{"id":1114,"date":"2013-10-07T07:00:51","date_gmt":"2013-10-07T05:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jazon.krakow.pl\/wszponach\/?p=1114"},"modified":"2015-06-26T15:36:10","modified_gmt":"2015-06-26T13:36:10","slug":"o-jawnosci-ofert-i-zmowach-wykonawcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/?p=1114","title":{"rendered":"O jawno\u015bci ofert i zmowach wykonawc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Tydzie\u0144 temu<\/a> wspomnia\u0142em w szponach o opublikowanym we wrze\u015bniu raporcie UOKiK<\/a> pt. \u201eSystem zam\u00f3wie\u0144 publicznych a rozw\u00f3j konkurencji w gospodarce\u201d. Pisa\u0142em o nim w kontek\u015bcie postulowanych zmian w systemie \u015brodk\u00f3w ochrony prawnych w zam\u00f3wieniach publicznych, nie jest to jednak jedyna propozycja w nim zawarta. Raport wskazuje kilka bol\u0105czek systemu zam\u00f3wieniowego, skupia si\u0119 za\u015b na zmowach przetargowych r\u00f3\u017cnego rodzaju. Taka wszak natura instytucji, kt\u00f3ra za nim stoi. <\/p>\n

Autorzy raportu przedstawiaj\u0105 r\u00f3\u017cne propozycje zmian w ustawie Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych, kt\u00f3re mog\u0142yby ryzyko owych zm\u00f3w zminimalizowa\u0107. Do wi\u0119kszo\u015bci z tych propozycji nie mo\u017cna mie\u0107 zastrze\u017ce\u0144, jednej z nich musz\u0119 si\u0119 jednak sprzeciwi\u0107. Mianowicie UOKiK postuluje „zmian\u0119 regu\u0142 jawno\u015bci post\u0119powania w celu eliminacji zjawiska wycofywania ofert” (s. 95-97 raportu). Zmiana ta ma polega\u0107 na zniesieniu jawno\u015bci otwarcia ofert, a tak\u017ce wprowadzeniu tajno\u015bci informacji o liczbie z\u0142o\u017conych ofert i ich szczeg\u00f3\u0142ach do czasu zako\u0144czenia post\u0119powania przetargowego.
\n
\nIntencje UOKiKu s\u0105 niew\u0105tpliwie czyste. Jeden z rodzaj\u00f3w zm\u00f3w wykonawc\u00f3w, obecny w systemie zam\u00f3wie\u0144 publicznych, polega na tym, i\u017c oferty sk\u0142ada kilku „zaprzyja\u017anionych” wykonawc\u00f3w. Oferty zawieraj\u0105 pewne braki, kt\u00f3re mo\u017cna jednak usun\u0105\u0107 w toku uzupe\u0142nie\u0144, wyja\u015bnie\u0144 czy poprawek. Nast\u0119pnie, przekonawszy si\u0119, jakie s\u0105 ceny konkurencji, „zaprzyja\u017anieni wykonawcy” usuwaj\u0105 braki w tej ofercie, kt\u00f3ra ma szans\u0119 wygra\u0107 za cen\u0119 najwy\u017csz\u0105 z mo\u017cliwych. Je\u015bli zatem „zaprzyja\u017anieni” z\u0142o\u017cyli trzy oferty o cenach kolejno 80, 90 i 100, a jedyny prawdziwy konkurent zaoferowa\u0142 cen\u0119 95, „zaprzyja\u017anieni” usuwaj\u0105 braki w ofercie z cen\u0105 90, natomiast nie robi\u0105 tego w ofercie z cen\u0105 80. Gdyby konkurent zaoferowa\u0142 cen\u0119 85, ratowaliby ofert\u0119 z cen\u0105 80. Chodzi o to, aby zarobi\u0107 jak najwi\u0119cej, a je\u015bli nie da si\u0119 jak najwi\u0119cej – to przynajmniej w og\u00f3le zarobi\u0107.<\/p>\n

Istotnie, rozwi\u0105zanie proponowane przez UOKiK mog\u0142oby ograniczy\u0107 to zjawisko. Jednak dostrzegam co najmniej dwa problemy z tego wynikaj\u0105ce. Po pierwsze, w gruncie rzeczy nie jest rzecz\u0105 niewyobra\u017caln\u0105 znalezienie przez „zaprzyja\u017anionych wykonawc\u00f3w” takiego ogniwa w organizacji zamawiaj\u0105cego, kt\u00f3re przeka\u017ce im informacje o ilo\u015bci i cenach ofert. By\u0142oby to naruszenie prawa, cz\u0119sto pewnie na dodatek zwi\u0105zane z korupcj\u0105, jednak bardzo trudne do udowodnienia. Mog\u0142oby si\u0119 zatem zdarzy\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 determinacj\u0119 „zaprzyja\u017anionych wykonawc\u00f3w” (wszak chodzi o kas\u0119, zwykle o du\u017c\u0105), \u017ce ta dodatkowa przeszkoda da\u0142aby si\u0119 niekiedy omin\u0105\u0107.<\/p>\n

