{"id":31,"date":"2010-09-06T07:00:00","date_gmt":"2010-09-06T07:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2011-02-20T13:52:43","modified_gmt":"2011-02-20T12:52:43","slug":"jak-zmieniaae-wynagrodzenie-umowne-w-przypadku-zmiany-stawki-podatku-vat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=31","title":{"rendered":"Jak zmienia\u0107 wynagrodzenie umowne w przypadku zmiany stawki podatku VAT?"},"content":{"rendered":"

Kontynuuj\u0105c poprzedni tekst<\/a>, w kt\u00f3rym zaj\u0105\u0142em si\u0119 spraw\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zmiany umowy o zam\u00f3wienie publiczne w przypadku zmiany – w trakcie obowi\u0105zywania umowy – stawki podatku VAT na jej przedmiot, dzisiaj kr\u00f3tko o praktycznej stronie problemu. Je\u015bli zamawiaj\u0105cy przewiduje zmian\u0119 wynagrodzenia w przypadku zmiany stawki podatku VAT, albo prowadzi negocjacje z wykonawc\u0105 w tej sprawie w przypadku braku wyra\u017anie przewidzianego w umowie mechanizmu przeprowadzenia takiej zmiany (cz\u0119sto si\u0119 bowiem zdarza, i\u017c przewidziana jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany umowy w przypadku zmiany stawki podatku VAT lub zmiany przepis\u00f3w, jednak bez szczeg\u00f3\u0142owego mechanizmu przeprowadzenia takiej zmiany), jaki powinien by\u0107 efekt? Czy zamawiaj\u0105cy powinien zaakceptowa\u0107 wzrost wynagrodzenia w takim stosunku w jakim wzros\u0142a stawka podatku VAT (np. przy kwocie netto 100 z\u0142 i zmianie VAT z 22 do 23% wzrost wynagrodzenia ze 122 do 123 z\u0142)? <\/p>\n

C\u00f3\u017c, zmu\u015bmy si\u0119 do odrobiny rachunk\u00f3w. Za\u0142\u00f3\u017cmy modelow\u0105 sytuacj\u0119 (wyidealizowan\u0105, bo wszak wykonawca nie \u017cyje z jednego zam\u00f3wienia, a tak\u017ce swoim podwykonawcom zwykle p\u0142aci cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz na koniec kontraktu – ale nawet takie uproszczone obliczenia oddaj\u0105 sam\u0105 ide\u0119), w kt\u00f3rej wykonawca realizuj\u0105c zam\u00f3wienie (za kt\u00f3re wynagrodzenie ustalono na 122 z\u0142, w tym 22% VAT) kupuje dostawy i us\u0142ugi obce, za kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c p\u0142aci VAT w wysoko\u015bci 22%. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce takich koszt\u00f3w ma za 70 z\u0142 netto (tj. 85,4 z\u0142 brutto), do tego dochodz\u0105 inne koszty nieopodatkowane VAT (np. wynagrodze\u0144 swoich pracownik\u00f3w) w wysoko\u015bci 20 z\u0142. W tej sytuacji zysk wykonawcy wynosi 10 z\u0142 (przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym, ale ten aspekt zupe\u0142nie mo\u017cemy tu pomin\u0105\u0107).
\n
\nSprawd\u017amy teraz, o ile spad\u0142by zysk wykonawcy, gdy po podpisaniu umowy a przed zako\u0144czeniem jej wykonywania i zap\u0142at\u0105 wynagrodzenia nast\u0119puje zmiana stawki podatku VAT na 23%, a kwota brutto 122 z\u0142 nie zostaje zmieniona (warto\u015b\u0107 wynagrodzenia netto wyniesie wtedy 99,19 z\u0142, a VAT 22,81 z\u0142). Je\u015bli wykonawca b\u0119dzie tak dobry dla swych dostawc\u00f3w i podwykonawc\u00f3w i pozostawi im kwot\u0119 70 z\u0142 netto doliczaj\u0105c nowy, 23-procentowy VAT (to da 86,1 z\u0142 brutto) jego zysk spadnie do 9,19 z\u0142 (tylko o 0,81 z\u0142, a nie o 1 z\u0142). Je\u015bli wykonawca b\u0119dzie dla swych dostawc\u00f3w i podwykonawc\u00f3w tak samo nieust\u0119pliwy jak zamawiaj\u0105cy i uprze si\u0119 przy 85,4 z\u0142 brutto (w\u00f3wczas kwota netto ich wynagrodzenia spadnie do 15,97 z\u0142), to zysk wykonawcy spadnie do 9,76 z\u0142 (tylko o 0,24 z\u0142).<\/p>\n

