{"id":2114,"date":"2016-03-07T07:00:54","date_gmt":"2016-03-07T05:00:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=2114"},"modified":"2016-03-06T12:45:39","modified_gmt":"2016-03-06T10:45:39","slug":"o-solidarnej-odpowiedzialnosci-czlonkow-konsorcjum-za-zaplate-wynagrodzenia-podwykonawcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=2114","title":{"rendered":"O solidarnej(?) odpowiedzialno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w konsorcjum za zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia podwykonawcy"},"content":{"rendered":"

17 wrze\u015bnia 2008 r. S\u0105d Najwy\u017cszy wyda\u0142 wyrok w sprawie o sygn. III CSK 119\/08. By\u0142o sobie zam\u00f3wienie publiczne realizowane przez konsorcjum. Cz\u0142onkowie konsorcjum podzielili si\u0119 zakresem, ka\u017cdy z nich realizowa\u0142 okre\u015blon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zam\u00f3wienia, ka\u017cdy samodzielnie zatrudnia\u0142 podwykonawc\u00f3w. Jeden z cz\u0142onk\u00f3w, nazwijmy go „A”, popad\u0142 w k\u0142opoty finansowe i nie zap\u0142aci\u0142 wynagrodzenia swojemu podwykonawcy. Oczywi\u015bcie, na podstawie art. 6471<\/sup> kc. zobowi\u0105zanym do jego zap\u0142aty sta\u0142 si\u0119 zamawiaj\u0105cy, kt\u00f3ry wobec tego wyst\u0105pi\u0142 z roszczeniem do konsorcjum. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym na art. 376 kc. – skoro jest d\u0142u\u017cnikiem solidarnym (na podstawie art. 6471<\/sup> kc.) mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 zwrotu spe\u0142nionego przez siebie \u015bwiadczenia od wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnik\u00f3w. A je\u015bli kt\u00f3ry\u015b sta\u0142 si\u0119 niewyp\u0142acalny, jego cz\u0119\u015b\u0107 przypada na innych wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnik\u00f3w.<\/p>\n

S\u0105dy I i II instancji uzna\u0142y, \u017ce tylko cz\u0142onek „A” jest owym wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnikiem inwestora, bowiem cz\u0142onek „B” nic wsp\u00f3lnego z tym podwykonawc\u0105 nie mia\u0142. A art. 141 Pzp nie ma nic do rzeczy, bo odpowiedzialno\u015b\u0107 za zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia podwykonawcom nie mie\u015bci si\u0119 w odpowiedzialno\u015bci za wykonanie zam\u00f3wienia. Jednak S\u0105d Najwy\u017cszy takie stanowisko zanegowa\u0142. W jego orzeczeniu kluczowym aspektem sprawy by\u0142a w\u0142a\u015bnie solidarna odpowiedzialno\u015b\u0107 wykonawc\u00f3w wsp\u00f3lnie realizuj\u0105cych zam\u00f3wienie wynikaj\u0105ca z art. 141 Pzp. Nale\u017cyte wykonanie umowy o roboty w ocenie s\u0105du powinno polega\u0107 nie tylko na wykonaniu prac, ale tak\u017ce na zap\u0142acie dla podwykonawc\u00f3w – aby po stronie zamawiaj\u0105cego nie pojawia\u0142y si\u0119 dodatkowe koszty:
\n
\n„(…) nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 specyfik\u0119 umowy zawartej w wyniku udzielenia zam\u00f3wienia publicznego. W wyniku wykonania takiej umowy inwestor ma uzyska\u0107 okre\u015blone \u015bwiadczenie, za kt\u00f3re uiszcza nale\u017cn\u0105 wykonawcy zap\u0142at\u0119. Je\u017celi w zwi\u0105zku z wykonywaniem umowy wykonawcy inwestycji zawierali umowy z podwykonawcami, umowy te powinny zosta\u0107 wykonane w taki spos\u00f3b, aby nie wp\u0142ywa\u0142y na sytuacj\u0119 wierzyciela, a w szczeg\u00f3lno\u015bci, aby wierzyciel nie zosta\u0142 obci\u0105\u017cony obowi\u0105zkiem uiszczenia nale\u017cno\u015bci na rzecz podwykonawc\u00f3w ze wzgl\u0119du na niedope\u0142nienie tego obowi\u0105zku przez wykonawc\u0119. Wykonanie umowy zawartej pomi\u0119dzy inwestorem a wsp\u00f3\u0142wykonawcami (konsorcjantami) obejmuje wi\u0119c tak\u017ce wype\u0142nienie przez ka\u017cdego z wykonawc\u00f3w obowi\u0105zk\u00f3w wzgl\u0119dem podwykonawc\u00f3w. Przy umowach zawieranych przez podmioty wyst\u0119puj\u0105ce wsp\u00f3lnie o udzielenie zam\u00f3wienia bez znaczenia pozostaje okoliczno\u015b\u0107, czy umowy z podwykonawcami by\u0142y zawierane przez takie podmioty samodzielnie, czy te\u017c wsp\u00f3lnie. Ustalenia dokonywane w umowie \u0142\u0105cz\u0105cej takie podmioty (np. konsorcjum) co do roz\u0142o\u017cenia pomi\u0119dzy nich obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z umowy zawartej z inwestorem, pozostaje dla niego bez znaczenia; ustalenia takie maj\u0105 jedynie skutek wewn\u0119trzny pomi\u0119dzy stronami umowy.”<\/p>\n