Drugi problem jest o wiele powa\u017cniejszy. Sam UOKiK w raporcie pisze, \u017ce obecna jawno\u015b\u0107 otwarcia ofert, jak i jawno\u015b\u0107 samych ofert s\u0142u\u017cy ograniczeniu zjawiska korupcji. Zapobiega uzgadnianiu przez zamawiaj\u0105cego z wykonawc\u0105 tre\u015bci ofert po zapoznaniu si\u0119 z ofertami z\u0142o\u017conymi przez konkurencj\u0119. Gdyby jawno\u015b\u0107 wy\u0142\u0105czy\u0107 – by\u0142by to problem zdecydowanie na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. Zamawiaj\u0105cy s\u0105 r\u00f3\u017cni, a „okazja czyni z\u0142odzieja”. Przest\u0119pstwa korupcyjne s\u0105 trudne do udowodnienia i stosunkowo rzadko si\u0119 o nich s\u0142yszy i to mog\u0142oby zach\u0119ci\u0107 zamawiaj\u0105cych do takich niecnych praktyk. Dodajmy – znacznie bardziej skutecznych dla wykonawcy ni\u017c zmowy przetargowe, kt\u00f3re ma wyeliminowa\u0107 utajnienie ofert.<\/p>\n

Dodajmy, \u017ce wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci do zako\u0144czenia post\u0119powania nie ogranicza mo\u017cliwo\u015bci wycofania si\u0119 wykonawcy z przetargu. Je\u015bli tre\u015b\u0107 ofert b\u0119dzie ujawniana wraz z wyborem, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 odm\u00f3wi\u0107 podpisania umowy. Owszem, traci przy tym wadium, ale by\u0107 mo\u017ce r\u00f3\u017cnica w cenie jest wi\u0119ksza ni\u017c warto\u015b\u0107 tego wadium. Oczywi\u015bcie, mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce UOKiK jako zako\u0144czenie post\u0119powania rozumie podpisanie umowy – w\u00f3wczas jednak doszed\u0142by dodatkowy, ogromny problem: wykonawcy zostaliby w\u0142a\u015bciwie pozbawieni dost\u0119pu do \u015brodk\u00f3w ochrony prawnej. Mogliby si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107 od odrzucenia swoich ofert, ale poniewa\u017c nie maj\u0105 poj\u0119cia o ofertach konkurencji, nie mogliby si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107 od nieprawid\u0142owego wyboru innej oferty! Cho\u0107 zatem takie poj\u0119cie zako\u0144czenia post\u0119powania jest ideologicznie s\u0142uszne, przyj\u0119cie, \u017ce UOKiK r\u00f3wnie\u017c tak interpretowa\u0142 to poj\u0119cie, prowadzi\u0142oby to strasznych konsekwencji. Tutaj nawet przej\u015bcie na elektroniczny system przyjmowania ofert nie pomo\u017ce…<\/p>\n

Ps. Rozwi\u0105zanie alternatywne proponowane przez UOKiK te\u017c – mam takie wra\u017cenie – nie ma sensu. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzupe\u0142nienia oferty s\u0142u\u017cy przede wszystkim sprawno\u015bci post\u0119powa\u0144 i oszcz\u0119dno\u015bci wydawanych \u015brodk\u00f3w. Uniemo\u017cliwienie dokonywania uzupe\u0142nie\u0144 czy poprawek oznacza\u0142oby cofni\u0119cie si\u0119 do czas\u00f3w, gdy uniewa\u017cnianych by\u0142o znacznie wi\u0119cej przetarg\u00f3w ni\u017c obecnie. Z powodu pewnego marginesu nadu\u017cy\u0107 nie mo\u017cna likwidowa\u0107 ca\u0142ego instrumentu, bo w znacznej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dzia\u0142a on na korzy\u015b\u0107 stron post\u0119powania i s\u0142u\u017cy terminowo\u015bci oraz oszcz\u0119dno\u015bci przy wykonywaniu zada\u0144 publicznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tydzie\u0144 temu wspomnia\u0142em w szponach o opublikowanym we wrze\u015bniu raporcie UOKiK pt. \u201eSystem zam\u00f3wie\u0144 publicznych a rozw\u00f3j konkurencji w gospodarce\u201d. Pisa\u0142em o nim w kontek\u015bcie postulowanych zmian w systemie \u015brodk\u00f3w ochrony prawnych w zam\u00f3wieniach publicznych, nie jest to jednak jedyna propozycja w nim zawarta. Raport wskazuje kilka bol\u0105czek systemu zam\u00f3wieniowego, skupia si\u0119 za\u015b na zmowach […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[123,119],"class_list":["post-1114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozstrzygniecie-postepowania","tag-123","tag-119"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1114"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1879,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions\/1879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachzamowien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}