{"id":3065,"date":"2017-11-27T07:00:23","date_gmt":"2017-11-27T05:00:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=3065"},"modified":"2017-11-28T10:46:47","modified_gmt":"2017-11-28T08:46:47","slug":"o-jawnosci-zycia-publicznego-i-majatku-czlonkow-komisji-przetargowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=3065","title":{"rendered":"O maj\u0105tku cz\u0142onk\u00f3w komisji przetargowych"},"content":{"rendered":"

Tym razem b\u0119dzie o czym\u015b pozostaj\u0105cym jeszcze w fazie projektowania, ale niestety \u017cycie uczy, \u017ce ostatnimi czasy stanowi projektowania zdarza si\u0119 szybko przechodzi\u0107 w stan obowi\u0105zywania. Niedawno na forum acutariusowym pojawi\u0142a si\u0119 informacja o planowanym obj\u0119ciu os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w udzielaniu zam\u00f3wie\u0144 publicznych obowi\u0105zkiem sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 maj\u0105tkowych. I faktycznie – projekt ustawy o jawno\u015bci \u017cycia publicznego, dost\u0119pny na stronach RCL (tutaj<\/a>) w wersji z 13 listopada br. zawiera taki obowi\u0105zek w art. 50 pkt 117 lit. a: o\u015bwiadczenie ma wedle projektu sk\u0142ada\u0107 kierownik zamawiaj\u0105cego lub osoba, kt\u00f3rej powierzy\u0142 wykonywanie czynno\u015bci zastrze\u017conych dla niego, cz\u0142onek komisji przetargowej, osoba przygotowuj\u0105ca OPZ lub SIWZ, osoba wchodz\u0105ca w sk\u0142ad s\u0105du konkursowego, cz\u0142onek zespo\u0142u do nadzoru nad realizacj\u0105 udzielonego zam\u00f3wienia i bieg\u0142y. Z zastrze\u017ceniem, \u017ce dotyczy tych post\u0119powa\u0144, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 przekracza 500 tys. z\u0142 (swoj\u0105 drog\u0105, warto\u015b\u0107 post\u0119powania to ciekawy wynalazek). Zakres o\u015bwiadczenia jest bardzo szeroki (bez tego sama idea nie mia\u0142aby sensu), a zgodnie z art. 61 i 62 o\u015bwiadczenia (w du\u017cej cz\u0119\u015bci) s\u0105 jawne i publikowane przez okres 6 lat na stronach internetowych – w naszym przypadku zamawiaj\u0105cych. A niez\u0142o\u017cenie? Lepiej nie pisa\u0107…<\/p>\n

I nie chc\u0119 dyskutowa\u0107 z sam\u0105 ide\u0105. Co prawda w ostatnim (dost\u0119pnym tutaj<\/a> „indeksie percepcji korupcji” opublikowanym przez Transparency International Polska zaj\u0119\u0142a ca\u0142kiem niez\u0142e, 29 miejsce (na 176 kraj\u00f3w, dla por\u00f3wnania – w 2004 r. byli\u015bmy na miejscu 67). Z mojej w\u0142asnej perspektywy – cho\u0107 b\u0142\u0119dy w przetargach zdarzaj\u0105 si\u0119 ca\u0142y czas cz\u0119sto, rzadko mam wra\u017cenie, \u017ce stoi za nimi korupcja, znacznie cz\u0119\u015bciej brak umiej\u0119tno\u015bci i znajomo\u015bci prawa. W ka\u017cdym razie jest du\u017cy post\u0119p w tym zakresie. Inna sprawa, \u017ce do idea\u0142u wci\u0105\u017c nam brakuje. I od czasu do czasu pojawiaj\u0105 si\u0119 w prasie informacje o \u0142ap\u00f3wkach przy przetargach. Sama idea jest wi\u0119c pewnie s\u0142uszna, ale jednocze\u015bnie mam wra\u017cenie, \u017ce ustawodawca wytacza tutaj armaty przeciwko wr\u00f3blom, a niewinnych ofiar mo\u017ce by\u0107 wiele.
\n<\/p>\n

