{"id":4984,"date":"2021-11-22T07:00:37","date_gmt":"2021-11-22T05:00:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4984"},"modified":"2021-11-21T18:43:32","modified_gmt":"2021-11-21T16:43:32","slug":"o-zaliczkach-platnosciach-w-czesciach-i-polskim-ladzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4984","title":{"rendered":"O Polskim \u0141adzie, zaliczkach i p\u0142atno\u015bciach w cz\u0119\u015bciach"},"content":{"rendered":"

Nie od dzi\u015b ustawodawca, jak i UZP zach\u0119ca zamawiaj\u0105cych, by okazywali wykonawcom dobro\u0107 w zakresie warunk\u00f3w p\u0142atno\u015bci za realizowane prace. Ju\u017c dobrych par\u0119 lat temu wprowadzono do ustawy zapisy wymagaj\u0105ce od zamawiaj\u0105cych, aby w zam\u00f3wieniach na roboty budowlane trwaj\u0105ce ponad 12 miesi\u0119cy przewidywano albo p\u0142atno\u015bci w cz\u0119\u015bciach, albo zaliczki. Nie wskazano co prawda \u017cadnych minimum takich cz\u0119\u015bci\/zaliczek (nie mia\u0142oby to wielkiego sensu), wprowadzono jedynie zasad\u0119, \u017ce na koniec nie mo\u017ce zosta\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 50%. Nie obj\u0119to tymi zasadami tak\u017ce innych um\u00f3w, ale tendencja do unikania zb\u0119dnego obci\u0105\u017cania wykonawc\u00f3w warunkami realizacji zam\u00f3wienia jest w pi\u015bmiennictwie widoczna. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107 te nieliczne wzorcowe zapisy umowne, jakie zdo\u0142a\u0142o wyprodukowa\u0107 UZP (https:\/\/www.uzp.gov.pl\/baza-wiedzy\/wzorcowe-dokumenty\/wzorcowe-dokumenty-dot.-ustawy-pzp-z-2004-r.\/wzorcowe-umowy<\/a>), w kt\u00f3rych proponowanym („wzorcowym”) modelem jest dokonywanie rozlicze\u0144 co miesi\u0105c.<\/p>\n

Wszystko po to, aby u\u0142atwia\u0107 \u017cycie przedsi\u0119biorcom w zam\u00f3wieniach publicznych, szczeg\u00f3lnie tym z sektora ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, zach\u0119ca\u0107 ich do udzia\u0142u w przetargach, minimalizowa\u0107 ryzyko zwi\u0105zane z publicznymi kontraktami… Tyle teoria, bo praktyka wydaje si\u0119 i\u015b\u0107 w zupe\u0142nie odmiennym kierunku. Mianowicie Bank Gospodarstwa Krajowego (kt\u00f3rego mo\u017cna uzna\u0107 tutaj za dzia\u0142aj\u0105cego jako agent rz\u0105dowy) przyznaje dofinansowania w ramach programu o nazwie „Rz\u0105dowy Fundusz Polski \u0141ad: Program Inwestycji Strategicznych”. Skierowany jest on do samorz\u0105d\u00f3w, a dofinansowania (przynajmniej teoretycznie) mo\u017cna dosta\u0107 ile cz\u0142owiek chce – ograniczenie kwotowe mamy dopiero do drugiego wniosku (30 mln z\u0142) i kolejnych (5 mln z\u0142). M\u00f3wimy zatem o ca\u0142kiem „grubych” pieni\u0105dzach. Jednak zasady tego programu zaskakuj\u0105.
\n<\/p>\n

