Obowi\u0105zek przewidzenia w umowie waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy przepisy ustawy Pzp nak\u0142adaj\u0105 na zamawiaj\u0105cych wy\u0142\u0105cznie w przypadku um\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zawierane na okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy \u2013 tak stanowi art. 436 pkt 4 (dotycz\u0105cy waloryzacji zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 VAT, minimalnego wynagrodzenia i obci\u0105\u017ce\u0144 tego\u017c wynagrodzenia) oraz art. 439 (dotycz\u0105cy waloryzacji zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 cen materia\u0142\u00f3w lub koszt\u00f3w*). Na poz\u00f3r zasada jest prosta i nie powinna budzi\u0107 specjalnych kontrowersji ani w\u0105tpliwo\u015bci. Ot, taki zerojedynkowy wyb\u00f3r. W praktyce z t\u0105 zerojedynkowo\u015bci\u0105 nie jest jednak a\u017c tak prosto. Zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, w kt\u00f3rych zastosowanie tych przepis\u00f3w budzi w\u0105tpliwo\u015bci. <\/p>\n
Pierwsza z nich dotyczy um\u00f3w zawieranych na okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy, w kt\u00f3rych jednak ca\u0142o\u015b\u0107 wynagrodzenia wykonawca otrzymuje przed up\u0142ywem tego okresu. Wbrew pozorom takich um\u00f3w jest naprawd\u0119 sporo – niejednokrotnie bowiem cho\u0107 okres wykonania przedmiotu zam\u00f3wienia to par\u0119 tygodni czy miesi\u0119cy, umowa obowi\u0105zuje kolejne kilka lat, przede wszystkim z uwagi na postanowienia dotycz\u0105ce gwarancji, zapewnienia serwisu itp. Wydaje si\u0119, \u017ce kluczem mo\u017ce by\u0107 tu czas wyp\u0142aty wynagrodzenia. I celem ustawodawcy raczej nie by\u0142o obj\u0119cie obowi\u0105zkiem waloryzacji um\u00f3w, w kt\u00f3rych ca\u0142o\u015b\u0107 wynagrodzenia trafia do wykonawcy w ci\u0105gu roku od podpisania umowy. Szkoda jednak, \u017ce ustawodawca pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 sformu\u0142owaniem „umowa zawarta na okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy”, bo mo\u017cna przecie\u017c by\u0142o to zapisa\u0107 inaczej**.
\n<\/p>\n
Kolejny przypadek to umowa z opcj\u0105, kt\u00f3ra ma by\u0107 realizowana po zako\u0144czeniu zam\u00f3wienia podstawowego. Zam\u00f3wienie podstawowe trwa kr\u00f3cej ni\u017c rok, ale opcja poza ten rok wykracza lub mo\u017ce wykroczy\u0107 (ba, przecie\u017c mo\u017ce by\u0107 realizowana na d\u0142ugo po zako\u0144czeniu zam\u00f3wienia podstawowego). Co wtedy? C\u00f3\u017c, waloryzacj\u0119 na pewno w umowie nale\u017cy przewidzie\u0107, przy czym ustawodawca nie pozwala ograniczy\u0107 jej tylko do opcji. W efekcie mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce z klauzuli waloryzacyjnej wykonawca skorzysta tak\u017ce w zakresie zam\u00f3wienia podstawowego – je\u015bli zawarto umow\u0119 przewiduj\u0105c\u0105 na przyk\u0142ad p\u00f3\u0142roczny okres realizacji zam\u00f3wienia podstawowego, a w tym czasie wypada 1 stycznia i zmiana wynagrodzenia minimalnego, zamawiaj\u0105cy nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 odm\u00f3wi\u0107 waloryzacji. Nawet je\u015bli potem nie skorzysta z opcji i w praktyce umowa si\u0119 oka\u017ce zrealizowana w okresie kr\u00f3tszym ni\u017c rok.<\/p>\n
