{"id":4453,"date":"2019-12-30T07:00:55","date_gmt":"2019-12-30T05:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4453"},"modified":"2019-12-29T21:06:51","modified_gmt":"2019-12-29T19:06:51","slug":"o-ryczalcie-i-podejrzanie-niskich-cenach-jednostkowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=4453","title":{"rendered":"O rycza\u0142cie i podejrzanie niskich cenach jednostkowych"},"content":{"rendered":"

Kilka razy ju\u017c pisa\u0142em w „szponach” o pewnych nadmiernych uproszczeniach, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 zmory polskich zam\u00f3wie\u0144 publicznych – czyli rozliczenia rycza\u0142towego. Ostatni raz dwa miesi\u0105ce temu<\/a>, gdy chodzi\u0142o o poprawianie omy\u0142ek rachunkowych. Dzi\u015b b\u0119dzie o kwestii badania ra\u017c\u0105co niskiej ceny, a w\u0142a\u015bciwie – o podejrzanie niskich cenach jednostkowych. I uproszczeniu, zgodnie z kt\u00f3rym rycza\u0142t to rycza\u0142t – skoro wykonawca deklaruje wykonanie ca\u0142o\u015bci zam\u00f3wienia za okre\u015blone wynagrodzenie to nikt nie ma prawa grzeba\u0107 w rozliczeniowych bebechach i wyci\u0105ga\u0107 na wierzch \u015bmierdz\u0105cych kawa\u0142k\u00f3w, jakie by one nie by\u0142y.<\/p>\n

Tymczasem w orzecznictwie znajdziemy sporo przypadk\u00f3w zaprzeczaj\u0105cych takiemu uproszczeniu. Bo cho\u0107 natura rycza\u0142tu w teorii jest w\u0142a\u015bnie taka – niewa\u017cne, jak wykonawca skalkulowa\u0142 cen\u0119, ma za ni\u0105 wykona\u0107 zam\u00f3wienie – to jednak przyj\u0119cie wskazanego wy\u017cej uproszczenia powodowa\u0142oby, \u017ce de facto niemo\u017cliwe by\u0142oby odrzucenie oferty z powodu ra\u017c\u0105co niskiej ceny. Ta bowiem zawsze b\u0119dzie wynika\u0107 z nieuwzgl\u0119dnienia w kosztach lub zani\u017conej wyceny jakich\u015b element\u00f3w sk\u0142adowych zam\u00f3wienia. I w praktyce odrzucenie oferty z powodu ra\u017c\u0105co niskiej ceny zawsze sprowadza si\u0119 do wypunktowania, czego wykonawca w kosztach realizacji nie uj\u0105\u0142 albo co wyceni\u0142 poni\u017cej rynkowych koszt\u00f3w bez dobrego uzasadnienia.
\n<\/p>\n

W pierwszym z wyrok\u00f3w, kt\u00f3re zamierzam tutaj przywo\u0142a\u0107 (z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt KIO 1343\/16) mieli\u015bmy do czynienia z podzia\u0142em ceny na wi\u0119ksze elementy sk\u0142adowe (dla uproszczenia – bran\u017ce). I cho\u0107 co prawda Izba w swoim orzeczeniu uzna\u0142a wyja\u015bnienia wykonawcy podejrzewanego o ra\u017c\u0105co nisk\u0105 cen\u0119 za prawid\u0142owe, to stwierdzi\u0142a, \u017ce faktycznie zbyt niska wycena bran\u017c stanowi\u0105cych jakie\u015b 10% ceny oferty mo\u017ce by\u0107 uznana za podejrzan\u0105 i w takiej sytuacji mo\u017ce by\u0107 badana. W tym wypadku badanie wypad\u0142o pozytywnie, ale wyja\u015bnienia odnosi\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie do realno\u015bci kalkulacji tych element\u00f3w, a nie wskazania, \u017ce przecie\u017c to rycza\u0142t i kropka.<\/p>\n

