Zaliczki na poczet wykonania zamówienia publicznego

Na marginesie moich szponowych rozważań zapraszam wszystkich do lektury najnowszego numeru miesięcznika „Zamówienia Publiczne. Doradca”. W nim zaś szczególnie mojego tekstu na temat zaliczek na poczet wykonania zamówienia publicznego. Nie mam zamiaru tu przepisywać tego tekstu, chciałbym tu poruszyć tylko pokrótce dwie kwestie: sens samego przepisu art. 151a Pzp i to, co mnie w nim boli.

Gdy chodzi o wspomniany wyżej „sens”, to z jednej strony trudno nie zrozumieć autorów projektu nowelizacji, na mocy której wprowadzono zaliczki do Pzp, ponieważ faktycznie z możliwością stosowania zaliczek przez jednostki sektora finansów publicznych było rozmaicie. Pojawiały się różne interpretacje, a niektórym prawo wprost zabraniało takich zaliczek stosować. Jednoznaczne zatem wyjaśnienie tej kwestii było zasadne. Można jednak się zastanawiać, czy akurat Prawo zamówień publicznych było najlepszym miejscem do umieszczania takiej regulacji i czy nie lepiej było umieścić nieco bardziej ogólnej reguły w tym względzie w przepisach o finansach publicznych.

To, co w art. 151a Pzp mnie boli to przede wszystkim wzmiankowany już w szponach (24 maja, Zaliczka dla Artysty) problem zakazu udzielania zaliczek w przypadku trybów zamówienia z wolnej ręki oraz negocjacji bez ogłoszenia. W tym zakresie, jak się wydaje, ustawodawca przynajmniej częściowo zrozumiał swój błąd, ponieważ w ogłoszonym niedawno projekcie założeń projektu nowelizacji Pzp zapowiedziano dopuszczenie możliwości udzielania zaliczek w przypadku zamówień z wolnej ręki w zakresie kultury i sztuki (s. 83-84 wspomnianego projektu). Problem w tym, że moim zdaniem ta zmiana nie idzie wystarczająco daleko; racjonalne uzasadnienie udzielenia zaliczki może się pojawić także i w innych zamówieniach udzielanych w trybie zamówienia z wolnej ręki, na przykład choćby na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp, czy negocjacji bez ogłoszenia, na przykład na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 3 Pzp.

Druga kwestia niezrozumiała w obecnych przepisach (przy czym w tym zakresie nie widać żadnego światełka w tunelu w „projekcie założeń projektu”) to pewne ograniczenie swobody podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych. Nałożenie nań obowiązku stosowania art. 151a ust. 1 Pzp nie budzi wątpliwości, natomiast pewne pojawiają się w przypadku ust. 5 tego przepisu. Ograniczono tam bowiem możliwość żądania zabezpieczenia zaliczki wyłącznie do form określonych w art. 148 Pzp. Tymczasem warto pamiętać, że przepis o zaliczce wprowadzono do ustawy Pzp z powodu niejednoznaczności co do możliwości udzielania zaliczek, która to niejednoznaczność dotyczyła wyłącznie jednostek sektora finansów publicznych. Inne podmioty takich problemów nie miały, po co więc nakładać na nie dodatkowe kagańce. A nie widzę przeszkód, aby na przykład przy wielkim projekcie realizowanym przez spółkę komunalną wykonawca ustanowił zabezpieczenie w formie… bo ja wiem, hipoteki :)

Zapraszam zatem jeszcze raz do lektury październikowego „Doradcy” i tekstu o zaliczkach. Mowa w nim o:

– przyczynach wprowadzenia tego przepisu do ustawy i czy wcześniej można było udzielać zaliczek na zamówienia i dlaczego tak/nie (to rozdwojenie nie wynika z chęci ukrycia odpowiedzi na pierwsze pytanie, ale wyłącznie z jej niejednoznaczności);

– definicji zaliczki na gruncie cywilnoprawnym, jak i jej funkcji praktycznej (w tym – zaletach zaliczek i ich wadach, w tym ryzykach związanych z jej udzielaniem);

– sposobach udzielania oraz rozliczania zaliczek w umowach (w tym także o ewentualnych przypadkach konieczności zwrotu tych zaliczek);

– warunkach udzielania zaliczek w przypadku umów o zamówienie publiczne (kiedy można zaliczki udzielić i jakie – nie zawsze racjonalne – ograniczenia tu obowiązują, o czym należy wówczas pamiętać);

– zabezpieczeniu zaliczki w umowie o zamówienie publiczne (jak i kiedy zabezpieczać, jakie formy zabezpieczenia stosować, jakie wymogi zabezpieczenie musi spełniać, jak zwracać zabezpieczenie, jak się ma zabezpieczenie do udzielenia i rozliczenia zaliczki).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.