Sp\u00f3jrzmy na to z praktycznego punktu widzenia. Przede wszystkim – ilu ludzi to obejmie. Gdy spojrze\u0107 do sprawozdania Prezesa UZP z funkcjonowania systemu zam\u00f3wie\u0144 publicznych za 2016 r. znajdziemy tam liczb\u0119 prawie 130 000 tys. udzielonych zam\u00f3wie\u0144 w ci\u0105gu roku – nawet je\u015bli przyj\u0105\u0107 poprawk\u0119 na podwy\u017cszon\u0105 warto\u015b\u0107 progow\u0105 dla sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144, i tak zostanie tego mn\u00f3stwo. Liczb\u0119 samych zamawiaj\u0105cych UZP szacuje na ok. 35 tys., z czego zam\u00f3wie\u0144 w trybie ustawowym udzieli\u0142o w 2016 r. ok. 13 tys. (je\u015bli uzna\u0107, \u017ce ka\u017cdy zamawiacz z\u0142o\u017cy\u0142 Prezesowi UZP roczne sprawozdanie, co jest za\u0142o\u017ceniem z pewno\u015bci\u0105 naiwnym). Na tej podstawie mo\u017cna szacowa\u0107, \u017ce liczba os\u00f3b, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 obj\u0119te obowi\u0105zkiem sk\u0142adania wskazanych o\u015bwiadcze\u0144 da nam jak\u0105\u015b liczb\u0119 sze\u015bciocyfrow\u0105 (bardziej obrazowo: setki tysi\u0119cy). Samych kierownik\u00f3w b\u0119dzie ponad 13 tys., do tego sami cz\u0142onkowie wszelkich komisji przetargowych – tych ustawa ka\u017ce powo\u0142ywa\u0107 minimum trzech, co temat to komisja inna (a nawet tam, gdzie komisje przetargowe s\u0105 sta\u0142e, to i tematy bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne, a zatem mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce ludzi, kt\u00f3rzy przygotowywali np. OPZ b\u0119dzie wi\u0119cej)*.<\/p>\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce przyj\u0119cie przepisu w takim kszta\u0142cie sparali\u017cuje rynek zam\u00f3wie\u0144 publicznych. Ma\u0142o kto, je\u015bli tylko b\u0119dzie mia\u0142 wyb\u00f3r, b\u0119dzie chcia\u0142 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w zam\u00f3wienia publiczne. Jasne, zam\u00f3wieniowcy nie b\u0119d\u0105 mieli wielkiego wyboru, ale poza tym? Ju\u017c widz\u0119 uznanych na arenie mi\u0119dzynarodowej architekt\u00f3w jak zasiadaj\u0105 w s\u0105dzie konkursowym w oparciu o przepis Pzp, skoro b\u0119d\u0105 musieli ujawni\u0107 sw\u00f3j maj\u0105tek. Ju\u017c widz\u0119 pierwszego z brzegu merytorycznego pracownika mojej instytucji, kt\u00f3ry raz w \u017cyciu b\u0119dzie potrzebowa\u0142 kupi\u0107 nowy w\u00f3zek wid\u0142owy i oka\u017ce si\u0119, \u017ce z tej okazji ka\u017cdy ch\u0119tny s\u0105siad lub kolega zza biurka b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 sprawdzi\u0107, jakie oszcz\u0119dno\u015bci posiada, ile u kogo zarabia i czy przypadkiem nie sp\u0142aci\u0142 ostatnio kredytu.<\/p>\n