Gdy we\u017amiemy teraz sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej zamawiaj\u0105cy zgadza si\u0119 na podniesienie wynagrodzenia brutto do tych 123 z\u0142, w przypadku, gdy wykonawca tak\u017ce podnosi swoim podwykonawcom wynagrodzenie o VAT – zarabia dok\u0142adnie to samo 10 z\u0142. W przypadku jednak, gdy on nie zgodzi si\u0119 na podniesienie wynagrodzenia swoim podwykonawcom – zarabia na tych zmianach 10,57 z\u0142 (czyli wi\u0119cej ni\u017c pierwotnie o 0,57 z\u0142 – ponad po\u0142owa tego, co dok\u0142ada zamawiaj\u0105cy stanowi dodatkowy zysk wykonawcy!). A wykonawcy zwykle dbaj\u0105c o sw\u00f3j interes nie s\u0105 tak skorzy do ust\u0119pstw w negocjacjach wobec podwykonawc\u00f3w. Gdyby na przyk\u0142ad przyj\u0105\u0107 krakowskim targiem podniesienie wynagrodzenia wykonawcy do 122,50 z\u0142 brutto – zamawiaj\u0105cy traci\u0142by na dodatkowym wynagrodzeniu 0,50 z\u0142, a wykonawca traci\u0142by z planowanego zysku – je\u015bli zrekompensowa\u0142by swoim podwykonawcom ca\u0142\u0105 podwy\u017ck\u0119 VAT – 0,41 z\u0142, ale gdyby r\u00f3wnie\u017c i z nimi dogada\u0142 si\u0119 co do podzia\u0142u tego ryzyka identycznie jak z zamawiaj\u0105cym – tylko 0,13 z\u0142. A gdyby by\u0142 wobec nich wredny i nie zgodzi\u0142 si\u0119 na podniesienie wynagrodzenia brutto – jego zysk zwi\u0119kszy\u0142by si\u0119 jeszcze o 0,16 z\u0142. <\/p>\n

Wszystkie om\u00f3wione wy\u017cej rozwi\u0105zania przedstawia poni\u017csza tabelka:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\n1<\/td>\n2<\/td>\n3<\/td>\n4<\/td>\n5<\/td>\n6<\/td>\n7<\/td>\n8<\/td>\n<\/tr>\n
koszty opodatkowane VAT (netto)<\/td>\n70,00<\/td>\n70,0<\/td>\n69,43<\/td>\n70,00<\/td>\n69,43<\/td>\n70,00<\/td>\n69,43<\/td>\n69,72<\/td>\n<\/tr>\n
koszty nieopodatkowane VAT<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n20,00<\/td>\n<\/tr>\n
wynagrodzenie wykonawcy (netto)<\/td>\n100,00<\/td>\n99,19<\/td>\n99,19<\/td>\n100,00<\/td>\n100,00<\/td>\n99,59<\/td>\n99,59<\/td>\n99,59<\/td>\n<\/tr>\n
zysk wykonawcy<\/td>\n10,00<\/td>\n9,19<\/td>\n9,76<\/td>\n10,00<\/td>\n10,57<\/td>\n9,59<\/td>\n10,16<\/td>\n9,87<\/td>\n<\/tr>\n
w stosunku do modelu 1:<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
r\u00f3\u017cnica w zysku wykonawcy<\/td>\n<\/td>\n-0,81<\/td>\n-0,24<\/td>\n0,00<\/td>\n+0,57<\/td>\n-0,41<\/td>\n+0,16<\/td>\n-0,13<\/td>\n<\/tr>\n
wzrost wydatk\u00f3w zamawiaj\u0105cego<\/td>\n<\/td>\n0,00<\/td>\n0,00<\/td>\n+1,00<\/td>\n+1,00<\/td>\n+0,50<\/td>\n+0,50<\/td>\n+0,50<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