W drugim z wyrok\u00f3w (z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt KIO 661\/17) Izba tym razem potwierdzi\u0142a s\u0142uszno\u015b\u0107 odrzucenia oferty w zwi\u0105zku z ra\u017c\u0105co nisk\u0105 cen\u0105 w podobnych okoliczno\u015bciach. Przedmiotem zam\u00f3wienia by\u0142a przebudowa drogi, a osi\u0105 sporu w kwestii ra\u017c\u0105co niskiej ceny – m.in. koszty wykonania o\u015bwietlenia. Wykonawca w wyja\u015bnieniach poda\u0142, \u017ce cena za to o\u015bwietlenie b\u0119dzie wynosi\u0142a 3 mln z\u0142, a za\u0142\u0105czy\u0142 do wyja\u015bnie\u0144 ofert\u0119 podwykonawcy na wykonanie tego zakresu z cen\u0105 6 mln z\u0142. Po odrzuceniu oferty broni\u0142 si\u0119 argumentuj\u0105c, \u017ce nie wystarczy zakwestionowa\u0107 cen\u0119 tego elementu zam\u00f3wienia, ale nale\u017cy zakwestionowa\u0107 ca\u0142e wynagrodzenie, a na dodatek w kosztorysie by\u0142a spora pozycja na wydatki „poboczne i nieprzewidziane”. Inny problem stanowi\u0142o przewidzenie zbyt niskiej zdaniem zamawiaj\u0105cego liczby „dr\u00f3g serwisowych i w\u0142\u0105czeniowych” – o 1\/3 ni\u017cszej od wymaganej.<\/p>\n

Izba oceni\u0142a powy\u017csz\u0105 sytuacj\u0119 inaczej ni\u017c odwo\u0142uj\u0105cy – mo\u017cna bada\u0107 poszczeg\u00f3lne elementy ceny, bo je\u015bli one s\u0105 niedoszacowane, to mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce niedoszacowana jest ca\u0142a cena. Oczywi\u015bcie, odwo\u0142uj\u0105cy by\u0142 tutaj w kiepskiej pozycji od samego pocz\u0105tku, bo skoro najpierw za\u0142\u0105czy\u0142 do wyja\u015bnie\u0144 ofert\u0119 podwykonawcy jako dow\u00f3d, a przed KIO pr\u00f3bowa\u0142 sam j\u0105 podwa\u017cy\u0107 jako niemiarodajn\u0105, to nie mia\u0142 specjalnie wielkich szans na sukces. R\u00f3\u017cnica w tym zakresie by\u0142a zbyt du\u017ca, by j\u0105 zlekcewa\u017cy\u0107, a wyja\u015bnienia w tej sytuacji, jakie by nie by\u0142y, zawsze sta\u0142yby w sprzeczno\u015bci z go\u0142ymi faktami. Z kolei w zakresie liczby dr\u00f3g serwisowych i w\u0142\u0105czeniowych argument, \u017ce w SIWZ nie podano, ile ich jest wymagane to by\u0142o za ma\u0142o – wypada\u0142oby, aby odwo\u0142uj\u0105cy wykaza\u0142, dlaczego przewidziana przez niego liczba jest wystarczaj\u0105ca, a tego nie uczyni\u0142. Szkoda jedynie, \u017ce KIO nie odnios\u0142o si\u0119 do poruszonej przez odwo\u0142uj\u0105cego kwestii rezerwy na wydatki nieprzewidziane. Jednak przecie\u017c o\u015bwietlenie by\u0142o wydatkiem przewidzianym, oferta podwykonawcy jak najbardziej realna, wi\u0119c i to t\u0142umaczenie niezbyt przekonuj\u0105ce.<\/p>\n

Ciekawy jest przypadek opisany w trzecim wyroku (z 21 listopada 2017 r., sygn. akt KIO 2347\/17). Tam odwo\u0142uj\u0105cy postawi\u0142 zarzut zaniechania odrzucenia oferty konkurencji mimo pojawienia si\u0119 ra\u017c\u0105co niskiej ceny w okoliczno\u015bciach szczeg\u00f3lnych: mamy do czynienia nie tylko z rycza\u0142tem i zani\u017con\u0105 cen\u0105 jednostkow\u0105, ale tak\u017ce z sytuacj\u0105, gdy nie zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty magiczny pr\u00f3g 30% warto\u015bci zam\u00f3wienia powi\u0119kszonej o VAT (cena oferty by\u0142a o w\u0142os przed tym progiem) i w zwi\u0105zku z tym zamawiaj\u0105cy nie wzywa\u0142 wykonawcy do wyja\u015bnie\u0144 ra\u017c\u0105co niskiej ceny. Oczywi\u015bcie skutkiem uwzgl\u0119dnienia odwo\u0142ania w takiej sytuacji nie by\u0142o automatyczne odrzucenie kwestionowanej oferty, a jedynie nakazanie wezwania wykonawcy do wyja\u015bnie\u0144, ale dla naszych rozwa\u017ca\u0144 i tak jest to ciekawe.<\/p>\n

