Mia\u0142o by\u0107 o projektach um\u00f3w w ofertach po raz drugi, ale ten temat odrobin\u0119 osunie si\u0119 w kolejce. Przyczyn\u0105 jest ostatni numer „Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych. Doradcy”, kt\u00f3ry przed \u015bwi\u0119tami przeczyta\u0142em. W\u015br\u00f3d licznych ciekawych tekst\u00f3w znajduje si\u0119 artyku\u0142 J\u00f3zefa Andrzeja Laskowskiego pod tytu\u0142em „Czyszczenie bud\u017cetu oraz inne dylematy ko\u0144ca roku”. Oj, ka\u017cdy z zamawiaczy z sektora finans\u00f3w publicznych i pracuj\u0105cych na ich zlecenie wykonawc\u00f3w takiego czyszczenia doznaje ;)<\/p>\n
Pomi\u0119dzy licznymi cennymi uwagami autora, jedna z wypowiedzi wydaje mi si\u0119 by\u0107 nieporozumieniem (kt\u00f3re tym bardziej dziwi, \u017ce autor jest zast\u0119pc\u0105 skarbnika w jednostce samorz\u0105du terytorialnego). Napisa\u0142 on (na stronach 7-8), \u017ce zawarcie umowy o zam\u00f3wienie publiczne przez jednostk\u0119 sektora finans\u00f3w publicznych bez zabezpieczonych w planie finansowym odpowiednich wydatk\u00f3w na realizacj\u0119 tej umowy jest traktowane jako naruszenie dyscypliny finans\u00f3w publicznych (i s\u0142usznie), ale doda\u0142 przy tym: „Podkre\u015bli\u0107 przy tym nale\u017cy, i\u017c wszcz\u0119cie post\u0119powania o zam\u00f3wienie publiczne czy nawet zawarcie umowy nie jest r\u00f3wnoznaczne z zaci\u0105gni\u0119ciem zobowi\u0105zania finansowego. Zgodnie z zasadami obowi\u0105zuj\u0105cymi w obszarze finans\u00f3w publicznych zawarcie umowy stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o „zaanga\u017cowania wydatk\u00f3w”, co jednostki sfery bud\u017cetowej musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 w kwartalnych sprawozdaniach z realizacji wydatk\u00f3w bud\u017cetowych. Zobowi\u0105zanie powstaje natomiast wraz z wystawieniem faktury przez wykonawc\u0119.” Wyt\u0142umaczy\u0142 przy tym to traktowanie zawarcia umowy bez zabezpieczonych \u015brodk\u00f3w wy\u0142\u0105cznie tym, \u017ce taka interpretacja wynika z konstrukcji ustawy Pzp, kt\u00f3ra „po wszcz\u0119ciu post\u0119powania pozwala odst\u0105pi\u0107 od zawarcia umowy tylko w przypadku wyst\u0105pienia podstaw do umorzenia post\u0119powania”.
\n
\nNie mog\u0119 zgodzi\u0107 si\u0119 z tak\u0105 interpretacj\u0105. Ale zaczn\u0119 niejako z flanki. Gdyby nawet uzna\u0107 interpretacj\u0119 autora za s\u0142uszn\u0105, to jego wyt\u0142umaczenie dlaczego mimo to zawarcie umowy bez zabezpieczonych \u015brodk\u00f3w by\u0142oby traktowane jako naruszenie dyscypliny finans\u00f3w publicznych nie jest wystarczaj\u0105ce. Dotyczy bowiem mo\u017cliwo\u015bci zrezygnowania bez konsekwencji i bez efektu przez zamawiaj\u0105cego z prowadzenia post\u0119powania o udzielenie zam\u00f3wienia, w \u017caden spos\u00f3b nie odnosi si\u0119 natomiast do mo\u017cliwo\u015bci odst\u0105pienia przeze\u0144 od zawartej ju\u017c umowy (to swoj\u0105 drog\u0105 temat na osobn\u0105 obszern\u0105 notk\u0119).<\/p>\n
Co za\u015b si\u0119 tyczy samej teorii odnosz\u0105cej si\u0119 do zaci\u0105gania zobowi\u0105za\u0144, na wst\u0119pie trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w polskim systemie prawa wyst\u0119puj\u0105 co najmniej dwa r\u00f3\u017cne rozumienia poj\u0119cia „zobowi\u0105zanie”. Jednym z tych znacze\u0144 jest to, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 autor, funkcjonuj\u0105ce na gruncie zasad rachunkowo\u015bci (np. art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowo\u015bci – zobowi\u0105zanie to „wynikaj\u0105cy z przesz\u0142ych zdarze\u0144 obowi\u0105zek wykonania \u015bwiadcze\u0144 o wiarygodnie okre\u015blonej warto\u015bci, kt\u00f3re spowoduj\u0105 wykorzystanie ju\u017c posiadanych lub przysz\u0142ych aktyw\u00f3w jednostki”). Dostaj\u0119 faktur\u0119 z oznaczonym terminem p\u0142atno\u015bci, powstaje zobowi\u0105zanie w tym rozumieniu. Drugie jednak rozumienie poj\u0119cia „zobowi\u0105zanie” wynika z przepis\u00f3w prawa cywilnego. Art. 353 \u00a7 1 kodeksu cywilnego stanowi, \u017ce „zobowi\u0105zanie polega na tym, \u017ce wierzyciel mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od d\u0142u\u017cnika \u015bwiadczenia, a d\u0142u\u017cnik powinien \u015bwiadczenie spe\u0142ni\u0107”. Zawieram umow\u0119, zaci\u0105gam zobowi\u0105zanie.<\/p>\n