przy czym model 1 przedstawia sytuacj\u0119 sprzed zmiany stawek podatku VAT (w oparciu o to zosta\u0142a zawarta umowa), a pozosta\u0142e r\u00f3\u017cne warianty po zmianie stawki podatku VAT:
\n2 – gdy wynagrodzenie brutto wykonawcy nie ulega zwi\u0119kszeniu, a wynagrodzenie brutto podwykonawc\u00f3w zwi\u0119ksza si\u0119 odpowiednio do zmiany stawki VAT;
\n3 – gdy zar\u00f3wno wynagrodzenie brutto wykonawcy, jak i jego podwykonawc\u00f3w nie ulega zmianie;
\n4 – gdy zar\u00f3wno wynagrodzenie brutto wykonawcy, jak i jego podwykonawc\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 odpowiednio do zmiany stawki podatku VAT;
\n5 – gdy wynagrodzenie brutto wykonawcy zwi\u0119ksza si\u0119 odpowiednio do stawki podatku VAT, a wynagrodzenie brutto jego podwykonawc\u00f3w nie ulega zmianie;
\n6 – gdy wynagrodzenie brutto wykonawcy zwi\u0119ksza si\u0119 o po\u0142ow\u0119 wielko\u015bci wynikaj\u0105cej wprost ze zmiany stawki podatku VAT, a wynagrodzenie brutto podwykonawc\u00f3w zwi\u0119ksza si\u0119 odpowiednio do zmiany stawki podatku VAT;
\n7 – gdy wynagrodzenie brutto wykonawcy zwi\u0119ksza si\u0119 o po\u0142ow\u0119 wielko\u015bci wynikaj\u0105cej wprost ze zmiany stawki podatku VAT, a wynagrodzenie brutto podwykonawc\u00f3w nie ulega zmianie;
\n8 – gdy zar\u00f3wno wynagrodzenie brutto wykonawcy, jak i jego podwykonawc\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 o po\u0142ow\u0119 wielko\u015bci wynikaj\u0105cej wprost ze zmiany stawki podatku VAT.<\/p>\n

Tylko zatem w jednej sytuacji (gdy zar\u00f3wno zamawiaj\u0105cy wykonawcy, jak i wykonawca swoim podwykonawcom podniesie wynagrodzenie o podniesiony VAT) dochodzi do tego, \u017ce zysk wykonawcy nie ulega zmianie. Jednak w tym wypadku jedynym „poszkodowanym” na skutek podwy\u017cki VAT jest zamawiaj\u0105cy. Dlaczego tak ma by\u0107? Dlaczego ryzyko nie mia\u0142oby si\u0119 roz\u0142o\u017cy\u0107 na obie strony stosunku zobowi\u0105zaniowego (a w efekcie na wi\u0119cej, wliczaj\u0105c w to podwykonawc\u00f3w)? Pami\u0119tajmy o zacytowanej ju\u017c wy\u017cej tezie z uzasadnienia uchwa\u0142y SN III CZP 54\/06: „W ramach prawa zobowi\u0105za\u0144 uwzgl\u0119dnienie interesu wy\u0142\u0105cznie jednej strony prowadzi do naruszenia interesu drugiej strony”. Rzecz jasna, w ka\u017cdym wypadku mog\u0105 zachodzi\u0107 odmienne okoliczno\u015bci, ale co do zasady nie uwa\u017cam za s\u0142uszne, aby ca\u0142o\u015b\u0107 skutk\u00f3w zmiany stawki podatku VAT bra\u0142 na siebie zamawiaj\u0105cy. <\/p>\n