Lista uzgodnie\u0144 i opinii, jakie znajduj\u0105 si\u0119 na stronie RCL jest bardzo d\u0142uga. Nie spos\u00f3b przejrze\u0107 wszystkich w kr\u00f3tkim czasie, jaki mam stworzenie tej notatki. Przejrza\u0142em uzgodnienia organ\u00f3w centralnych do projektu i w\u0105tek ten pojawi\u0142 si\u0119 u Ministra Energii (mo\u017ce to dodatkowo sformalizowa\u0107 i tak sformalizowane post\u0119powania), Ministra Zdrowia (odstraszy to specjalist\u00f3w od pracy na rzecz podmiot\u00f3w publicznych), Ministra \u015arodowiska (nikt nie b\u0119dzie chcia\u0142 by\u0107 bieg\u0142ym), Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji (trudno b\u0119dzie pozyska\u0107 szeregowych pracownik\u00f3w merytorycznych oraz bieg\u0142ych maj\u0105cych bra\u0107 udzia\u0142 w post\u0119powaniach). W paru innych pojawia si\u0119 og\u00f3lna refleksja o tych przepisach (jak np. w opinii MEN). Jest te\u017c wzmianka u Prezesa NIK, ale w odwrotnym kontek\u015bcie – niepotrzebne by\u0142o ograniczenie do os\u00f3b zatrudnionych przez zamawiaj\u0105cego, co eliminowa\u0142oby osoby dzia\u0142aj\u0105ce na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych (z kolei MSWiA wspomina o tym, \u017ce mo\u017ce by tak obj\u0105\u0107 te\u017c tym obowi\u0105zkiem kontroluj\u0105cych zam\u00f3wienia). W opiniach innych instytucji zwraca uwag\u0119 g\u0142os Rzecznika Praw Obywatelskich (odnosz\u0105cy si\u0119 do zakresu sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 og\u00f3lnie – wszak grup obj\u0119tych tym obowi\u0105zkiem jest ponad 100). A najsmutniejsze jest to, \u017ce ani s\u0142owem nie wspomina o tym problemie w swojej opinii Prezes UZP. Ten koncentruje si\u0119 na zakazie zatrudnienia u przedsi\u0119biorcy prywatnego, chocia\u017c ten zakaz dotyczy znacznie mniejszej grupy os\u00f3b – z zaiste kierowniczego szczebla.<\/p>\n

Kolejny problem, czysto techniczny. O\u015bwiadczenia w my\u015bl projektu b\u0119dzie nale\u017ca\u0142o sk\u0142ada\u0107 w terminie 14 dni od „obj\u0119cia stanowiska, funkcji, albo zaistnienia innego zdarzenia powoduj\u0105cego obj\u0119cie obowi\u0105zkiem z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia), a potem co roku do dnia 30 kwietnia i nast\u0119pnie do 14 dni po zako\u0144czeniu „zajmowania stanowiska, pe\u0142nienia funkcji albo zaistnienia innego zdarzenia powoduj\u0105cego ustanie obowi\u0105zku sk\u0142adania o\u015bwiadczenia maj\u0105tkowego”. C\u00f3\u017c, bycie cz\u0142onkiem komisji przetargowej to w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie jest co\u015b, co mo\u017cna nazwa\u0107 „stanowiskiem”. Jasne, komisje pracuj\u0105 przez pewien okres czasu, wi\u0119c mo\u017cna ustali\u0107 pocz\u0105tek i koniec. Ale przecie\u017c s\u0105 ludzie (i jest ich naprawd\u0119 sporo), kt\u00f3rzy w tych komisjach siedz\u0105 cyklicznie. W mojej karierze zawodowej by\u0142 okres, gdy mog\u0142em komisje ze swym udzia\u0142em liczy\u0107 w trzycyfrowych liczbach w skali roku. Ba, by\u0142y to komisje u kilkudziesi\u0119ciu zamawiaj\u0105cych. To by\u0142a niez\u0142a szko\u0142a zam\u00f3wie\u0144. Ale sk\u0142ada\u0107 o\u015bwiadczenie za ka\u017cdym razem po rozpocz\u0119ciu prac komisji i ustaniu prac komisji? U ka\u017cdego zamawiaj\u0105cego, przy ka\u017cdym post\u0119powaniu? Absurd jaki\u015b. Nie wspomn\u0119 ju\u017c o osobach, kt\u00f3re przygotowuj\u0105 OPZ lub SIWZ, a nie s\u0105 cz\u0142onkami komisji – jak tu ustali\u0107 terminy?<\/p>\n

