Ustawodawca jak zwykle chcia\u0142 dobrze. Je\u015bli ceny si\u0119 zmieniaj\u0105, koszty rosn\u0105, trzeba wykonawcom pom\u00f3c. Bo rynek ma k\u0142opoty. Idea absolutnie s\u0142uszna – przerzucanie na wykonawc\u0119 ca\u0142ego ryzyka zwi\u0105zanego ze zmian\u0105 warunk\u00f3w rynkowych rodzi na etapie realizacji zam\u00f3wie\u0144 same k\u0142opoty. Bo przecie\u017c je\u015bli jaka\u015b robota przestaje si\u0119 wykonawcy op\u0142aca\u0107, to szansa na jej pomy\u015blne zako\u0144czenie radykalnie spada. Wykonawca szuka oszcz\u0119dno\u015bci tam, gdzie nie powinien albo w og\u00f3le przerywa wykonywanie umowy. A ka\u017cdy taki k\u0142opot to tak naprawd\u0119 k\u0142opot zamawiaj\u0105cego i reprezentowanego przeze\u0144 interesu publicznego. Bo zam\u00f3wienie jest wykonywane gorzej albo w og\u00f3le nie jest wykonane.<\/p>\n
Jednak wprowadzenie do ustawy Pzp artyku\u0142u 439 w kszta\u0142cie, w jakim\u015b go napisano, niekoniecznie ma sens. Sam na \u0142amach „szpon\u00f3w” si\u0119gam do problem\u00f3w z nim zwi\u0105zanych ju\u017c po raz czwarty (a przecie\u017c ustawa obowi\u0105zuje od zaledwie roku). Cz\u0119\u015b\u0107 z tych problem\u00f3w dotyczy nazbyt wolnej r\u0119ki danej zamawiaj\u0105cym w kszta\u0142towaniu warunk\u00f3w tej waloryzacji \u2013 czego efektem jest jej fikcyjno\u015b\u0107 (chodzi tu przede wszystkim o obowi\u0105zek okre\u015blenia minimum, od kt\u00f3rego waloryzacja przys\u0142uguje, oraz maksymalnej warto\u015bci takiej waloryzacji). Ale jednocze\u015bnie pewne wymagania oczekiwane od zamawiaj\u0105cych s\u0105 w niekt\u00f3rych przypadkach bezsensowne – okazuje si\u0119, \u017ce mamy do czynienia z jak\u017ce cz\u0119st\u0105 nadmiern\u0105 kazuistyk\u0105 ustawodawcy, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie boli w przypadku niekt\u00f3rych zam\u00f3wie\u0144. Zw\u0142aszcza tych, w kt\u00f3rych ju\u017c od dawna stosujemy na rynku zam\u00f3wieniowym efektywn\u0105 waloryzacj\u0119 kosztow\u0105.
\n<\/p>\n
We\u017amy na przyk\u0142ad przetargi na dostawy paliw. W przypadkach kontrakt\u00f3w d\u0142ugoterminowych praktycznie nierealne jest ustalenie cen sta\u0142ych. Zazwyczaj ceny ustalone s\u0105 na podstawie mar\u017cy w stosunku do okre\u015blonych cen rynkowych (gie\u0142dowych czy kluczowych producent\u00f3w, zale\u017cnie od konkretnego przedmiotu zam\u00f3wienia). Wynagrodzenie wykonawcy nie jest zatem z g\u00f3ry okre\u015blone, a jedynie model jego wyliczania. Ile faktycznie zamawiaj\u0105cy zap\u0142aci, zale\u017cy od waha\u0144 cen rynkowych. Wydawa\u0142oby si\u0119 – to waloryzacja kosztowa doskona\u0142a, nic lepszego nie mo\u017cna tu wymy\u015bli\u0107. Ba, tu rynek wyprzedzi\u0142 ustawodawc\u0119, bo przecie\u017c taki model funkcjonuje w tych zam\u00f3wieniach doskonale od lat. Rosn\u0105 koszty, ro\u015bnie cena, koszty malej\u0105, cena tak\u017ce spada. Ale pod rz\u0105dami nowej ustawy mamy problem. Mianowicie ustawodawca wymaga od zamawiaj\u0105cego okre\u015blenia kilku element\u00f3w, w tym m.in. poziomu zmiany koszt\u00f3w uprawniaj\u0105cego do zmiany wynagrodzenia oraz maksymalnej dopuszczalnej warto\u015bci zmiany wynagrodzenia. Pierwsz\u0105 spraw\u0119 za\u0142atwi\u0107 mo\u017cna prosto – minimalny poziom to 0, a wi\u0119c ka\u017cda zmiana koszt\u00f3w powoduje zmian\u0119 ceny. Ale czy z drugim wymogiem p\u00f3jdzie tak \u0142atwo? <\/p>\n
