Przepisy ustawy Pzp nakazuj\u0105 zamawiaj\u0105cemu podanie w og\u0142oszeniu o zam\u00f3wieniu informacji o kryteriach oceny ofert i ich znaczeniu. W specyfikacji istotnych warunk\u00f3w zam\u00f3wienia konieczne jest podanie szczeg\u00f3\u0142owego sposobu oceny ofert, w tym wag stosowanych kryteri\u00f3w. Odst\u0119pstwo od wskazywania wag kryteri\u00f3w jest mo\u017cliwe tylko „z obiektywnych przyczyn” i w\u00f3wczas zamawiaj\u0105cy szereguje kryteria w kolejno\u015bci ich wa\u017cno\u015bci. Jest to zreszt\u0105 implementacja art. 67 ust. 5 dyrektywy 2014\/24\/UE.<\/p>\n
Problem z wagami jest taki, \u017ce zamawiaj\u0105cy powinien dokona\u0107 biznesowej kalkulacji: jaki podzia\u0142 tych wag, jaki spos\u00f3b oceny jest dla niego najbardziej op\u0142acalny. Oczywi\u015bcie, nie w ka\u017cdym wypadku tak to dzia\u0142a – nie wszystko da si\u0119 policzy\u0107 (np. estetyk\u0119 czy kwalifikacje szkol\u0105cego) – kryteria jednak cz\u0119sto dotycz\u0105 spraw, kt\u00f3re da si\u0119 skalkulowa\u0107. Si\u0119gaj\u0105c po przyk\u0142ad: gdy zamawiaj\u0105cy przyzna kryterium ceny 60% znaczenia, a kryterium przed\u0142u\u017cenia bezp\u0142atnego serwisu gwarancyjnego o dodatkowy rok 40%, decyzja racjonalnie dzia\u0142aj\u0105cego wykonawcy zawsze b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od kalkulacji zysk\u00f3w i strat. Je\u015bli cena za przedmiot zam\u00f3wienia wynosi 100 z\u0142, a dodatkowy rok serwisu kosztuje 10 z\u0142, to jedynym sensownym rozwi\u0105zaniem jest zaoferowanie tego dodatkowego roku (nawet mimo podniesienia kosztu realizacji), inaczej nie ma szans w walce z konkurencj\u0105. Zamawiaj\u0105cy musi by\u0107 \u015bwiadom takiego problemu i tak ustawia\u0107 kryteria, aby mia\u0142y sens, a nie pozostawa\u0142y martwe.
\n
\nNiestety niezwykle cz\u0119sto problem ten jest lekcewa\u017cony, a wagi kryteri\u00f3w (i sposoby oceny w poszczeg\u00f3lnych kryteriach) s\u0105 niejako wytrzepywane „z r\u0119kawa”, bez \u017cadnej analizy, a czasami wbrew jakiemukolwiek rozs\u0105dkowi. Szczeg\u00f3lnie przys\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 temu ostatnia nowelizacja nak\u0142adaj\u0105ca na wielu zamawiaj\u0105cych limit wagi kryterium ceny (60%), co niezwykle cz\u0119sto powoduje wype\u0142nianie pozosta\u0142ych 40% w\u0142a\u015bnie takimi kryteriami bez sensu (zwykle martwymi – kto nie zaoferuje skr\u00f3cenia terminu wykonania i nie zarobi tych 40 punkt\u00f3w, w\u0142a\u015bciwie nie b\u0119dzie mia\u0142 szansy na zwyci\u0119stwo w przetargu). Co prawda w mojej opinii najbardziej winnym jest w tej sytuacji ustawodawca, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 bezsensown\u0105 zasad\u0119 – ale nawet to nie zwalnia zamawiaj\u0105cych z my\u015blenia.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, kryteria mo\u017cna dobra\u0107 z sensem i wagi ustawi\u0107 w taki spos\u00f3b, aby mia\u0142y one sens i zach\u0119ca\u0142y do faktycznej konkurencji mi\u0119dzy wykonawcami. S\u0105 te\u017c jednak ciekawe metody por\u00f3wnania ofert, w kt\u00f3rych owe „wagi” schodz\u0105 na drugi plan – mimo zastosowania kryteri\u00f3w innych ni\u017c cena. Przyk\u0142adem jest ocena dwuetapowa, w kt\u00f3rej na pierwszym etapie bierze si\u0119 pod uwag\u0119 kryteria jako\u015bciowe, a na drugim etapie cen\u0119. Dzia\u0142a to nast\u0119puj\u0105co: opisuje si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo kryteria jako\u015bciowe wskazuj\u0105c za co i ile punkt\u00f3w mo\u017cna otrzyma\u0107. Mo\u017cna przy tym przewidzie\u0107, \u017ce ocena w tym zakresie poni\u017cej