Zamawiaj\u0105cy winni zatem pami\u0119ta\u0107, \u017ce po pierwsze tak\u017ce i wykonawca mo\u017ce minimalizowa\u0107 swoje straty, cho\u0107by kosztem innych podmiot\u00f3w (ale tak wszak rynek funkcjonuje), a po drugie, nale\u017cy skutkami zmiany przynosz\u0105cej straty dzieli\u0107 si\u0119 – nie zrzuca\u0107 ich ca\u0142kiem na wykonawc\u00f3w, ale i nie bra\u0107 ich w ca\u0142o\u015bci na swoje barki.<\/p>\n

Swoj\u0105 drog\u0105 wyliczenia powy\u017csze (nawet gdyby zamawiaj\u0105cy nie zgodzi\u0142 si\u0119 na podniesienie wynagrodzenia, a podwykonawcy stosowali ju\u017c nowe stawki, strata wykonawcy nie b\u0119dzie wi\u0119ksza ni\u017c 1%) stawiaj\u0105 w dziwnym \u015bwietle argumenty podnoszone przez Polsk\u0105 Konfederacj\u0119 Pracodawc\u00f3w Prywatnych „Lewiatan” (o czym wspomina\u0142em ostatnio i o czym media pisa\u0142y np. tutaj<\/a>). Wspomnia\u0142 tam, \u017ce brak jakiej\u015b regulacji rekompensuj\u0105cej firmom straty w przypadku braku zmiany um\u00f3w z zamawiaj\u0105cymi o VAT zmusz\u0105 ich albo do odst\u0119powania od um\u00f3w, albo zwalniania pracownik\u00f3w (w astronomicznych liczbach). Zastanawiam si\u0119, jakim rozs\u0105dkiem kierowa\u0142by si\u0119 cz\u0142owiek z Lewiatana wypowiadaj\u0105cy te s\u0142owa, odst\u0119puj\u0105c od umowy i nara\u017caj\u0105c si\u0119 na kar\u0119 – zwykle w wysoko\u015bci kilku do kilkudziesi\u0119ciu procent jej warto\u015bci, je\u015bli obni\u017cenie przychod\u00f3w w toku jej realizacji by\u0142oby tak ma\u0142e, \u017ce nawet nie zjad\u0142oby znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci zysku wykonawcy (chyba \u017ce zam\u00f3wienia realizowane s\u0105 przez nich bez jakiegokolwiek zysku – ale nawet wtedy ich kontynuowanie powoduje mniejsz\u0105 strat\u0119). A zwalnianie pracownik\u00f3w w tym kontek\u015bcie to tylko zwyczajowa pogr\u00f3\u017cka i nie maj\u0105ca uzasadnienia w rzeczywi\u015bci, maj\u0105ca jedynie stawi\u0107 pod \u015bcian\u0105 ustawodawc\u00f3w…<\/p>\n

Na koniec wzmianka o sprawie poniek\u0105d oczywistej – skoro umowy o zam\u00f3wienie publiczne wymagaj\u0105 formy pisemnej pod rygorem niewa\u017cno\u015bci, takiej samej formy wymaga r\u00f3wnie\u017c aneks do umowy. <\/p>\n

Wkr\u00f3tce na \u0142amach szpon\u00f3w problem trzeci, kt\u00f3ry z tak szeroko zakrojon\u0105 stawk\u0105 podatku VAT ma sporo wsp\u00f3lnego. Jaki VAT w ofertach b\u0119dzie prawid\u0142owy, „stary” czy „nowy”?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kontynuuj\u0105c poprzedni tekst, w kt\u00f3rym zaj\u0105\u0142em si\u0119 spraw\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zmiany umowy o zam\u00f3wienie publiczne w przypadku zmiany – w trakcie obowi\u0105zywania umowy – stawki podatku VAT na jej przedmiot, dzisiaj kr\u00f3tko o praktycznej stronie problemu. Je\u015bli zamawiaj\u0105cy przewiduje zmian\u0119 wynagrodzenia w przypadku zmiany stawki podatku VAT, albo prowadzi negocjacje z wykonawc\u0105 w tej sprawie w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[38],"class_list":["post-31","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-38"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31\/revisions\/114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}