Jedn\u0105 z podstawowych zasad udzielania zam\u00f3wie\u0144 publicznych w naszym systemie prawnym jest prowadzenie post\u0119powania o udzielenie zam\u00f3wienia w j\u0119zyku polskim. Oznacza to, \u017ce wszelka dokumentacja powstaj\u0105ca w post\u0119powaniu (po stronie zar\u00f3wno wykonawcy, jak i zamawiaj\u0105cego) powinna by\u0107 sporz\u0105dzana po polsku, wszelkie kontakty mi\u0119dzy stronami post\u0119powania powinny nast\u0119powa\u0107 w j\u0119zyku polskim. Z drugiej strony, jest to jedna z g\u0142\u00f3wnych barier utrudniaj\u0105cych uczestniczenie w post\u0119powaniach przedsi\u0119biorcom zagranicznym (a tak\u017ce – w odwrotnych sytuacjach – polskim za granic\u0105) – t\u0119 kwesti\u0119 i problem unijnych polityk pozostawmy jednak na boku.<\/p>\n
Ustawodawca przewidzia\u0142 od zasady prowadzenia post\u0119powania w j\u0119zyku polskim kilka wyj\u0105tk\u00f3w. Jednym z nich jest zapis \u00a7 7 ust. 4 rozporz\u0105dzenia w sprawie rodzaj\u00f3w dokument\u00f3w (…), w kt\u00f3rym w odniesieniu do dokument\u00f3w wynikaj\u0105cych z tego rozporz\u0105dzenia przyj\u0105\u0142 do wiadomo\u015bci fakt, \u017ce mog\u0105 one by\u0107 z natury rzeczy sporz\u0105dzane w j\u0119zykach obcych (rozmaite za\u015bwiadczenia z innych kraj\u00f3w, referencje czy dokumenty dotycz\u0105ce przedmiotu zam\u00f3wienia) i nakaza\u0142 ich sk\u0142adanie wraz z t\u0142umaczeniem na j\u0119zyk polski. Ju\u017c dawno z przepisu tego wylecia\u0142 obowi\u0105zek dokonywania tego t\u0142umaczenia przez t\u0142umaczy przysi\u0119g\u0142ych, cho\u0107 czasami spotka\u0107 mo\u017cna taki nieuprawniony wym\u00f3g w rozmaitych specyfikacjach.
\n
\nPonadto w art. 9 ust. 3 ustawy Pzp ustawodawca pozwoli\u0142 zamawiaj\u0105cym zezwoli\u0107 na dopuszczenie sk\u0142adania dokument\u00f3w przez wykonawc\u00f3w w okre\u015blonym j\u0119zyku obcym (albo powszechnie u\u017cywanym w handlu mi\u0119dzynarodowym, albo w j\u0119zyku lokalnym, je\u015bli zam\u00f3wienie jest udzielane za granic\u0105). Taka zgoda wymaga okre\u015blenia dopuszczalnego j\u0119zyka (j\u0119zyk\u00f3w), a dotyczy sk\u0142adania wniosku o dopuszczenie do udzia\u0142u, oferty, dokument\u00f3w i innych o\u015bwiadcze\u0144. W takim wypadku logika nakazuje tak\u017ce zmieni\u0107 zasad\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z wspomnianego wcze\u015bniej przepisu rozporz\u0105dzeniu o dokumentach – t\u0142umaczenie nadal jest wymagane, je\u015bli dokument nie jest sporz\u0105dzony ani po polsku, ani w j\u0119zyku, kt\u00f3ry zosta\u0142 dopuszczony, ale mo\u017ce to by\u0107 t\u0142umaczenie na polski albo j\u0119zyk dopuszczony.<\/p>\n