pewnego poziomu skutkuje odrzuceniem oferty jako niespe\u0142niaj\u0105cej norm jako\u015bciowych (o ile wykonawca mo\u017ce schrzani\u0107 przedmiot oceny a\u017c tak bardzo, a nie mamy tylko oceny jakiego\u015b technicznego parametru na zasadzie „od-do” lub „spe\u0142nia-nie spe\u0142nia”). Na drugim etapie przyk\u0142ada si\u0119 ocen\u0119 z kryteri\u00f3w jako\u015bciowych do parametru dotycz\u0105cego ceny. Czyli na przyk\u0142ad stosuje si\u0119 powszechny wzorek „cena minimalna \/ cena oferty badanej”, ale wynik mno\u017cy si\u0119 nie przez wag\u0119 kryterium, ale przez wynik otrzymany przez badan\u0105 ofert\u0119 na pierwszym, jako\u015bciowym etapie oceny. Im kto mia\u0142 wy\u017cszy wsp\u00f3\u0142czynnik jako\u015bci, tym bardziej podnosi to jego ocen\u0119. <\/p>\n
Sp\u00f3jrzmy na przyk\u0142ad. Mamy dwie oferty, z cenami 80 z\u0142 i 100 z\u0142. Pierwsza z nich dostaje w kryterium jako\u015bci 5 punkt\u00f3w, a druga 10 punkt\u00f3w. W efekcie ocena pierwszej oferty wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co: 80 z\u0142 \/ 80 z\u0142 x 5 = 5, a ocena oferty drugiej: 80 z\u0142 \/ 100 z\u0142 x 10 = 8. Jednak i tu nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o tym, \u017ce trzeba jednak skalkulowa\u0107 warto\u015b\u0107 ocenianych element\u00f3w. Tym razem decyduj\u0105ca jest rozpi\u0119to\u015b\u0107 ocen w kryterium jako\u015bciowym, bo to r\u00f3\u017cnice, jakie tam mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107, decyduj\u0105 w du\u017cej mierze o ostatecznej ocenie. Zreszt\u0105, opisany spos\u00f3b daje podobne efekty jak zastosowanie standardowych algorytm\u00f3w przy wadze 50:50 – ale nie identyczne (je\u015bli wprowadzimy wi\u0119cej ofert – np. z cen\u0105 90 z\u0142 i ocen\u0105 jako\u015bciow\u0105 9 punkt\u00f3w – pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice).<\/p>\n
Szkoda tylko, \u017ce trudno pogodzi\u0107 taki spos\u00f3b z ustaw\u0105 i trzeba szuka\u0107 uzasadnienia „obiektywnej przyczyny” dla odej\u015bcia od wag.<\/p>\n
Ps. Mia\u0142em ostatnio telefon od kole\u017canki dr\u0119czonej przez kontrol\u0119. Kontroluj\u0105cy poprosi\u0142 zamawiaj\u0105cego o to, aby mu wskaza\u0142 sensowno\u015b\u0107 wag przyj\u0119tych kryteri\u00f3w. Co prawda w tym wypadku kryterium pozacenowym by\u0142y kompetencje personelu, w zwi\u0105zku z czym kryteria do\u015b\u0107 trudno do siebie wzajemnie odnie\u015b\u0107 (sprowadzi\u0107 do jakiego\u015b wsp\u00f3lnego mianownika), jednak sam przyk\u0142ad kontroluj\u0105cego, kt\u00f3ry interesuje si\u0119 t\u0105 materi\u0105 jest buduj\u0105cy :)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przepisy ustawy Pzp nakazuj\u0105 zamawiaj\u0105cemu podanie w og\u0142oszeniu o zam\u00f3wieniu informacji o kryteriach oceny ofert i ich znaczeniu. W specyfikacji istotnych warunk\u00f3w zam\u00f3wienia konieczne jest podanie szczeg\u00f3\u0142owego sposobu oceny ofert, w tym wag stosowanych kryteri\u00f3w. Odst\u0119pstwo od wskazywania wag kryteri\u00f3w jest mo\u017cliwe tylko „z obiektywnych przyczyn” i w\u00f3wczas zamawiaj\u0105cy szereguje kryteria w kolejno\u015bci ich wa\u017cno\u015bci. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[26,61,28],"class_list":["post-2397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozstrzygniecie-postepowania","tag-26","tag-61","tag-28"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2397"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2400,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2397\/revisions\/2400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}