Kt\u00f3re poj\u0119cia mia\u0142 na my\u015bli ustawodawca pisz\u0105c art. 46 ustawy o finansach publicznych oraz art. 15 ustawy o odpowiedzialno\u015bci za naruszenie dyscypliny finans\u00f3w publicznych? Pan Laskowski uwa\u017ca, \u017ce to wynikaj\u0105ce z zasad rachunkowo\u015bci. Moim zdaniem – to cywilnoprawne. Problem w tym, \u017ce autor wyst\u0119puje tutaj – bez powa\u017cniejszego uzasadnienia – zar\u00f3wno przeciwko doktrynie, jak i interpretacji j\u0119zykowej. Doktrynie, bo nie zetkn\u0105\u0142em si\u0119 dot\u0105d z innym rozumieniem „zobowi\u0105za\u0144” w tym przepisie ustawy o finansach publicznych (a analogiczna regu\u0142a funkcjonuje w przepisach niemal\u017ce od zarania przepis\u00f3w reguluj\u0105cych gospodark\u0119 bud\u017cetow\u0105, w ustawie prawo bud\u017cetowe pojawi\u0142a ju\u017c si\u0119 w 1992 r.). Przyk\u0142adem cho\u0107by komentarz L. Lipiec do art. 36 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. (LEX, 2008), identycznego w tre\u015bci do art. 46 obecnej ustawy, nie wspominaj\u0105c o r\u00f3\u017cnych orzeczeniach w sprawach o naruszenie dyscypliny finans\u00f3w publicznych (np. orzeczenie G\u0142\u00f3wnej Komisji Orzekaj\u0105cej z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt BDF1\/4900\/4\/4\/09\/97). Interpretacji j\u0119zykowej, poniewa\u017c sformu\u0142owanie „zaci\u0105ganie zobowi\u0105za\u0144” jednoznacznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z zawarciem umowy, a nie otrzymaniem faktury (wszak ta dokumentuje tylko wykonanie pewnej czynno\u015bci faktycznej, i to formalnie tylko na u\u017cytek podatkowy, zobowi\u0105zanie „powstaje”, a nie jest „zaci\u0105gane”).<\/p>\n
Tak wi\u0119c to zawarcie umowy jest zaci\u0105gni\u0119ciem zobowi\u0105zania, a je\u015bli umowa spowoduje w przysz\u0142o\u015bci obci\u0105\u017cenie finansowe bud\u017cetu jednostki – nale\u017cy si\u0119 liczy\u0107 z powo\u0142anymi wy\u017cej regu\u0142ami. Natomiast samo wszcz\u0119cie post\u0119powania o zam\u00f3wienie publiczne bez zabezpieczonych \u015brodk\u00f3w traktowane jako przekroczenie tych regulacji jeszcze nie jest. S\u0142usznie autor zwraca uwag\u0119 na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci zamawiaj\u0105cego do uniewa\u017cnienia post\u0119powania (przypadek, gdy oka\u017ce si\u0119, \u017ce pieni\u0119dzy jednak nie b\u0119dzie, nie jest tak\u0105 przes\u0142ank\u0105, z wyj\u0105tkiem szczeg\u00f3lnej sytuacji okre\u015blonej od niedawna w art. 93 ust. 1a ustawy Pzp). Jednak nie spotka\u0142em si\u0119 z \u017cadnym przypadkiem zarzut\u00f3w wobec zamawiaj\u0105cego w sytuacji, gdy ten wszcz\u0105\u0142 post\u0119powanie nie maj\u0105c zabezpieczonych \u015brodk\u00f3w w bud\u017cecie, ale zawar\u0142 umow\u0119, gdy w jego planie wydatk\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 ju\u017c \u015brodki na ten cel. <\/p>\n
Co nie oznacza, \u017ce zach\u0119cam do wszczynania post\u0119powa\u0144 bez posiadanych \u015brodk\u00f3w – ryzyko, \u017ce te jednak si\u0119 nie znajd\u0105 zawsze istnieje (cho\u0107by nie wiadomo jakie obietnice by\u0142y). Umowy w tej sytuacji zawrze\u0107 nie mo\u017cna, post\u0119powanie za\u015b b\u0119dzie uniewa\u017cniane z naruszeniem przes\u0142anek art. 93 ustawy Pzp. Wisi w\u00f3wczas nad zamawiaj\u0105cym widmo dyscypliny finans\u00f3w publicznych, tyle \u017ce dla odmiany nad podstawie art. 17 ust. 3 oraz (je\u015bli trzeba b\u0119dzie zap\u0142aci\u0107 wykonawcom za przygotowanie i z\u0142o\u017cenie ofert, a w skrajnym przypadku te\u017c odszkodowanie z tytu\u0142u utraconych korzy\u015bci) art. 5 ust. 2 stosownej ustawy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mia\u0142o by\u0107 o projektach um\u00f3w w ofertach po raz drugi, ale ten temat odrobin\u0119 osunie si\u0119 w kolejce. Przyczyn\u0105 jest ostatni numer „Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych. Doradcy”, kt\u00f3ry przed \u015bwi\u0119tami przeczyta\u0142em. W\u015br\u00f3d licznych ciekawych tekst\u00f3w znajduje si\u0119 artyku\u0142 J\u00f3zefa Andrzeja Laskowskiego pod tytu\u0142em „Czyszczenie bud\u017cetu oraz inne dylematy ko\u0144ca roku”. Oj, ka\u017cdy z zamawiaczy z sektora finans\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[50],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-finanse-publiczne","tag-finanse-publiczne-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions\/138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}