O „zamówieniach tego samego rodzaju”

Kilka tygodni temu pisałem o przydatności planu zamówień publicznych i generalnie zamówieniach planowanych, nieplanowanych itp. Słowem – kilka zdań o jednym z aspektów ustalania wartości szacunkowej zamówienia w kontekście groźby naruszenia art. 32 ust. 4 Pzp. Obiecałem wówczas napisanie kilku kolejnych zdań związanych z tym samym problemem, pod kątem jednak zamawianego asortymentu. Od razu zastrzec trzeba też, że choć sformułowanie zacytowane w tytule notki w ustawie odniesione jest wyłącznie do usług lub dostaw powtarzających się okresowo (a zatem pewnego szczególnego rodzaju zamówień), to w gruncie rzeczy odnoszę go również i do innych dostaw i usług, które warunku owego „okresowego się powtarzania” nie spełniają (roboty budowlane zostawiamy na boku, bo one mają dodatkowy smaczek swojej specyfiki). I choć w przypadku dostaw/usług nie należących do tej kategorii ustawa nie daje wprost takiej wskazówki, to zdrowy rozsądek nakazuje takie podejście także i w rozważaniach nad art. 32 ust. 4 Pzp.

Dyrektywa posługuje się zresztą podobnym opisem: „podobnego typu”. Zresztą obok tego odniesienia do zamówień na dostawy lub usługi powtarzające się, również i przy „normalnych” dostawach (ale tylko dostawach) wspomina o „podobnych dostawach”. Mamy zatem zamówienia tego samego rodzaju, podobnego typu czy wreszcie – podobne. Trudno określić którekolwiek z tych sformułowań mianem precyzyjnego. Żadnej zerojedynkowości, każdy przypadek zamawiający musi rozpatrywać w świetle… no właśnie, zasady. I trudno winić polskiego czy europejskiego prawodawcę (choć na marginesie warto zwrócić uwagę, że przepisy Pzp o szacowaniu wartości w porównaniu z art. 9 dyrektywy 2004/18/WE są kompletnie chaotyczne i nieusystematyzowane), że żadnej zerojedynkowości nie narzucił – choć w przeszłości kilkakrotnie to się zdarzało, np. taką zerojedynkowość, która miała polegać na sprowadzeniu (na szczęście tylko dostaw i usług powtarzających się okresowo, ale i to było za wiele) do prozy słownika CPV wprowadzono w pierwotnym tekście obowiązującej dziś ustawy (wycofano się z tego w 2006 r.). Dziś CPV stosuje się w tym zakresie tylko do wstępnych ogłoszeń informacyjnych.

Po wprowadzeniu sformułowania „tego samego rodzaju” właściwie jedyną zewnętrzną wskazówką dla zrozumienia tego sformułowania był przewodnik Komisji Europejskiej do starej dyrektywy 93/36: „“Supplies of the same type” are to be understood as products which are intended for identical or similar uses, e.g. supplies of a range of foods or of different items of office furniture.” W gruncie rzeczy niewiele od tego czasu się zmieniło. Pierwszym czynnikiem, który decyduje o tym, czy o danych dostawach/usługach mamy myśleć w kategoriach jednego zamówienia lub wielu jest ich przeznaczenie do takiego samego lub podobnego użytku. Sformułowanie może być nieco mylące (ktoś mógłby powiedzieć, że zarówno komputer, jak i biurko, służą do pracy biurowej, albo że ołówek i gumka służą do różnych celów, bo ołówek służy do pisania, gumka zaś wręcz przeciwnie), warto jednak zwrócić uwagę na dalszą część wskazówki komisji – zwraca ona uwagę na po prostu ten sam asortyment produktów. I właśnie „asortyment” jest w mojej opinii słowem kluczowym. Podobny cel i podobne źródło. To drugi czynnik tutaj istotny – zamówienia grupuję tak, w jakim zakresie jestem w stanie uzyskać taki asortyment od przeciętnego uczestnika rynku właściwego.

Oczywiście, wciąż jest to ogólna zasada, a w wielu wypadkach jednoznacznych odpowiedzi nie ma. Typowym przykładem jest problem żywności, gdzie sam uważam, iż nie powinno się kwestionować odrębnego zlecania poszczególnych asortymentów (a zatem nie ma potrzeby sumowania mięsa i pieczywa) – często można jednak spotkać się z odmiennymi opiniami i nie da się jednoznacznie rozstrzygnąć kto ma rację. Z kolei hurtownie artykułów biurowych oferują też rozmaite inne asortymenty – podstawowe modele tonerów do drukarek czy wodę mineralną, jednak daleko mi do kupowania ołówków i toneru w jednym postępowaniu. Nie jest więc łatwo, ale trudno znaleźć lepsze rozwiązanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.