Inna sytuacja dotyczy przed\u0142u\u017cenia realizacji umowy: pierwotnie by\u0142a zawarta na okres nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy, ale w praniu wysz\u0142o, \u017ce b\u0119dzie jednak d\u0142u\u017csza. Problemu nie mamy, je\u015bli przed\u0142u\u017cenie realizacji wynika ze zw\u0142oki wykonawcy \u2013 trudno tu uzna\u0107, aby ta zw\u0142oka powinna wp\u0142ywa\u0107 na zmienianie czegokolwiek w umowie, wszak zw\u0142oka oznacza problem le\u017c\u0105cy po stronie wykonawcy i przeze\u0144 zawiniony. Gdyby wykonywa\u0142 umow\u0119 prawid\u0142owo, szybciej dosta\u0142by pieni\u0105dze. Co innego jednak, je\u015bli przed\u0142u\u017cenie realizacji umowy wynika z przyczyn le\u017c\u0105cych po stronie zamawiaj\u0105cego albo wr\u0119cz jest potwierdzone stosownym aneksem. Przekroczenie progu 12 miesi\u0119cy wynika tu z powod\u00f3w niezale\u017cnych od wykonawcy i w tej sytuacji trudno nie odm\u00f3wi\u0107 mu prawa do waloryzacji – bowiem, gdyby od pocz\u0105tku odpowiednio ustawi\u0107 terminy, nale\u017ca\u0142aby si\u0119 ona mu jak psu buda.<\/p>\n
OK, to zdrowy rozs\u0105dek, ale czy da si\u0119 pogodzi\u0107 z ustaw\u0105? C\u00f3\u017c, w mojej opinii tak. Mieli\u015bmy umow\u0119 zawart\u0105 na 11 miesi\u0119cy, a po aneksie jej tre\u015b\u0107 si\u0119 zmieni\u0142a i teraz jest to umowa zawarta na okres 13 miesi\u0119cy. Nowa tre\u015b\u0107 umowy wymusza wprowadzenie waloryzacji. Nie stoj\u0105 jej na przeszkodzie przepisy art. 455 Pzp – wszak zmian\u0119 w tym zakresie nale\u017cy uzna\u0107 za zmian\u0119 nieistotn\u0105. Skoro z jakich\u015b powod\u00f3w dozwolona by\u0142a zmiana polegaj\u0105ca na przed\u0142u\u017ceniu okresu realizacji zam\u00f3wienia (niewa\u017cne czy dlatego, \u017ce by\u0142a nieistotna, opisana w umowie czy wynika\u0142a z art. 455), waloryzacja jest jej naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 i z tego powodu spe\u0142nia przes\u0142anki opisane w art. 454 ust. 2 – niezale\u017cnie od tego, kto by\u0142by wykonawc\u0105, sytuacja by\u0142aby dok\u0142adnie identyczna***. Podobnie w przypadku innego op\u00f3\u017anienia zamawiaj\u0105cego – nie wystarczy nie nalicza\u0107 kar wykonawcy za zw\u0142ok\u0119, wypada\u0142oby tak\u017ce urealni\u0107 warto\u015b\u0107 jego wynagrodzenia. I w\u00f3wczas aneks ogranicza\u0142by si\u0119 tylko do wprowadzenia stosownych zasad.<\/p>\n
Zasady wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste, ale diabe\u0142 siedzi w szczeg\u00f3\u0142ach. Z waloryzacj\u0105 z art. 436 pkt 4 w gruncie rzeczy nie ma problemu, bo tak naprawd\u0119 zakres zmian wynika wprost z ustawy. Mo\u017cna to ubiera\u0107 s\u0142owa w ten czy inny spos\u00f3b, ale efekt zawsze powinien by\u0107 identyczny. Z waloryzacj\u0105 z art. 439 jest jednak znacznie gorzej – wszak to zamawiaj\u0105cy ma ustala\u0107 zasady waloryzacji przygotowuj\u0105c post\u0119powanie. Od tego, jak s\u0105 sformu\u0142owane, mo\u017ce zale\u017ce\u0107 to, kto z\u0142o\u017cy ofert\u0119 i co w tej ofercie si\u0119 znajdzie. I stworzenie klauzul waloryzacyjnych na potrzeby aneksu w tym zakresie mo\u017ce by\u0107 bardzo problematyczne – jakie progi wybra\u0107, na jakim wska\u017aniku si\u0119 oprze\u0107, jakie nieszcz\u0119sne limity wprowadzi\u0107. Aneks wymaga zgody obu stron i mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce kszta\u0142t zmiany b\u0119dzie uzale\u017cniony w du\u017cej mierze od zdolno\u015bci negocjacyjnych stron. I to jest problem, bo przecie\u017c nieistotno\u015b\u0107 zmiany obejmuje warunek, \u017ce by\u0142aby ona identyczna, niezale\u017cnie