{"id":4914,"date":"2021-08-30T07:00:25","date_gmt":"2021-08-30T05:00:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4914"},"modified":"2021-08-27T15:07:38","modified_gmt":"2021-08-27T13:07:38","slug":"o-granicy-ryzyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4914","title":{"rendered":"O granicy ryzyka"},"content":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy z nas, kto ma przyjemno\u015b\u0107 podj\u0105\u0107 prac\u0119 na etacie, na starcie dostaje papierek, w kt\u00f3rym opisany jest zakres czynno\u015bci. I pewnie niemal ka\u017cdy z nas znajduje w nim opr\u00f3cz pozycji opisuj\u0105cych to, co b\u0119dzie kwintesencj\u0105 naszej roboty, na ko\u0144cu co\u015b takiego: &#8222;i b\u0119dziesz wykonywa\u0142 inne polecenia prze\u0142o\u017conego&#8221;. Co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107 &#8211; to czynno\u015b\u0107\/obowi\u0105zek, kt\u00f3r\u0105 trudno uzna\u0107 za konkretnie opisan\u0105. Przeciwnie &#8211; opisana jest w taki spos\u00f3b, \u017ce trudno oceni\u0107 z g\u00f3ry, jakie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z tym ryzyka. Na szcz\u0119\u015bcie, pracodawcy s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b ograniczeni, cho\u0107by przepisami kodeksu pracy czy przepisami bhp, i te obowi\u0105zki w ramach codzienno\u015bci s\u0142u\u017cbowej zwykle mieszcz\u0105 si\u0119 w jakich\u015b racjonalnych ramach, kt\u00f3re jeste\u015bmy w stanie zaakceptowa\u0107. Ale w z\u0142ych r\u0119kach mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem szata\u0144skim i trzeba s\u0105du pracy, aby doj\u015b\u0107 z tym do \u0142adu (pewnie odrobin\u0119 nieprzewidywalnego).<\/p>\n<p>W zam\u00f3wieniach publicznych mamy do czynienia z takim samym zjawiskiem, cho\u0107 zapewne o znacznie mniejszej skali. T\u0119 mniejsz\u0105 skal\u0119 zawdzi\u0119czamy to art. 29 ust. 1 dawnej, a art. 99 ust. 1 obecnej Pzp, zgodnie z kt\u00f3rym przedmiot zam\u00f3wienia nale\u017cy opisa\u0107 tak, aby wykonawca m\u00f3g\u0142 pozna\u0107 wszelkie okoliczno\u015bci mog\u0105ce mie\u0107 wp\u0142yw na sporz\u0105dzenie oferty. Oczywi\u015bcie, skala powinna by\u0107 nie mniejsza, ale zerowa &#8211; jednak wci\u0105\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 zamawiaj\u0105cy, kt\u00f3rzy do pewnych norm wynikaj\u0105cych z Pzp nie mog\u0105 si\u0119 przyzwyczai\u0107. I pisz\u0105 w specyfikacjach postanowienia, zgodnie z kt\u00f3rymi mog\u0105 nakaza\u0107 wykonawcy to, co im si\u0119 zechce. Jasne, nie b\u0119d\u0105 w stanie zmusi\u0107 wykonawcy basenu, aby postawi\u0142 latarni\u0119 morsk\u0105, ale nie jeden raz spotykam si\u0119 z postanowieniami, kt\u00f3re zamawiaj\u0105cemu daj\u0105 nieograniczon\u0105 swobod\u0119 np. w zg\u0142aszaniu uwag do projekt\u00f3w w post\u0119powaniach typu zaprojektuj i wybuduj.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, zasada wynikaj\u0105ca z art. 99 ust. 1 Pzp to pewien idea\u0142, kt\u00f3ry w praktyce pewnie tak naprawd\u0119 rzadko jest osi\u0105galny. Trudno opisa\u0107 ka\u017cdy najdrobniejszy szczeg\u00f3\u0142 i co\u015b, co mie\u015bci si\u0119 w progu zdrowego rozs\u0105dku i do\u015bwiadczenia \u017cyciowego czasami bywa omijane bez szkody dla wykonawcy. Ba, w zakresie ka\u017cdego zam\u00f3wienia znajd\u0105 si\u0119 elementy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 ryzyko wykonawcy &#8211; na starcie nie b\u0119dzie wiedzia\u0142, czy one si\u0119 wydarz\u0105 (ba, niekiedy s\u0105 to okoliczno\u015bci ca\u0142kowicie zewn\u0119trzne, cho\u0107by makroekonomiczne, takie jak wahania cen), a wi\u0119c nie b\u0119dzie ich m\u00f3g\u0142 wyceni\u0107 ze stuprocentow\u0105 pewno\u015bci\u0105. Ale w ramach dyspozycji tego przepisu mie\u015bci si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wskazanie ryzyk, kt\u00f3re ponosi wykonawca. A wi\u0119c wykonawca kalkuluj\u0105c ofert\u0119 szacuje szanse pojawienia si\u0119 okre\u015blonych zdarze\u0144 i wlicza do ceny stosowne rezerwy. I p\u00f3ki takie ryzyko mie\u015bci si\u0119 w granicach rozs\u0105dku, wszystko jest OK. Gorzej, je\u015bli ryzyko owe granice przekracza.