Od niedawna moja droga do pracy si\u0119 znacznie wyd\u0142u\u017cy\u0142a. Z jednej strony k\u0142opot, ale z drugiej ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna poczyta\u0107 a czasami podr\u00f3\u017c daje inspiracj\u0119 o pewnych zam\u00f3wieniowych przemy\u015ble\u0144. Jad\u0105c ostatnio tramwajem oderwany zosta\u0142em od lektury nowych opowiada\u0144 Ani Brzezi\u0144skiej magicznym s\u0142owem „przetarg”. Sta\u0142y obok mnie dwie dziewczyny, komentuj\u0105ce zakupy artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych. Chodzi\u0142o mianowicie o to, \u017ce w przetargu na artyku\u0142y spo\u017cywcze nikt nie z\u0142o\u017cy oferty, bo przecie\u017c znowu mo\u017ce by\u0107 pow\u00f3d\u017a i ceny p\u00f3jd\u0105 w g\u00f3r\u0119 albo zdarzy si\u0119 podwy\u017cka na miar\u0119 cukru ostatnio. Mog\u0142em si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce chodzi\u0142o tutaj o przetarg na dostawy na d\u0142u\u017cszy czas, rz\u0119du przynajmniej roku…<\/p>\n
Artyku\u0142y spo\u017cywcze nale\u017c\u0105 do tego typu towar\u00f3w, gdzie ryzyko nawet i du\u017cych waha\u0144 cen w kr\u00f3tkim czasie jest do\u015b\u0107 spore – z pewno\u015bci\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c w przypadku spinaczy biurowych. Ale to, \u017ce nikt nie z\u0142o\u017cy oferty, nie oznacza, \u017ce nale\u017cy rozk\u0142ada\u0107 r\u0119ce – wypada\u0142oby si\u0119 zastanowi\u0107 co zrobi\u0107, \u017ceby tak\u0105 sytuacj\u0119 zmieni\u0107. Bo identyfikacj\u0119 problemu dziewczyny przeprowadzi\u0142y znakomicie – pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego ofert nie b\u0119dzie, mo\u017cna ubra\u0107 w jedno s\u0142owo: ryzyko.
\n
\nLekarstwo na to typu ryzyko jest wyj\u0105tkowo proste. Te\u017c tylko jedno s\u0142owo: waloryzacja. Tyle, \u017ce niekt\u00f3rzy zamawiaj\u0105cy traktuj\u0105 j\u0105 jako z\u0142o wcielone. Troch\u0119 tu – trzeba przyzna\u0107 – zasz\u0142o\u015bci z dawnych czas\u00f3w. Np. z zapisu art. 85 „starej” ustawy o finansach publicznych (z 2005 r.), zgodnie z kt\u00f3rym zobowi\u0105zania finansowe jednostek sektora finans\u00f3w publicznych musia\u0142y w momencie zaci\u0105gania mie\u0107 ustalon\u0105 warto\u015b\u0107 nominaln\u0105 nale\u017cn\u0105 do zap\u0142aty w dniu wymagalno\u015bci. Wiele jednostek (wspieranych przez organy kontroli) odnosi\u0142o ten przepis do ka\u017cdego zobowi\u0105zania, cho\u0107 dwa artyku\u0142y wcze\u015bniej zakres tych zobowi\u0105za\u0144 zosta\u0142 do\u015b\u0107 wyra\u017anie okre\u015blony. W nowej ustawie o finansach publicznych zagro\u017cenia tak\u0105 interpretacj\u0105 ju\u017c nie ma (w art. 93 stare „zobowi\u0105zania finansowe” zast\u0105piono wyra\u017anym okre\u015bleniem rodzaj\u00f3w zobowi\u0105za\u0144 – kredyt\u00f3w, po\u017cyczek itd.)…<\/p>\n
Jak m\u00f3wi jednak ludowe porzekad\u0142o – jak nie kijem go, to pa\u0142k\u0105. Jest te\u017c przepis (i to bardzo wyra\u017any, zar\u00f3wno w starej, jak i nowej ustawie o finansach publicznych), kt\u00f3ry stanowi o mo\u017cliwo\u015bci zaci\u0105gania zobowi\u0105za\u0144 tylko w granicach ustalonego planu (to swoj\u0105 drog\u0105 temat na odr\u0119bn\u0105 notk\u0119). Gdy g\u0142\u00f3wny ksi\u0119gowy czy skarbnik kontrasygnuje zobowi\u0105zanie – przede wszystkim por\u00f3wnuje jego kwot\u0119 z kwot\u0105 planu. Je\u015bli kwoty nie ma – sk\u0105d ma wiedzie\u0107, czy plan nie zostanie przekroczony?<\/p>\n
S\u0105 jednak pewne bran\u017ce, w kt\u00f3rych waloryzacja jest czym\u015b absolutnie naturalnym, nawet dla zamawiaj\u0105cych, kt\u00f3rzy si\u0119 jej obawiaj\u0105 – zwykle tylko nie nosi tej odstraszaj\u0105cej nazwy. Nikt na przyk\u0142ad nie wyobra\u017ca sobie umowy na zakup paliwa na d\u0142u\u017cszy okres czasu po cenach sta\u0142ych. Cena paliwa w takiej umowie jest uzale\u017cniona od waha\u0144 rynkowych (np. wed\u0142ug modelu rabatu). To te\u017c wszak waloryzacja. Czemu wi\u0119c nie zastosowa\u0107 czego\u015b podobnego przy zakupie chleba? Nie uzale\u017cni\u0107 od cen m\u0105ki? Wszak cho\u0107by Rzeczpospolita publikuje wska\u017aniki waha\u0144 takich cen.<\/p>\n