Analogicznie b\u0119dzie w przypadku us\u0142ug bankowych – np. zaci\u0105gania kredyt\u00f3w, w kt\u00f3rych wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia oparta jest o zmienn\u0105 stop\u0119 procentow\u0105 i sta\u0142\u0105 mar\u017c\u0119. To w\u0142a\u015bnie zmienno\u015b\u0107 stopy procentowej gwarantuje, \u017ce wykonawca na tej umowie nie straci. To ona jest faktycznym mechanizmem zapewniaj\u0105cym odpowiedni\u0105 waloryzacj\u0119. C\u00f3\u017c, je\u015bli zamawiaj\u0105cy b\u0119d\u0105 organizowa\u0107 przetargi na zasadzie: stosujemy stop\u0119 tak\u0105 a tak\u0105, ale nie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c 10%, obawiam si\u0119, \u017ce ofert nie dostan\u0105. Jakikolwiek limit zamawiaj\u0105cy tu ustali, wprowadzi niepotrzebne ryzyko dla wykonawc\u00f3w, zniech\u0119caj\u0105ce ich do sk\u0142adania ofert. <\/p>\n
Czy kontroler, kt\u00f3ry przyjdzie sprawdza\u0107 takie zam\u00f3wienie, zaakceptuje sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej maksymalnego limitu nie ma? Mam nadziej\u0119, \u017ce tak. Ale mam te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci. Celem art. 439 jako ca\u0142o\u015bci jest zmniejszenie ryzyka wykonawcy, i ten cel zamawiaj\u0105cy nie wprowadzaj\u0105c g\u00f3rnego limitu waloryzacji realizuje w spos\u00f3b doskona\u0142y. Problem si\u0119 pojawia, gdy zaczniemy si\u0119 zastanawia\u0107 nad celem art. 439 ust. 2 pkt 4. Bo wydaje si\u0119, \u017ce jest on doskonale przeciwny od celu art. 439 jako ca\u0142o\u015bci. I wygl\u0105da na to, \u017ce z kt\u00f3rej strony na ten przepis nie spojrze\u0107, jest on pomys\u0142em absolutnie nieszcz\u0119\u015bliwym.<\/p>\n
Ps. Inny ciekawy przypadek um\u00f3w, do kt\u00f3rych waloryzacja z art. 439 pasuje nieszczeg\u00f3lnie to umowy ubezpieczeniowe. Jasne, ka\u017cdy ubezpieczyciel ma koszty dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia. Jednak sk\u0142adki ubezpieczeniowe s\u0105 ustalane – mam wra\u017cenie – przede wszystkim na bazie oceny ryzyka. Koszty prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 drugorz\u0119dne, liczy si\u0119 natomiast ryzyko zwi\u0105zane z potencjaln\u0105 szkodowo\u015bci\u0105. Czy tu waloryzacja wynagrodzenia, o kt\u00f3rej mowa w art. 439, ma jakikolwiek sens? C\u00f3\u017c, mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 tylko jeden spos\u00f3b – mianowicie poprzez ustalenie poziomu szkodowo\u015bci w przypadku okre\u015blonej umowy, kt\u00f3rego przekroczenie upowa\u017cnia do okre\u015blonej zmiany sk\u0142adki. Ale czy to w og\u00f3le ma sens? Sama idea ubezpieczenia polega przecie\u017c na tym, \u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach ubezpieczyciel traci, zarabia za\u015b w innych… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ustawodawca jak zwykle chcia\u0142 dobrze. Je\u015bli ceny si\u0119 zmieniaj\u0105, koszty rosn\u0105, trzeba wykonawcom pom\u00f3c. Bo rynek ma k\u0142opoty. Idea absolutnie s\u0142uszna – przerzucanie na wykonawc\u0119 ca\u0142ego ryzyka zwi\u0105zanego ze zmian\u0105 warunk\u00f3w rynkowych rodzi na etapie realizacji zam\u00f3wie\u0144 same k\u0142opoty. Bo przecie\u017c je\u015bli jaka\u015b robota przestaje si\u0119 wykonawcy op\u0142aca\u0107, to szansa na jej pomy\u015blne zako\u0144czenie radykalnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[237],"class_list":["post-5033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-237"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5033"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5037,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5033\/revisions\/5037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}