Przedmiotem zam\u00f3wienia by\u0142o pe\u0142nienie funkcji in\u017cyniera kontraktu, a zamawiaj\u0105cy domaga\u0142 si\u0119 wskazania w ofercie kalkulacji koszt\u00f3w. W tym by\u0142y m.in. takie elementy jak zapewnienie samochod\u00f3w dla in\u017cyniera i zamawiaj\u0105cego i zatrudnienie pracownik\u00f3w biura. W pierwszym przypadku zaoferowano bodaj\u017ce sze\u015b\u0107 samochod\u00f3w, a miesi\u0119czny koszt na poziomie zbyt niskim nawet dla jednego samochodu o wymaganych parametrach. W drugim przypadku wskazano stawk\u0119 ledwo wystarczaj\u0105c\u0105 na pokrycie wynagrodzenia z narzutami przy przyj\u0119ciu stawki minimalnej, jednak ju\u017c w \u017caden spos\u00f3b niepozwalaj\u0105c\u0105 na uwzgl\u0119dnienie koszt\u00f3w zast\u0119pstw itp. Oba te elementy by\u0142y elementami sk\u0142adowymi, kt\u00f3re zapewne trudno uzna\u0107 za najistotniejsze w ca\u0142ym tym zam\u00f3wieniu, ale nie mo\u017cna te\u017c uzna\u0107 ich za nieistotne (jak twierdzi\u0142 zamawiaj\u0105cy, kt\u00f3ry wr\u0119cz uwa\u017ca\u0142, \u017ce przy rycza\u0142cie nie mia\u0142 prawa bada\u0107 takich nieistotnych cen sk\u0142adowych). KIO wykaza\u0142o tutaj, \u017ce niedoszacowany sk\u0142adnik mo\u017ce oznacza\u0107 niedoszacowan\u0105 cen\u0119 og\u00f3ln\u0105, a szczeg\u00f3lnie przy niewielkich r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy cenami ofert mo\u017ce mie\u0107 to wp\u0142yw na wynik post\u0119powania.<\/p>\n

Trzeba zatem nawet przy rycza\u0142cie sprawdzi\u0107 ceny jednostkowe czy sk\u0142adowe, je\u015bli oczywi\u015bcie zamawiaj\u0105cy domaga\u0142 si\u0119 pokazania ich kalkulacji na kt\u00f3rym\u015b z etap\u00f3w post\u0119powania. Nie mo\u017cna nieprawid\u0142owo\u015bci w tym zakresie zby\u0107 stwierdzeniem: „A przecie\u017c to rycza\u0142t”. Nie, rycza\u0142t rycza\u0142tem, a ra\u017c\u0105co niska cena mo\u017ce siedzie\u0107 gdzie\u015b w jego szczeg\u00f3\u0142ach. A pomijam ju\u017c fakt, \u017ce niekiedy kalkulacje te mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 do p\u00f3\u017aniejszych rozlicze\u0144 mi\u0119dzy stronami i jakie\u015b przesuni\u0119cia pomi\u0119dzy pozycjami mog\u0105 by\u0107 zagraniami taktycznymi wykonawcy, kt\u00f3ry chce zgarn\u0105\u0107 wi\u0119ksz\u0105 kas\u0119 wcze\u015bniej – ale to ju\u017c temat nieuczciwej konkurencji…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka razy ju\u017c pisa\u0142em w „szponach” o pewnych nadmiernych uproszczeniach, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 zmory polskich zam\u00f3wie\u0144 publicznych – czyli rozliczenia rycza\u0142towego. Ostatni raz dwa miesi\u0105ce temu, gdy chodzi\u0142o o poprawianie omy\u0142ek rachunkowych. Dzi\u015b b\u0119dzie o kwestii badania ra\u017c\u0105co niskiej ceny, a w\u0142a\u015bciwie – o podejrzanie niskich cenach jednostkowych. I uproszczeniu, zgodnie z kt\u00f3rym rycza\u0142t to […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[102],"class_list":["post-4453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozstrzygniecie-postepowania","tag-102"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4453"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4456,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4453\/revisions\/4456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}