Ju\u017c dawno temu planowa\u0142em napisanie tutaj tekstu wskazuj\u0105cego nad r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy rozmaitymi warunkami, zawieranymi w tre\u015bciach gwarancji wadialnych przez ich wystawc\u00f3w. W pewnym skr\u00f3cie: w zasadzie ka\u017cdy warunek uzale\u017cnia wyp\u0142at\u0119 sumy gwarancyjnej od wykonaniach pewnej czynno\u015bci. Gwaranci mog\u0105 wymaga\u0107, aby na przyk\u0142ad zamawiaj\u0105cy przedstawi\u0142 im dokumenty potwierdzaj\u0105ce, i\u017c suma gwarancji jest im nale\u017cna, albo na przyk\u0142ad, aby \u017c\u0105danie wyp\u0142aty zosta\u0142o im przekazane za po\u015brednictwem banku prowadz\u0105cego rachunek bankowy zamawiaj\u0105cego. Pomys\u0142\u00f3w na rozmaite warunki mo\u017cna znale\u017a\u0107 sporo. Te dwa przyk\u0142adowe przedstawione powy\u017cej stanowi\u0105 reprezentacj\u0119 dw\u00f3ch gatunk\u00f3w tych warunk\u00f3w, kt\u00f3re powinny by\u0107 odmiennie przez zamawiaj\u0105cego traktowane. <\/p>\n
Zacznijmy od tego, \u017ce wadium jest zabezpieczeniem dla zamawiaj\u0105cego przed niepodpisaniem umowy przez wykonawc\u0119 (dopisanie art. 46 ust. 4a, owa dziejowa pomy\u0142ka, niespecjalnie niestety tylko cz\u0119\u015bciowo wpisuje si\u0119 w t\u0119 funkcj\u0119). Jako takie, powinno by\u0107 mo\u017cliwe do zatrzymania przez zamawiaj\u0105cego „z automatu” – bez konieczno\u015bci dochodzenia roszcze\u0144 przed s\u0105dami itd. Dlatego gwarancje wadialne powinny by\u0107 gwarancjami nieodwo\u0142alnymi i bezwarunkowymi. Owa bezwarunkowo\u015b\u0107 ma oznacza\u0107, \u017ce gwarant nie ma prawa odm\u00f3wi\u0107 zamawiaj\u0105cego wyp\u0142aty. W ten spos\u00f3b dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w obj\u0119tych gwarancj\u0105 powinien by\u0107 analogiczny do dost\u0119pu zamawiaj\u0105cego do wadium wp\u0142aconego mu w pieni\u0105dzu.
\n
\nNiestety \u00f3w dost\u0119p nigdy nie b\u0119dzie identyczny. Cokolwiek zamawiaj\u0105cy by nie zrobi\u0142, jak bardzo gwarancja nie by\u0142aby bezwarunkowa i egzekwowalna, zawsze pozostanie podstawowa r\u00f3\u017cnica: w przypadku gwarancji pojawia si\u0119 dodatkowy podmiot. A \u017ceby otrzyma\u0107 sum\u0119 gwarancyjn\u0105, zamawiaj\u0105cy musi co najmniej za\u017c\u0105da\u0107 jej od tego podmiotu. A zatem dodatkowy podmiot, dodatkowe o\u015bwiadczenie, a co za tym idzie – dodatkowy czas. Poniewa\u017c jednak obr\u00f3t gospodarczy nie przepada za zamra\u017caniem got\u00f3wki, od gwarancji nie uciekniemy. Pozostaje zatem zaj\u0105\u0107 si\u0119 owymi warunkami.<\/p>\n
Pierwszy z wy\u017cej wspomnianych niew\u0105tpliwie jest warunkiem, stawiaj\u0105cym pod powa\u017cnym znakiem zapytania wyp\u0142at\u0119 kwoty wadium. Wszak gwarant po to \u017c\u0105da dowod\u00f3w, aby oceni\u0107, czy \u017c\u0105danie zamawiaj\u0105cego jest s\u0142uszne. Do tego prawa nie ma. Wyp\u0142ata wadium powinna nast\u0105pi\u0107 na podstawie samego \u017c\u0105dania zamawiaj\u0105cego, bez dodatkowych obostrze\u0144, dowod\u00f3w, zg\u00f3d czy ocen. Oczywi\u015bcie warto tego typu wymogi (np. tre\u015b\u0107 ewentualnego o\u015bwiadczenia zamawiaj\u0105cego i zakaz \u017c\u0105dania dowod\u00f3w) ujmowa\u0107 w siwz, aby p\u00f3\u017aniej problem\u00f3w nie by\u0142o. Tego typu wym\u00f3g \u0142amie zatem zasad\u0119 bezwarunkowo\u015bci gwarancji wadialnej.<\/p>\n
