Niedawno pisa\u0142em dla „Buduj z G\u0142ow\u0105” tekst o trudnym rozgraniczeniu pomi\u0119dzy obiektywnie uzasadnion\u0105 potrzeb\u0105 zamawiaj\u0105cego i utrudnianiem uczciwej konkurencji. Chodzi\u0142o o opis przedmiotu zam\u00f3wienia, cho\u0107 przecie\u017c tego typu problemy mamy tak\u017ce i w innych elementach zam\u00f3wieniowego post\u0119powania, np. warunkach udzia\u0142u. W tym tygodniu trafi\u0142 mi przed oczy wyrok KIO z 6 kwietnia ubieg\u0142ego roku, sygn. akt 547\/18, kt\u00f3ry znakomicie wpasowa\u0142 si\u0119 w w\u0105tek problem\u00f3w ze sporz\u0105dzaniem opisu przedmiotu zam\u00f3wienia. Nie by\u0142o jednak tak, \u017ce wykonawca oprotestowywa\u0142 zbyt wysokie wymagania zamawiaj\u0105cego – o nie, tym razem to zamawiaj\u0105cy po ocenie ofert chcia\u0142 si\u0119 pewne warunki zbagatelizowa\u0107 i zlekcewa\u017cy\u0107.<\/p>\n
Sprawa by\u0142a poniek\u0105d kuriozalna. Przedmiotem zam\u00f3wienia by\u0142o wyposa\u017cenie specjalistycznej pracowni w sprz\u0119t. Kilkadziesi\u0105t pozycji asortymentowych, niekt\u00f3rych po kilka sztuk, a mi\u0119dzy tym wszystkim jedna drukarka laserowa. Mia\u0142a spe\u0142nia\u0107 r\u00f3\u017cne wymagania, w tym mie\u0107 podajnik na 250 kartek. Zamawiaj\u0105cy oceni\u0142 oferty, wybra\u0142 najkorzystniejsz\u0105, a konkurent si\u0119 od tego wyboru odwo\u0142a\u0142, zarzucaj\u0105c odbieganie sprz\u0119tu oferowanego w zwyci\u0119skiej ofercie od wymaga\u0144 zamawiaj\u0105cego w zakresie trzech pozycji asortymentowych. W tym drukarki, kt\u00f3ra mia\u0142a podajnik na 150 kartek. KIO oczywi\u015bcie odwo\u0142anie uwzgl\u0119dni\u0142a i nakaza\u0142a ofert\u0119 odrzuci\u0107 (uwzgl\u0119dni\u0142a tak\u017ce zarzut dotycz\u0105cy innej pozycji asortymentowej, ale poniewa\u017c o mostkach cyfrowych nie wiem absolutnie nic, to i trudno pos\u0142u\u017cy\u0107 mi si\u0119 nimi jako przyk\u0142adem).
\n<\/p>\n
Zamawiaj\u0105cy broni\u0142 wybranej oferty kuriozalnie argumentuj\u0105c, \u017ce je\u015bli w\u0142o\u017cy do tego pojemnika papier o mniejszej gramaturze, ni\u017c standardowa, to zmie\u015bci si\u0119 tam go 250 kartek. A nigdzie nie napisa\u0142, przy jakiej gramaturze pojemno\u015b\u0107 podajnika ma by\u0107 obliczona. KIO \u0142adnie mu wykaza\u0142a, \u017ce zgodnie z instrukcj\u0105 obs\u0142ugi nie powinno si\u0119 stosowa\u0107 w tej drukarce papieru o gramaturze mniejszej ni\u017c 60 g\/m2<\/sup>, a przy takiej gramaturze wejdzie tych kartek do podajnika tylko 200. Ale mi chodzi przede wszystkim o co\u015b innego. Nie oszukujmy si\u0119, zamawiaj\u0105cy zazwyczaj b\u0119dzie stosowa\u0142 tam zapewne taki sam papier, jak wszyscy – 80 g\/m2<\/sup> i do podajnika zmie\u015bci mu si\u0119 tylko 150 kartek. Pytanie jednak, skoro na tym etapie uzna\u0142 ten parametr za nieistotny, to po co w og\u00f3le go stawia\u0142?<\/p>\n Nie znam powod\u00f3w post\u0119powania zamawiaj\u0105cego, ale obawiam si\u0119, \u017ce mamy do czynienia ze zjawiskiem absolutnie typowym. Stawiane s\u0105 nieprzemy\u015blane wymagania, nad kt\u00f3rymi refleksja pojawia si\u0119 dopiero wtedy, gdy pojawia si\u0119 problem. I jak\u017ce cz\u0119sto prawdziwa odpowied\u017a na pytanie, sk\u0105d taki wym\u00f3g, to „zawsze tak by\u0142o” albo „sk\u0105d\u015b to przepisa\u0142em”. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce mamy do czynienia z pierdo\u0142\u0105, tymczasem zadecydowa\u0142a ona o losach przetargu wartego prawie p\u00f3\u0142 miliona z\u0142otych. Co gorsza, to najcz\u0119\u015bciej wychodzi nie na etapie oceny ofert, ale podczas realizacji zam\u00f3wienia i jest jedn\u0105 z najci\u0119\u017cszych chor\u00f3b polskiego systemu zam\u00f3wie\u0144 publicznych. Bo zamawiaj\u0105cy stawia wymagania w specyfikacji, a potem przymyka oko na ich niewykonanie. Gdyby konkurent nie wy\u0142apa\u0142 tej niezgodno\u015bci, zamawiaj\u0105cy dosta\u0142by zapewne t\u0119 drukark\u0119 i by\u0142by szcz\u0119\u015bliwy. Na