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=3294\">Ponad dwa lata temu<\/a> pisa\u0142em tu o zamawiaj\u0105cych, kt\u00f3rzy w umowie wy\u0142\u0105czaj\u0105 stosowanie kodeksowych klauzul &#8222;rebus sic stantibus&#8221;, przewidzianych dla sytuacji nadzwyczajnych. Wprowadzaj\u0105c w ten spos\u00f3b wykonawc\u0119 w po\u0142o\u017cenie, w kt\u00f3rym jego ryzyko nie ma granicy, bo nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nawet odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do s\u0105du w okoliczno\u015bciach absolutnie wyj\u0105tkowych. I cho\u0107 od tego czasu wyrok\u00f3w zabraniaj\u0105cych takich zagra\u0144 &#8211; mam wra\u017cenie &#8211; przyby\u0142o, wci\u0105\u017c mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z zamawiaj\u0105cymi, kt\u00f3rzy je stosuj\u0105 (ba, kwitn\u0105 tak\u017ce na rynku prywatnym, a zatem nie tylko zamawiaj\u0105cy cz\u0142owiekowi wilkiem, ale te\u017c cz\u0142owiek cz\u0142owiekowi&#8230;).<\/p>\n<p>Ale takich postanowie\u0144 jest znacznie wi\u0119cej i czasami mog\u0105 dotyczy\u0107 element\u00f3w z punktu widzenia zamawiaj\u0105cego ma\u0142o znacz\u0105cych. Cho\u0107by stary ju\u017c wyrok KIO 2004\/16, w kt\u00f3rym chodzi\u0142o o zgod\u0119 wykonawcy, aby kto\u015b przy okazji jego rob\u00f3t te\u017c m\u00f3g\u0142 pogrzeba\u0107 sobie w zrobionych przeze\u0144 bodaj\u017ce wykopach. Ale kto, ale w jakim zakresie? Wykonawca by\u0142 skazany na niepewno\u015b\u0107, bo zamawiaj\u0105cy kaza\u0142 mu w takiej sytuacji czeka\u0107, ale jak d\u0142ugo? Ile by to go mia\u0142o kosztowa\u0107? Nie by\u0142o \u017cadnych podstaw do tego, aby racjonalnie oszacowa\u0107 ryzyko, jakie na siebie bierze. KIO w\u00f3wczas pi\u0119knie napisa\u0142o: &#8222;Okre\u015blenie ryzyka kontraktowego w zam\u00f3wieniach publicznych nie mo\u017ce polega\u0107 na li tylko na na\u0142o\u017ceniu na wykonawc\u00f3w obowi\u0105zku znoszenia uznaniowych i nieokre\u015blonych decyzji zamawiaj\u0105cego, kt\u00f3re w niewiadomy spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 mog\u0105 na kalkulowany spos\u00f3b, okres i koszt wykonania przedmiotu zam\u00f3wienia.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy z nas, kto ma przyjemno\u015b\u0107 podj\u0105\u0107 prac\u0119 na etacie, na starcie dostaje papierek, w kt\u00f3rym opisany jest zakres czynno\u015bci. I pewnie niemal ka\u017cdy z nas znajduje w nim opr\u00f3cz pozycji opisuj\u0105cych to, co b\u0119dzie kwintesencj\u0105 naszej roboty, na ko\u0144cu co\u015b takiego: &#8222;i b\u0119dziesz wykonywa\u0142 inne polecenia prze\u0142o\u017conego&#8221;. Co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107 &#8211; to czynno\u015b\u0107\/obowi\u0105zek, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74,10],"tags":[204,255],"class_list":["post-4914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przygotowanie-postepowania","category-umowy","tag-204","tag-255"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4914"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4918,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4914\/revisions\/4918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}