Jest kilka ustaw, generalnie dotycz\u0105cych samorz\u0105d\u00f3w, w kt\u00f3rych zawarto zasad\u0119, i\u017c zobowi\u0105zanie finansowe jednostki samorz\u0105du terytorialnego winno by\u0107 opatrzone kontrasygnata skarbnika owej jednostki (albo g\u0142\u00f3wnego ksi\u0119gowego) – a wi\u0119c osoby odpowiedzialnej za jej finanse. Art. 46 ust. 3 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym stanowi i\u017c kontrasygnata taka potrzebna do skuteczno\u015bci takiego zobowi\u0105zania. Analogicznie: art. 48 ust. 3 ustawy o samorz\u0105dzie powiatowym i art. 57 ust. 3 ustawy o samorz\u0105dzie wojew\u00f3dztwa. Z kolei ustawa o finansach publicznych w art. 262 ust. 1 stanowi, \u017ce kontrasygnata skarbnika przy zaci\u0105ganiu kredyt\u00f3w, po\u017cyczek i emisji papier\u00f3w warto\u015bciowych oraz udzielaniu po\u017cyczek, por\u0119cze\u0144 i gwarancji jest konieczna dla wa\u017cno\u015bci tych czynno\u015bci.<\/p>\n
Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na pewne podstawowe rozr\u00f3\u017cnienie – brak kontrasygnaty na „zwyk\u0142ym” zobowi\u0105zaniu skutkuje jego bezskuteczno\u015bci\u0105. Brak kontrasygnaty na zobowi\u0105zaniach wymienionych w art. 262 ust. 1 ustawy o finansach publicznych skutkuje ich niewa\u017cno\u015bci\u0105. Nieskuteczno\u015b\u0107 i niewa\u017cno\u015b\u0107 stanowi\u0105 dwie odr\u0119bne kategorie prawne. Przy niewa\u017cno\u015bci – nie ma „zmi\u0142uj”. Zobowi\u0105zanie jest niewa\u017cne, tak jakby – w praktyce – nie istnia\u0142o. Nieskuteczno\u015b\u0107 z kolei nie oznacza niewa\u017cno\u015bci. Ba, nieskuteczna czynno\u015b\u0107 prawna mo\u017ce by\u0107 wa\u017cna. Mo\u017ce j\u0105 jednak podwa\u017cy\u0107 osoba trzecia na drodze s\u0105dowej, o ile godzi w jej prawa.
\n
\nKonsekwencjami braku kontrasygnaty skarbnika wielokrotnie zajmowa\u0142o si\u0119 orzecznictwo. I tak np. w wyroku z 15 grudnia 1999 r. (sygn. akt I CKN 304\/98) SN uzna\u0142, \u017ce dopuszczalne jest p\u00f3\u017aniejsze uzupe\u0142nienie kontrasygnaty skarbnika na umowie. Z kolei w wyroku SN z 16 lutego 2005 r. (sygn. akt IV CK 526\/04) podkre\u015blono powy\u017csze rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy niewa\u017cno\u015bci\u0105 i bezskuteczno\u015bci\u0105, wskazuj\u0105c i\u017c niewa\u017cno\u015b\u0107 ma miejsce tylko w przypadku konkretnych zobowi\u0105za\u0144 wymienionych w ustawie o finansach publicznych. Szczeg\u00f3\u0142owe rozwa\u017cania w tej sprawie zawiera wyrok SN z 17 lipca 2009 r. (sygn. akt IV CSK 117\/09) – odnosz\u0105cy si\u0119 do sytuacji, w kt\u00f3rej umowa zawarta przez gmin\u0119 nie zosta\u0142a kontrasygnowana, a druga strona cz\u0119\u015bciowo umow\u0119 wykona\u0142a. SN wskaza\u0142 tam, \u017ce druga strona nie mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na wykonanie umowy w celu wymuszenia spe\u0142nienia \u015bwiadczenia przez gmin\u0119. Przeciwnie, tylko wykonanie zobowi\u0105za\u0144 gminy z umowy pozbawi\u0142oby j\u0105 mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ywania si\u0119 na brak kontrasygnaty. I dalej: „Dop\u00f3ki przes\u0142anka ta nie zostanie spe\u0142niona, dop\u00f3ty istnieje stan zawieszenia; strony zwi\u0105zane s\u0105 umow\u0105, lecz powinny powstrzyma\u0107 si\u0119 od dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re naruszy\u0142yby uprawnienia drugiej z nich na wypadek spe\u0142nienia si\u0119 przes\u0142anki