I dalej: „Konsekwentnie nale\u017cy zatem przyj\u0105\u0107, \u017ce niewykonanie przez jednego ze wsp\u00f3\u0142wykonawc\u00f3w (konsorcjant\u00f3w) umowy zawartej przez niego z podwykonawc\u0105 stanowi jednocze\u015bnie nienale\u017cyte wykonanie umowy zawartej z inwestorem i jako takie rodzi odpowiedzialno\u015b\u0107 kontraktow\u0105. Szkoda wierzyciela (inwestora) polega w takiej sytuacji na wyst\u0105pieniu uszczerbku spowodowanego konieczno\u015bci\u0105 spe\u0142nienia na rzecz podwykonawcy \u015bwiadczenia, do kt\u00f3rego spe\u0142nienia zobowi\u0105zany by\u0142 wykonawca (art. 6471<\/sup> \u00a7 1 KC). Roszczenie odszkodowawcze kierowane jest przeciwko drugiej stronie umowy, je\u017celi za\u015b po tej stronie umowy wyst\u0119puje wi\u0119cej ni\u017c jedne podmiot, a ustawa przewiduje solidarn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wykonawc\u00f3w (art. 141 ZamPublU), roszczenie odszkodowawcze kierowane jest przeciwko wszystkim.”<\/p>\n

Tymczasem kilka tygodni temu media obieg\u0142a informacja o wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z 11 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. akt V CSK 339\/15. Sprawa (wedle opisu „Gazety Prawnej”, albowiem uzasadnienia jeszcze na stronach internetowych SN odnale\u017a\u0107 nie mo\u017cna) mia\u0142a si\u0119 bardzo podobnie do sprawy opisanej powy\u017cej: by\u0142o sobie zam\u00f3wienie publiczne, wykonawc\u0105 by\u0142o konsorcjum. Konsorcjum mia\u0142o podwykonawc\u0119, kt\u00f3remu nie zap\u0142aci\u0142o za wykonane prace – uzyska\u0142 on to wynagrodzenie (po wyroku s\u0105du) od zamawiaj\u0105cego, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 z roszczeniem regresowym do jednego z cz\u0142onk\u00f3w konsorcjum, „X”. Dodajmy – tego, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w lepszej sytuacji finansowej.<\/p>\n