od tego, kto jest wykonawc\u0105. Na dodatek – jest to problem nies\u0142ychanie trudny do rozwi\u0105zania, bo nieposiadaj\u0105cy \u017cadnej idealnej recepty, \u017cadnego wzorca zachowania, kt\u00f3ry mo\u017cna bezpiecznie zastosowa\u0107… Rozwi\u0105zaniem by\u0142oby wprowadzanie waloryzacji do um\u00f3w, z kt\u00f3rych realizacj\u0105 jest zwi\u0105zane ryzyko przed\u0142u\u017cenia, niejako „na zapas”, warunkowo. Ale kto tak zrobi? I czy da si\u0119 wszystko przewidzie\u0107? Umowy zam\u00f3wieniowe i tak ju\u017c cz\u0119sto odstraszaj\u0105 samymi rozmiarami…<\/p>\n
Swoj\u0105 drog\u0105, UZP opublikowa\u0142 niedawno czterostronicowe wytyczne dotycz\u0105ce waloryzacji. Cztery strony og\u00f3lnik\u00f3w ze stwierdzeniem, \u017ce poniewa\u017c zam\u00f3wienia s\u0105 r\u00f3\u017cne, to i waloryzacje z art. 439 te\u017c b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cne i nie da si\u0119 w ustawie ich z g\u00f3ry narzuci\u0107. Szkoda, \u017ce zamiast (albo mo\u017ce lepiej – opr\u00f3cz) takiego miniporadnika UZP nie udost\u0119pni\u0142o zamawiaj\u0105cym przyk\u0142adowych rozwi\u0105za\u0144 pod konkretne, wybrane przedmioty zam\u00f3wienia. Ale c\u00f3\u017c, to by\u0142oby za pi\u0119kne i wymaga\u0142oby przedstawienia konkretu, a zatem trudnej pracy, prawda? Zrzu\u0107my to zatem w ca\u0142o\u015bci na g\u0142owy zamawiaj\u0105cych…<\/p>\n
*) Kulawy ten zapis – tak jakby zmiana cen materia\u0142\u00f3w nie stanowi\u0142a zmiany koszt\u00f3w…
\n**) Oczywi\u015bcie, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w umowie trwaj\u0105cej kr\u00f3cej ni\u017c rok (czy przewiduj\u0105cej wyp\u0142at\u0119 wynagrodzenia w okresie kr\u00f3tszym ni\u017c rok) tak\u017ce przewidzie\u0107 waloryzacj\u0119. I mam wra\u017cenie, \u017ce w dzisiejszych czasach coraz cz\u0119\u015bciej jest to uzasadnione.
\n***) Oczywi\u015bcie, je\u015bli wykonawca schrzani\u0142 realizacj\u0119 zam\u00f3wienia, aneksem takiej zw\u0142oki nie mo\u017cna pokrywa\u0107. Nawet je\u015bli opr\u00f3cz zw\u0142oki pojawiaj\u0105 si\u0119 inne okoliczno\u015bci przed\u0142u\u017caj\u0105ce realizacj\u0119 – aneks winien przesuwa\u0107 termin tylko w zakresie tych okoliczno\u015bci, natomiast zw\u0142ok\u0119 pozostawia\u0107 na boku, tak, aby mo\u017cna by\u0142o do wykonawcy wyci\u0105gn\u0105\u0107 konsekwencje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obowi\u0105zek przewidzenia w umowie waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy przepisy ustawy Pzp nak\u0142adaj\u0105 na zamawiaj\u0105cych wy\u0142\u0105cznie w przypadku um\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zawierane na okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy \u2013 tak stanowi art. 436 pkt 4 (dotycz\u0105cy waloryzacji zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 VAT, minimalnego wynagrodzenia i obci\u0105\u017ce\u0144 tego\u017c wynagrodzenia) oraz art. 439 (dotycz\u0105cy waloryzacji zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 cen materia\u0142\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[236,237],"class_list":["post-4967","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-236","tag-237"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4967"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4970,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4967\/revisions\/4970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}