Co z drugim warunkiem? Z tym dotycz\u0105cym przekazania \u017c\u0105dania za po\u015brednictwem banku zamawiaj\u0105cego? Na oko skutek jest ten sam. Je\u015bli zamawiaj\u0105cy go nie dope\u0142ni, nie dostanie wadium. Inny jest jednak cel i charakter. Tamten warunek oznacza\u0142 ocen\u0119, czy zamawiaj\u0105cemu przys\u0142uguje wadium w og\u00f3le. Ten warunek ogranicza si\u0119 jedynie do zbadania, czy to na pewno podmiot uprawniony chce tego wadium. R\u00f3\u017cnica kolosalna. Gwarant nie m\u00f3wi tutaj: „zastanowi\u0119 si\u0119, czy zap\u0142aci\u0107”, ale jedynie: „sprawdz\u0119, czy to na pewno ty”. Tego typu warunek nie ma na celu ograniczenia praw zamawiaj\u0105cego (cho\u0107 na pewno zabiera wi\u0119cej czasu, a bior\u0105c pod uwag\u0119 ograniczony czas obowi\u0105zywania gwarancji niekiedy bywa to istotne), ale zabezpieczenie, i to wszystkich stron transakcji. Chodzi tylko o potwierdzenie, \u017ce to istotnie zamawiaj\u0105cy, istotnie osoby upowa\u017cnione do sk\u0142adania w jego imieniu takich o\u015bwiadcze\u0144, za\u017c\u0105da\u0142y tej wyp\u0142aty. Czyli w konsekwencji – \u017ce to zamawiaj\u0105cy j\u0105 otrzyma.<\/p>\n
Tego typu wymogi formalne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne – czasami nie b\u0119dzie to przekazanie za po\u015brednictwem banku prowadz\u0105cego rachunek, ale potwierdzenie przez ten bank dokonane na tym \u017c\u0105daniu (\u017ce w\u0142a\u015bciwe osoby w imieniu zamawiaj\u0105cego) albo wskazanie innych form potwierdzenia zdolno\u015bci tych os\u00f3b do sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 woli i ich to\u017csamo\u015bci (np. przez notariusza). Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce powinni\u015bmy by\u0107 z nimi do\u015b\u0107 dobrze zaznajomieni, od czasu do czasu trafia\u0142y jednak przez KIO przypadki z tym zwi\u0105zane. Przyk\u0142adem wyrok z 21 lipca 2009 r. (KIO\/UZP 859\/09) czy wyrok 22 listopada 2012 r. (KIO 2451\/12). <\/p>\n
I wszystko by\u0142oby pi\u0119knie, gdyby nie ma\u0142y haczyk, kt\u00f3ry u\u015bwiadomi\u0142 mi kiedy\u015b uczestnik prowadzonego szkolenia. Mianowicie rachunki bankowe jego jednostki prowadzi do\u015b\u0107 specyficzny bank – Narodowy Bank Polski. By\u0142 zapewne z jakiej\u015b pa\u0144stwowej jednostki bud\u017cetowej, cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie one s\u0105 obs\u0142ugiwane w tym zakresie NBP. I jak \u00f3w uczestnik zezna\u0142, NBP takiej us\u0142ugi (przekazania gwarancji gwarantowi z potwierdzeniem podpis\u00f3w) nie \u015bwiadczy. I faktycznie problem. Jak poszpera\u0107, natrafi\u0107 mo\u017cna na wyrok KIO wydany w takiej w\u0142a\u015bnie sytuacji (z 23 listopada 2012 r., KIO 2481\/12) – zamawiaj\u0105cy zastrzeg\u0142 w siwz, \u017ce gwarancja nie mo\u017ce