Od razu powiem, nie ma ich wiele – regulamin naboru<\/a> to do\u015b\u0107 skromny dokument, kt\u00f3remu daleko od skomplikowanych zasad naboru wniosk\u00f3w i kwalifikacji \u015brodk\u00f3w dotycz\u0105cych dofinansowa\u0144 z funduszy europejskich. Zasady realizacji inwestycji s\u0105 zamkni\u0119te w niespe\u0142na dwustronicowym fragmencie wzoru „wst\u0119pnej promesy”, kt\u00f3r\u0105 BGK wystawia dla zakwalifikowanych projekt\u00f3w. Jako \u017ce stanowi\u0105 one fragment warunk\u00f3w tej\u017ce promesy, na podstawie kt\u00f3rej zamawiaj\u0105cy prowadzi post\u0119powanie o zam\u00f3wienie publiczne, s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce dla beneficjenta. I w\u0142a\u015bnie te warunki kszta\u0142tuj\u0105 m.in. zasady, na jakich zamawiaj\u0105cy ma p\u0142aci\u0107 wykonawcom inwestycji obj\u0119tych dofinansowaniem. W teorii s\u0105 zgodne z przepisami ustawy Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych, ale trudno m\u00f3wi\u0107 o zgodno\u015bci ze zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/p>\n

Zasady s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:
\n– je\u015bli inwestycja trwa nie d\u0142u\u017cej ni\u017c rok, zamawiaj\u0105cy daje wykonawcy zaliczk\u0119 nie mniejsz\u0105 ni\u017c 5% wynagrodzenia, a reszt\u0119 p\u0142aci po wykonaniu prac;
\n– je\u015bli inwestycja trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c rok, zaliczek nie ma, s\u0105 natomiast p\u0142atno\u015bci w cz\u0119\u015bciach: je\u015bli inwestycja jest realizowana na podstawie jednej umowy – w dw\u00f3ch (pierwsza maksimum 50%), je\u015bli na podstawie wi\u0119cej ni\u017c jednej umowy – w trzech (pierwsze dwie maksimum 50%).
\nI tyle. I nie mo\u017cna ani kroku w prz\u00f3d, ani kroku wstecz. Ba, te maksymalne limity cz\u0119\u015bci s\u0105 maksymalne wy\u0142\u0105cznie z pozoru – warto\u015b\u0107 pierwszej z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci zap\u0142aty musi wynosi\u0107 dok\u0142adnie 50%, je\u015bli chcemy by\u0107 zgodni tak\u017ce z art. 447 ust. 3, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce w umowie na roboty przy p\u0142atno\u015bci podzielonej na cz\u0119\u015bci ostatnia nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksza od 50%. <\/p>\n

Jakie to ma konsekwencje w praktyce? Je\u015bli beneficjent b\u0119dzie realizowa\u0107 inwestycj\u0119 trwaj\u0105c\u0105 11 miesi\u0119cy, da wykonawcy zaliczk\u0119, a potem dopiero p\u0142atno\u015b\u0107 ko\u0144cow\u0105. Zero p\u0142atno\u015bci przej\u015bciowych. Je\u015bli beneficjent b\u0119dzie realizowa\u0107 inwestycj\u0119 trwaj\u0105c\u0105 dwa lata, p\u0142atno\u015bci cz\u0119\u015bciowe wykonawca dostanie raz do roku. No, je\u015bli inwestycja zostanie podzielona na cz\u0119\u015bci – trzech. Gdzie tu sens, gdzie tu logika? Dlaczego ci\u0119\u017car finansowania inwestycji w praktyce niemal\u017ce w ca\u0142o\u015bci przerzucamy na wykonawc\u0119? Bo \u017ce przerzucamy, z tym nie kryje si\u0119 autor wzoru owej wst\u0119pnej promesy, kt\u00f3ry kilka akapit\u00f3w dalej pisze: „umowa\/umowy z Wykonawc\u0105\/Wykonawcami Inwestycji przewidywa\u0107 b\u0119d\u0105 zapewnienie finansowania przez Wykonawc\u0119 Inwestycji w cz\u0119\u015bci niepokrytej udzia\u0142em w\u0142asnym Wnioskodawcy, na czas poprzedzaj\u0105cy wyp\u0142at\u0119\/wyp\u0142aty z Promesy”.<\/p>\n