Ale taki zakres wyj\u0105tk\u00f3w od zasady to niestety troch\u0119 ma\u0142o. Art. 9 ust. 3 wprost odnosi si\u0119 do dokument\u00f3w „sk\u0142adanych” w post\u0119powaniu. Czyli tylko do dokument\u00f3w wykonawcy. Ale bywaj\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych jedynymi potencjalnymi wykonawcami s\u0105 podmioty zagraniczne. Ba, czasami uzyskanie od nich ofert nie jest \u0142atwe. Przes\u0142anie do nich zaproszenia w j\u0119zyku polskim odniesie w\u00f3wczas efekt odwrotny od zamierzonego. Podobnie publikacja og\u0142oszenia w j\u0119zyku polskim czy sporz\u0105dzenie w naszej ojczystej mowie specyfikacji. Dlaczego przepis nie pozwala – r\u00f3wnie\u017c tylko w szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach – na stosowanie innych j\u0119zyk\u00f3w tak\u017ce po stronie zamawiaj\u0105cego? \u017beby nie wyci\u0105ga\u0107 szczeg\u00f3lnie nietypowych przyk\u0142ad\u00f3w, z kt\u00f3rymi mia\u0142em do czynienia, sp\u00f3jrzmy na najprostsze – zam\u00f3wienia udzielane po prostu za granic\u0105, kt\u00f3re s\u0105 skierowane przecie\u017c g\u0142\u00f3wnie do wykonawc\u00f3w zagranicznych. Oczywi\u015bcie, nikt nie zabroni zamawiaj\u0105cemu opr\u00f3cz wersji polskiej przygotowa\u0107 tak\u017ce obcoj\u0119zycznej wersji takich dokument\u00f3w. Ale zawsze to polska b\u0119dzie wi\u0105\u017c\u0105ca, co oznacza pewne ryzyko dla wykonawcy, kt\u00f3ry tej polskiej wersji nie rozumie. <\/p>\n
Inny problem: wspomniany przepis rozporz\u0105dzenia o dokumentach odnosi si\u0119 do tych dokument\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w tym akcie prawnym wymienione. Tymczasem niekiedy z podobn\u0105 sytuacj\u0105 mamy do czynienia w przypadku innych papier\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w post\u0119powaniu. Najlepszym przyk\u0142adem jest wadium, wystawiane przez zagraniczne instytucje. Wym\u00f3g, aby takie wadium by\u0142o sporz\u0105dzone po polsku, powodowa\u0142by dla nich problemy. Najlepszym przyk\u0142adem s\u0105 b\u0142\u0119dy w t\u0142umaczeniu gwarancji przez gwaranta b\u0119d\u0105ce przedmiotem jednego z wyrok\u00f3w (KIO 634\/14), kt\u00f3ry omawia\u0142em w szponach rok temu<\/a>. Wszystko przez to, \u017ce zamawiaj\u0105cy \u017c\u0105da\u0142 polskoj\u0119zycznego wadium, a w t\u0142umaczeniu \u0142atwo o g\u0142upi b\u0142\u0105d. Lepiej dla wszystkich by\u0142oby, gdyby zamawiaj\u0105cy zgodzi\u0142 si\u0119 na gwarancje obcoj\u0119zyczne z t\u0142umaczeniami (kt\u00f3re w razie g\u0142upiego b\u0142\u0119du da si\u0119 zweryfikowa\u0107).<\/p>\n Sp\u00f3jrzmy na inny przypadek – negocjacje. Czasami u\u017cycie j\u0119zyka obcego s\u0142u\u017cy p\u0142ynno\u015bci i efektywno\u015bci takich spotka\u0144 i nie przeszkadza wykonawcom. Czekanie na t\u0142umaczenie powoduje pozbawianie rozmowy rytmu. Jasne, istnieje ryzyko nieporozumie\u0144, ale nierzadko spotyka\u0142em si\u0119 z przypadkami, gdy t\u0142umacze, kt\u00f3rymi dysponowali wykonawcy, mieli kompetencje dalece niewystarczaj\u0105ce (zw\u0142aszcza w zakresie terminologii technicznej). W praktyce zatem i takie rzeczy si\u0119 zdarzaj\u0105 (wykonawca przyje\u017cd\u017ca z t\u0142umaczem, a potem tak czy owak przechodzi si\u0119 na angielski), cho\u0107 formalnie w ustawie wyj\u0105tku nie ma.<\/p>\n