Jak to rozwi\u0105za\u0107? Nie chc\u0119 ca\u0142kowicie negowa\u0107 samej idei o\u015bwiadcze\u0144 maj\u0105tkowych – skoro w zam\u00f3wieniach publicznych s\u0105 pieni\u0105dze, to i jest korupcja. Ale nale\u017ca\u0142oby zastanowi\u0107 si\u0119 nad ograniczeniem zakresu tych o\u015bwiadcze\u0144 (podniesienie progu, od kt\u00f3rego ma to zastosowanie, ograniczenie ilo\u015bci zobowi\u0105zanych os\u00f3b). Nale\u017ca\u0142oby ucywilizowa\u0107 spos\u00f3b sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 (nie wspominam tu o ich zakresie, obejmuj\u0105cym ma\u0142\u017conk\u00f3w). I wreszcie, skoro w zdecydowanie przewa\u017caj\u0105cej liczbie wypadk\u00f3w b\u0119d\u0105 one dotyczy\u0107 pracownik\u00f3w szeregowych, bez \u017cadnych wielkich stanowisk, a ludzi tych b\u0119dzie multum – zlikwidowa\u0107 obowi\u0105zek publikacji tych o\u015bwiadcze\u0144. Do\u015b\u0107 b\u0119dzie trzyliterowych s\u0142u\u017cb, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 nad nimi doktoryzowa\u0107…<\/p>\n

Ps. A przy okazji zmian projektowanych w ustawie Pzp na mocy omawianego projektu najbardziej tragiczne jest to, \u017ce chocia\u017c chce si\u0119 zmieni\u0107 przepisy o publikowaniu og\u0142osze\u0144 o zam\u00f3wieniu, wci\u0105\u017c ma pokutowa\u0107 og\u0142oszenie umieszczane w „miejscu publicznie dost\u0119pnym w swojej [zamawiaj\u0105cego] siedzibie”.<\/p>\n

*) W OSR wspomniano, \u017ce liczba os\u00f3b zobowi\u0105zanych do sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 wzro\u015bnie o 330 tys., ale w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych grup, kt\u00f3re ten obowi\u0105zek dotknie nawet nie zaj\u0105kni\u0119to si\u0119 o nieszcz\u0119snych uczestnikach post\u0119powa\u0144 o zam\u00f3wienie publiczne. Mam wi\u0119c wra\u017cenie, \u017ce liczby chyba nie doszacowano – albo OSR napisano zanim dodano ten przepis do projektu, albo projektodawca nie zdaje sobie sprawy, jaka to rzesza ludzi…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tym razem b\u0119dzie o czym\u015b pozostaj\u0105cym jeszcze w fazie projektowania, ale niestety \u017cycie uczy, \u017ce ostatnimi czasy stanowi projektowania zdarza si\u0119 szybko przechodzi\u0107 w stan obowi\u0105zywania. Niedawno na forum acutariusowym pojawi\u0142a si\u0119 informacja o planowanym obj\u0119ciu os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w udzielaniu zam\u00f3wie\u0144 publicznych obowi\u0105zkiem sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 maj\u0105tkowych. I faktycznie – projekt ustawy o jawno\u015bci \u017cycia publicznego, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[143,171,150,172,173],"class_list":["post-3065","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ogolne","tag-143","tag-171","tag-150","tag-172","tag-173"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3065"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3070,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3065\/revisions\/3070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}