ustawowej. W razie ziszczenia si\u0119 warunku ustawowego, powstaje skutek prawny danej czynno\u015bci; definitywny brak udzielenia kontrasygnaty powoduje, \u017ce skutek prawny czynno\u015bci w og\u00f3le nie powstaje.” Warto jednak wspomnie\u0107, \u017ce znale\u017a\u0107 mo\u017cna orzeczenia odmienne, np. wyrok SN z 27 marca 2000 r. (sygn. akt III CKN 608\/98) gdzie stwierdzono, \u017ce „po spe\u0142nieniu \u015bwiadczenia z umowy wzajemnej przez kontrahenta gminy powo\u0142ywanie si\u0119 przez ni\u0105 na brak kontrasygnaty skarbnika, jako przyczyn\u0119 odmowy zap\u0142aty, jest bezskuteczne”.<\/p>\n
Praktycznie ka\u017cde zam\u00f3wienie publiczne oznacza zobowi\u0105zanie finansowe, dlatego owa kontrasygnata jest problemem r\u00f3wnie\u017c zam\u00f3wieniowym. Co prawda niew\u0105tpliwie nie stanowi ona czynno\u015bci w post\u0119powaniu, skarbnik\/g\u0142\u00f3wny ksi\u0119gowy nie musi sk\u0142ada\u0107 o\u015bwiadczenia o braku przes\u0142anek z art. 17 Pzp (cho\u0107 charakter kontrasygnaty nie jest w przepisach wyra\u017anie wy\u0142o\u017cony, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nie wykracza dalej ni\u017c potwierdzenie zabezpieczenia odpowiednich \u015brodk\u00f3w na realizacj\u0119 zobowi\u0105zania pieni\u0119\u017cnego oraz potwierdzenie wst\u0119pnej kontroli operacji – tak m.in. Izabela Vogelsinger w publikacji pokonferencyjnej UZP z 2013 r.; Andrzela Gawro\u0144ska-Baran w artykule w kwartalniku „Prawo Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych” 2\/2013 wymienia tylko pierwszy z tych element\u00f3w), jednak pami\u0119ta\u0107 o niej trzeba. I to nie tylko przy umowie. O\u015bwiadczenie o skorzystaniu z prawa opcji w ramach realizowanej umowy – b\u0119dzie wymaga\u0107 takiej kontrasygnaty (mimo i\u017c jest de facto jednostronne). Ba, nawet przy zobowi\u0105zaniu o charakterze barterowym, kontrasygnata mo\u017ce by\u0107 niezb\u0119dna, albowiem nawet i w tym wypadku powstaj\u0105 formalnie zobowi\u0105zania finansowe (jst dzia\u0142a w ramach bud\u017cetu, wystawiona faktura – nawet niep\u0142acona w pieni\u0105dzu – musi znale\u017a\u0107 odzwierciedlenie w bud\u017cecie). Kontrasygnaty natomiast nie b\u0119dzie wymaga\u0107 umowa ramowa, kt\u00f3ra przecie\u017c nie poci\u0105ga bezpo\u015brednio zobowi\u0105zania, a jedynie tworzy stosunek prawny, w ramach kt\u00f3rego takie zobowi\u0105zania mog\u0105 powsta\u0107. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jest kilka ustaw, generalnie dotycz\u0105cych samorz\u0105d\u00f3w, w kt\u00f3rych zawarto zasad\u0119, i\u017c zobowi\u0105zanie finansowe jednostki samorz\u0105du terytorialnego winno by\u0107 opatrzone kontrasygnata skarbnika owej jednostki (albo g\u0142\u00f3wnego ksi\u0119gowego) – a wi\u0119c osoby odpowiedzialnej za jej finanse. Art. 46 ust. 3 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym stanowi i\u017c kontrasygnata taka potrzebna do skuteczno\u015bci takiego zobowi\u0105zania. Analogicznie: art. 48 ust. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[50],"class_list":["post-1245","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-finanse-publiczne","tag-finanse-publiczne-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1245"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1247,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245\/revisions\/1247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}