wielko\u015b\u0107 podajnika machn\u0105\u0142by r\u0119k\u0105. I znowu – niby drobiazg, ale takie machanie r\u0119k\u0105 na drobiazgi zdarza si\u0119 niezwykle cz\u0119sto. I pozwala zaoszcz\u0119dzi\u0107 wykonawcom spore pieni\u0105dze przy realizacji kontrakt\u00f3w. A to z kolei pozwala im rywalizowa\u0107 cenami bardziej, ni\u017c pozwala\u0142by na to rozs\u0105dek – po prostu zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce jako\u015b to b\u0119dzie i zamawiaj\u0105cy albo nie zauwa\u017cy, albo nie przypilnuje, albo przymknie oko, bo przecie\u017c w wielu przypadkach tego typu wymogi, na kt\u00f3rych mo\u017cna zaoszcz\u0119dzi\u0107 i tak s\u0105 niepotrzebne.<\/p>\n Takie samo zjawisko mamy przy egzekwowaniu innych zapis\u00f3w umownych w\u0142\u0105cznie z naliczaniem kar. Zamawiaj\u0105cy przewiduj\u0105 ich w umowach d\u0142ugie katalogi, ale gdy przychodzi do zdarzenia, kt\u00f3re nakazywa\u0142oby kar\u0119 naliczy\u0107, zamiataj\u0105 spraw\u0119 pod dywan, przymykaj\u0105 oko, udaj\u0105 \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o. Wykonawcy ucz\u0105 si\u0119 tej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci i przy kolejnych umowach zak\u0142adaj\u0105 dok\u0142adnie ten sam mechanizm, lekcewa\u017c\u0105c ryzyko z tym zwi\u0105zane. Oczywi\u015bcie, innym problemem jest fakt, \u017ce cz\u0119sto katalogi kar w umowach o zam\u00f3wienie publiczne s\u0105 jak z kosmosu i gdyby jest stosowa\u0107 co do joty, wszyscy wykonawcy poszliby z torbami. Ale mo\u017ce lepiej – znowu – przemy\u015ble\u0107 te kary i ustawi\u0107 na racjonalnym poziomie, a potem je egzekwowa\u0107. Tak samo jak z przedmiotem zam\u00f3wienia.<\/p>\n Ps. Swoj\u0105 drog\u0105, zamawiaj\u0105cy w post\u0119powaniu odwo\u0142awczym pope\u0142ni\u0142 grzech, za kt\u00f3ry trzeba go pot\u0119pi\u0107. Do odwo\u0142ania by\u0142y do\u0142\u0105czone dowody podnoszonych w nim stwierdze\u0144 (instrukcje), a zamawiaj\u0105cy przekazuj\u0105c kopi\u0119 odwo\u0142ania drugiemu wykonawcy, tych dowod\u00f3w do niego nie do\u0142\u0105czy\u0142. Oczywi\u015bcie, w tym przypadku mo\u017cna uzna\u0107, jak zrobi\u0142o to KIO, \u017ce do tych akurat dowod\u00f3w (instrukcji u\u017cytkowania drukarki) konkurent m\u00f3g\u0142 swobodnie dotrze\u0107 (tym bardziej, gdy chodzi o drukark\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam oferowa\u0142). Ale sama praktyka zamawiaj\u0105cego godna tylko pot\u0119pienia.<\/p>\n Pps. Dotar\u0142a do mnie pro\u015bba od czytelniczki bloga. Joanna Marczewska pisze doktorat dotycz\u0105cy orzecznictwa w sprawach zam\u00f3wie\u0144 publicznych i potrzebuje danych z badania ankietowego od wykonawc\u00f3w i zamawiaj\u0105cych. Prosi o ich wype\u0142nianie, a ja zamieszczam linki do nich. Dla wykonawc\u00f3w – https:\/\/www.interankiety.pl\/i\/jwpWXpev<\/a>, dla zamawiaj\u0105cych – https:\/\/www.interankiety.pl\/i\/0aWj9Wyv<\/a>. Wi\u0119cej na temat tej pracy w wyja\u015bnieniu na portalu LinkedIn<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niedawno pisa\u0142em dla „Buduj z G\u0142ow\u0105” tekst o trudnym rozgraniczeniu pomi\u0119dzy obiektywnie uzasadnion\u0105 potrzeb\u0105 zamawiaj\u0105cego i utrudnianiem uczciwej konkurencji. Chodzi\u0142o o opis przedmiotu zam\u00f3wienia, cho\u0107 przecie\u017c tego typu problemy mamy tak\u017ce i w innych elementach zam\u00f3wieniowego post\u0119powania, np. warunkach udzia\u0142u. W tym tygodniu trafi\u0142 mi przed oczy wyrok KIO z 6 kwietnia ubieg\u0142ego roku, sygn. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[53,110],"class_list":["post-4383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przygotowanie-postepowania","tag-53","tag-110"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4383"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4386,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4383\/revisions\/4386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}