S\u0105d I instancji roszczenie zamawiaj\u0105cego oddali\u0142 wskazuj\u0105c, \u017ce powodem roszcze\u0144 podwykonawcy do zamawiaj\u0105cego by\u0142y dzia\u0142ania drugiego cz\u0142onka konsorcjum, „Y”, kt\u00f3ry wpad\u0142 w tarapaty finansowe, podczas gdy cz\u0142onek „X” by\u0142 niewinny. Powo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym na art. 371 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym „Dzia\u0142ania i zaniechania jednego z d\u0142u\u017cnik\u00f3w solidarnych nie mog\u0105 szkodzi\u0107 wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnikom”. A cz\u0142onek „X” sprawdzi\u0142 cz\u0142onka „Y” przed przyst\u0105pieniem do konsorcjum i wykona\u0142 rzetelnie wszystko, co mia\u0142 wykona\u0107. S\u0105d II instancji zmieni\u0142 to orzeczenie, wskazuj\u0105c na art. 141 Pzp – albowiem niewykonanie umowy konsorcjum z podwykonawc\u0105 stanowi\u0142o jednocze\u015bnie nienale\u017cyte wykonanie umowy z inwestorem. SN znowu odwr\u00f3ci\u0142 sytuacj\u0119 i wskaza\u0142, \u017ce skoro umowa konsorcjum nie wskazywa\u0142a konkretnego cz\u0142onka, kt\u00f3ry b\u0119dzie p\u0142aci\u0142 podwykonawcy (zap\u0142at\u0119 mia\u0142o realizowa\u0107 konsorcjum), to nie mo\u017cna obci\u0105\u017ca\u0107 tylko jednego cz\u0142onka konsorcjum obowi\u0105zkiem tej zap\u0142aty. Na koniec przewodnicz\u0105ca sk\u0142adu (cyt. za GP) stwierdzi\u0142a: „Trzeba tak konstruowa\u0107 postanowienia um\u00f3w, aby zapewni\u0107 gminie respektowanie jej interes\u00f3w”.<\/p>\n

Hmmm. Zatem art. 141 Pzp nie wystarczy? Co zatem zamawiaj\u0105cy jako inwestor ma zawrze\u0107 w umowie, aby w opinii S\u0105du Najwy\u017cszego jednak m\u00f3c dochodzi\u0107 swoich uprawnie\u0144 wobec ka\u017cdego cz\u0142onka konsorcjum? Jaki sens ma solidarna odpowiedzialno\u015b\u0107 konsorcjum, skoro w umowie konsorcjum jego cz\u0142onkowie mog\u0105 si\u0119 ni\u0105 podzieli\u0107 tak, aby – w opinii s\u0105du SN – nie da\u0142o si\u0119 jej wykorzysta\u0107? Nie znam odpowiedzi na te pytania. Stanowisko SN wydaje mi si\u0119 w tej sytuacji irracjonalne. <\/p>\n

A mo\u017ce demonizuj\u0119 spraw\u0119 i powy\u017cszy wyrok oznacza tylko tyle, \u017ce zamawiacz powinien pozwa\u0107 obu cz\u0142onk\u00f3w konsorcjum (a nie tylko jednego), a potem i tak m\u00f3g\u0142by egzekwowa\u0107 zap\u0142at\u0119 zas\u0105dzonej kwoty od kt\u00f3regokolwiek z nich?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

17 wrze\u015bnia 2008 r. S\u0105d Najwy\u017cszy wyda\u0142 wyrok w sprawie o sygn. III CSK 119\/08. By\u0142o sobie zam\u00f3wienie publiczne realizowane przez konsorcjum. Cz\u0142onkowie konsorcjum podzielili si\u0119 zakresem, ka\u017cdy z nich realizowa\u0142 okre\u015blon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zam\u00f3wienia, ka\u017cdy samodzielnie zatrudnia\u0142 podwykonawc\u00f3w. Jeden z cz\u0142onk\u00f3w, nazwijmy go „A”, popad\u0142 w k\u0142opoty finansowe i nie zap\u0142aci\u0142 wynagrodzenia swojemu podwykonawcy. Oczywi\u015bcie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[53,134],"class_list":["post-2114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-53","tag-134"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2115,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2114\/revisions\/2115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}