uzale\u017cnia\u0107 wyp\u0142aty od przekazania \u017c\u0105dania za po\u015brednictwem lub z potwierdzeniem banku prowadz\u0105cego rachunek Zamawiaj\u0105cego, Wykonawca ten wym\u00f3g jednak zignorowa\u0142 i zosta\u0142 wykluczony z post\u0119powania. Niby nic, KIO w takich wypadkach przyznawa\u0142o racj\u0119 wykonawcom, bo zamawiaj\u0105cy przesadza\u0142. Ten jednak konkretny zamawiaj\u0105cy okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 pa\u0144stwow\u0105 jednostk\u0105 bud\u017cetow\u0105, kt\u00f3rej rachunki prowadzi\u0142 NBP. W kt\u00f3rego regulaminie jest zapis: „Oddzia\u0142 NBP nie po\u015bwiadcza kart wzor\u00f3w podpis\u00f3w oraz innych dokument\u00f3w w zwi\u0105zku z otwarciem przez posiadacza rachunku, rachunku w innym banku lub dokonywaniem przez niego innych czynno\u015bci prawnych poza NBP\u201d. I wykaza\u0142 w ten spos\u00f3b, \u017ce warunek wpisany w gwarancji uniemo\u017cliwia\u0142 mu skorzystanie z niej (wszak gwarant domaga\u0142 si\u0119 wykonania przez NBP po\u015bwiadczenia dokument\u00f3w w zwi\u0105zku z dokonywaniem innych czynno\u015bci prawnych poza NBP). <\/p>\n
Warto zatem pami\u0119ta\u0107, \u017ce zastrze\u017cenie zamawiaj\u0105cego (zakazuj\u0105ce umieszczania w gwarancjach klauzul dotycz\u0105cych po\u015brednictwa banku zamawiaj\u0105cego w \u017c\u0105daniu zap\u0142aty) nie b\u0119dzie uzasadnione, chyba \u017ce zamawiaj\u0105cy wyka\u017ce (i odpowiednio uprzedzi wykonawc\u00f3w w SIWZ), \u017ce w jego wypadku obiektywnie uniemo\u017cliwia\u0142oby mu skorzystanie z takiej gwarancji. Swoj\u0105 drog\u0105, przedmiotowy wyrok zosta\u0142 wydany w oparciu o zapisy „Regulaminu otwierania i prowadzenia przez NBP rachunk\u00f3w bankowych w z\u0142otych z wykorzystaniem Bankowo\u015bci Elektronicznej oraz wzoru umowy rachunku bankowego” z 2004 r. By\u0107 mo\u017ce w mi\u0119dzyczasie polityka NBP w tym zakresie uleg\u0142a zmianie – warto sprawdzi\u0107.<\/p>\n
Ps. Powy\u017csze rozwa\u017cania w du\u017cej mierze odnosz\u0105 si\u0119 tak\u017ce do gwarancji wnoszonych w formie zabezpieczenia nale\u017cytego wykonania umowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ju\u017c dawno temu planowa\u0142em napisanie tutaj tekstu wskazuj\u0105cego nad r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy rozmaitymi warunkami, zawieranymi w tre\u015bciach gwarancji wadialnych przez ich wystawc\u00f3w. W pewnym skr\u00f3cie: w zasadzie ka\u017cdy warunek uzale\u017cnia wyp\u0142at\u0119 sumy gwarancyjnej od wykonaniach pewnej czynno\u015bci. Gwaranci mog\u0105 wymaga\u0107, aby na przyk\u0142ad zamawiaj\u0105cy przedstawi\u0142 im dokumenty potwierdzaj\u0105ce, i\u017c suma gwarancji jest im nale\u017cna, albo na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[68,31],"class_list":["post-1294","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wadium-i-zabezpieczenie","tag-68","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1296,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1294\/revisions\/1296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}