Temat waloryzacji wielokro\u0107 si\u0119 w kontek\u015bcie Pzp pojawia\u0142, tak\u017ce w wypowiedziach UZP. Tak by\u0142o np. w s\u0142ynnych odpowiedziach na pytania miast organizator\u00f3w Euro 2012 z 2007 r. (link<\/a>) – gdzie UZP odwo\u0142a\u0142o si\u0119 do opinii Ministerstwa Finans\u00f3w w tej sprawie (swoj\u0105 drog\u0105, zupe\u0142nie nic nie wnosz\u0105cej). Sporo na ten temat wyczyta\u0107 mo\u017cna natomiast w wytycznych dotycz\u0105cych stosowania warunk\u00f3w FIDIC w projektach finansowanych ze \u015brodk\u00f3w UE (dost\u0119pne np. tutaj<\/a>, jako punkt 13 na tej li\u015bcie), gdzie stanowisko UZP jest r\u00f3wnie\u017c zawarte.<\/p>\n Kr\u00f3tko podsumowuj\u0105c, waloryzacja to nie z\u0142o. Byleby tylko by\u0142a to waloryzacja z g\u0142ow\u0105. Wystarczy spe\u0142ni\u0107 dwa warunki: odnie\u015b\u0107 waloryzacj\u0119 do obiektywnego wska\u017anika (jego zastosowanie b\u0119dzie w\u00f3wczas dzia\u0142a\u0107 automatycznie, bez zmiany umowy) oraz przewidzie\u0107 j\u0105 z g\u00f3ry (sam\u0105 waloryzacj\u0119 i ten wska\u017anik umie\u015bci\u0107 ju\u017c w materia\u0142ach przetargowych, najlepiej we wzorze umowy czy istotnych postanowieniach umowy). G\u0142\u00f3wny ksi\u0119gowy b\u0119dzie za\u015b zadowolony, gdy postawiony zostanie limit \u015brodk\u00f3w do wyczerpania – ryzyko przekroczenia planu w\u00f3wczas nie b\u0119dzie istnia\u0142o. Gdy chleb b\u0119dzie po 2 z\u0142 – w 100 z\u0142 zmie\u015bci si\u0119 50 bochenk\u00f3w, gdy po 4 z\u0142 – tylko 25 bochenk\u00f3w, ale limitu 100 z\u0142 nie przekroczymy. Wykonawcy z g\u00f3ry wiedz\u0105, jak system b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107, a ten b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 identycznie niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3ry wygra.<\/p>\n Swoj\u0105 drog\u0105, temat waloryzacji \u015bwietnie wpisuje si\u0119 w problem zarz\u0105dzania ryzykiem, s\u0142usznie sygnalizowany w „nowym podej\u015bciu” jako obszar, na kt\u00f3rym nale\u017ca\u0142oby sporo popracowa\u0107. Brak waloryzacji w pewnych przypadkach (tam, gdzie wahania cen s\u0105 czym\u015b naturalnym) skutkuje albo niez\u0142o\u017ceniem oferty, albo wkalkulowaniem ryzyka z tym zwi\u0105zanego (a zatem wy\u017csz\u0105 cen\u0105 oferty, np. ju\u017c teraz 3 z\u0142 za bochenek), albo post\u0119powaniem wykonawcy na zasadzie „a nu\u017c si\u0119 uda” i pomijaniem tego ryzyka. Problem w tym ostatnim wypadku jest taki, \u017ce gdy cena wzro\u015bnie, wykonawca traci. W umowie nie chodzi za\u015b o zadowolenie wy\u0142\u0105cznie jednej ze stron…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od niedawna moja droga do pracy si\u0119 znacznie wyd\u0142u\u017cy\u0142a. Z jednej strony k\u0142opot, ale z drugiej ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna poczyta\u0107 a czasami podr\u00f3\u017c daje inspiracj\u0119 o pewnych zam\u00f3wieniowych przemy\u015ble\u0144. Jad\u0105c ostatnio tramwajem oderwany zosta\u0142em od lektury nowych opowiada\u0144 Ani Brzezi\u0144skiej magicznym s\u0142owem „przetarg”. Sta\u0142y obok mnie dwie dziewczyny, komentuj\u0105ce zakupy artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych. Chodzi\u0142o mianowicie o to, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[53,50],"class_list":["post-196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umowy","tag-53","tag-finanse-publiczne-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":211,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions\/211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}