Jaki jest efekt tych wymaga\u0144 narzuconych przez BGK? Oczywi\u015bcie wzrosn\u0105 koszty realizacji i wzro\u015bnie ryzyko zwi\u0105zane z t\u0105 realizacj\u0105. Ryzyko, bo przy takim modelu finansowania jakiekolwiek zawirowania rynkowe b\u0119d\u0105 mog\u0142y oznacza\u0107 problemy finansowe dla wykonawc\u00f3w. Je\u015bli nawet wyst\u0105pi\u0105 o waloryzacj\u0119, a waloryzacja b\u0119dzie sensownie w warunkach zam\u00f3wienia opisana, w r\u0119ku b\u0119d\u0105 j\u0105 ogl\u0105da\u0107 znacznie p\u00f3\u017aniej. Wy\u017csze koszty, bo taki model finansowania i takie ryzyko spowoduje, \u017ce mniej wykonawc\u00f3w b\u0119dzie ch\u0119tnych do ubiegania si\u0119 o zam\u00f3wienie. Wy\u017csze koszty, bo finansowanie komercyjne podmiot\u00f3w prywatnych jest co do zasady dro\u017csze ni\u017c podmiot\u00f3w publicznych, a wi\u0119c ten sam pieni\u0105dz u wykonawcy b\u0119dzie kosztowa\u0142 wi\u0119cej, a na dodatek zostanie obci\u0105\u017cony mar\u017c\u0105.<\/p>\n

Gdy jeszcze realizowali\u015bmy w tym kraju inwestycje ze \u015brodk\u00f3w europejskich, racjonalne ich rozliczanie, sk\u0142adanie wniosk\u00f3w o p\u0142atno\u015bciach na niezliczonych projektach w znacznie mniejszych odst\u0119pach czasu problemu nie stanowi\u0142o. Ba, w normalnych warunkach w du\u017cych inwestycjach norm\u0105 s\u0105 p\u0142atno\u015bci cz\u0119\u015bciowe co miesi\u0105c czy co kwarta\u0142. Tymczasem BGK idzie w kierunku rzucania k\u0142\u00f3d pod nogi wykonawcom. Zastanawiam si\u0119 dlaczego. Jedyne wyja\u015bnienie, jakie przychodzi mi do g\u0142owy (poparte wy\u0142\u0105cznie znajomo\u015bci\u0105 ludzkiej natury, a nie jakimikolwiek konkretami) to takie, \u017ce wym\u00f3g ten wynika wy\u0142\u0105cznie z ch\u0119ci u\u0142atwienia sobie \u017cycia przez BGK – mniej rat, mniej wniosk\u00f3w o p\u0142atno\u015bci. Ale czy na pewno o to powinno chodzi\u0107 w zam\u00f3wieniach?<\/p>\n

Ps. Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 Kubie Michalskiemu za informacj\u0119 o tym cudzie i ciekaw\u0105 rozmow\u0119 na ten temat, kt\u00f3r\u0105 odbyli\u015bmy w tramwaju spod KIO na Dworzec Centralny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie od dzi\u015b ustawodawca, jak i UZP zach\u0119ca zamawiaj\u0105cych, by okazywali wykonawcom dobro\u0107 w zakresie warunk\u00f3w p\u0142atno\u015bci za realizowane prace. Ju\u017c dobrych par\u0119 lat temu wprowadzono do ustawy zapisy wymagaj\u0105ce od zamawiaj\u0105cych, aby w zam\u00f3wieniach na roboty budowlane trwaj\u0105ce ponad 12 miesi\u0119cy przewidywano albo p\u0142atno\u015bci w cz\u0119\u015bciach, albo zaliczki. Nie wskazano co prawda \u017cadnych minimum […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[264],"class_list":["post-4984","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-264"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4984"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4988,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4984\/revisions\/4988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}