w niecertyfikowanych (to powa\u017cny problem i wydaje si\u0119, \u017ce wykonawcy powinni by\u0107 zach\u0119cani do certyfikacji jakimi\u015b u\u0142atwieniami w innych sferach – by\u0107 mo\u017ce, na przyk\u0142ad, wracaj\u0105c do tematu wy\u017cej, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 d\u0142u\u017cszego pos\u0142ugiwania si\u0119 jednym papierkiem z KRK), nie obj\u0119\u0142oby te\u017c rynku zam\u00f3wie\u0144 prywatnych (cho\u0107 w tej kwestii – dlaczego by nie pozwoli\u0107 prywatnym zamawiaczom na korzystanie z tego systemu?).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Temat certyfikacji wykonawc\u00f3w, kt\u00f3ra mog\u0142aby stanowi\u0107 znakomite narz\u0119dzie u\u0142atwiaj\u0105ce \u017cycie ca\u0142ej rzeszy wykonawc\u00f3w i zamawiaj\u0105cych, w „szponach” przewija\u0142 si\u0119 ju\u017c wielokrotnie. Nawo\u0142ywa\u0142em do si\u0119gni\u0119cia po to rozwi\u0105zanie przed dziewi\u0119cioma laty, a kilka miesi\u0119cy temu cieszy\u0142em si\u0119 z pojawienia si\u0119 takiego w\u0105tku w projekcie „Polityki zakupowej pa\u0144stwa”. Cieszy\u0142em si\u0119 ostro\u017cnie, bo konkret\u00f3w by\u0142o tam niewiele, horyzont […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[240,228,140],"class_list":["post-5074","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-warunki-udzialu-i-dokumenty","tag-240","tag-228","tag-140"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5074"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5080,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5074\/revisions\/5080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}