O informowaniu o wykluczeniu

W ustawie Pzp mamy dwa przepisy, które wprost stanowią o informowaniu przez zamawiającego o wykluczeniu wykonawcy. Jeden z nich to art. 92 ust. 1 pkt 3, który nakazuje wraz z informacją o wyborze najkorzystniejszej oferty przekazywać wszystkim wykonawcom, którzy oferty złożyli, także informację o wykonawcach, którzy zostali wykluczeni z postępowania, podając uzasadnienie faktyczne i prawne. W przepisie tym dokonano niezwykle nieszczęśliwego dopisku – jakoby miał dotyczyć wyłącznie trybów przetargu nieograniczonego, negocjacji bez ogłoszenia oraz zapytania o cenę, a zatem trybów, w których nie występuje wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Cóż, dopisek ten dowodzi niewielkiej wyobraźni ustawodawcy, którzy – jak się zdaje – założył, że w przypadku pozostałych trybów postępowania wykluczenie może nastąpić tylko na etapie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, tymczasem zapomniał, że niektóre przesłanki wykluczenia mogą się ziścić także w trybach dwustopniowych dopiero na etapie oceny ofert. Ot, choćby niewniesienie wadium. Zresztą, także w wymienionych w tym przepisie trybach jednostopniowych wykluczenie może nastąpić w momencie innym niż wybór najkorzystniejszej oferty – np. w przypadku braku zgody na przedłużenie terminu związania ofertą czy innym przypadku, w którym przesłanka wykluczenia ziści się na późniejszym etapie (por. wyrok KIO z 2 lipca 2012 r., sygn. akt KIO 1275/12, opisywany zresztą w „szponach” przed kilku laty, choć tam akurat wykluczenie wiązało się z koniecznością dokonania ponownego wyboru).

Zdrowy rozsądek (i zasady wynikające z ustawy) nakazuje nam stosować analogiczne zasady zarówno w przypadku wykluczenia na etapie oceny ofert wykonawców w trybach dwustopniowych, jak i potencjalnego wykluczenia wykonawców na innym etapie w trybach jednostopniowych. Jest jednak jeszcze art. 24 ust. 3 Pzp, który nakazuje zawiadamiać „równocześnie” wykonawców wykluczonych z postępowania, podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Gdy porównać go z wspomnianym wcześniej art. 92 ust. 1 Pzp uderza jedna różnica: w przepisach o wyborze oferty wprost napisano o informowaniu wszystkich wykonawców, którzy złożyli oferty. Tu mowa tylko o zawiadomieniu wykonawców wykluczonych. Czyżby ustawa pozwalała tu pozostawić resztę wykonawców w niewiedzy? Czyli na przykład, w przypadku trybu dwustopniowego, przesłać wykonawcom informację o wynikach klasyfikacji (zgodnie z art. 51 ust. 1a, art. 57 ust. 1, art. 60d ust. 1 lub art. 76 ust. 2 Pzp, odpowiednio dla konkretnego trybu), pomijając milczeniem przypadki wykluczenia (za wyjątkiem tylko tych wykonawców, których to wykluczenie spotkało, każdego z osobna)?

Cóż, takie podejście prowadziłoby do znacznego zagrożenia interesów wykonawców w postępowaniu. Bez wiedzy o fakcie wykluczenia i jego powodach, stan wiedzy konkurentów jest żałośnie ubogi. Być może przesłanki wykluczenia były tak słabe, że trzeba się obawiać o swoje miejsce na „krótkiej liście”? Być może zamawiający przeoczył jakieś istotne kwestie? Jak się ma to do zasady jawności postępowania? I jaki miałby być racjonalny powód różnicowania postępowania w tym przypadku i przy wyborze najkorzystniejszej oferty?

Nie udało mi się odnaleźć wyroków KIO w takich sprawach. Ale są podobne (dotyczące informowania o wynikach oceny wniosków), z których KIO wyprowadziło słuszne wnioski odnoszące się także do sposobu informowania o podstawach wykluczenia. I tak w wyrokach z 3 stycznia 2013 r. (sygn. akt KIO 2706/12 i KIO 2709/12) oraz z 4 listopada 2013 r. (sygn. akt KIO 2447/13) Izba wspomniała, że zamawiający ma obowiązek przekazywać wszystkim wykonawcom takie same informacje, tak aby każdy z nich dysponował taką samą wiedzą. Inna sprawa, że podstawą do takich wniosków był art. 51 ust. 1a Pzp (jako że mamy do czynienia z przetargiem ograniczonym), a nie art. 24 ust. 3 Pzp – bo informowanie o wynikach oceny spełniania warunków zawiera w sobie również takie informacje.

5 komentarzy do: “O informowaniu o wykluczeniu

  1. Panie Grzegorzu

    Dopisuję swój komentarz do artykułu z potrzeby zapytania dotyczącego znowelizowanego art. 92 Pzp, Czy obecnie poprzez zmianę „Niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty” na „Zamawiający informuje niezwłocznie” nastąpiło tak jakby rozerwanie skupienia wszystkich czynności o których zamawiający do czasu wejścia w życie ostatniej nowelizacji,informował wykonawców w „informacji o wyborze najkorzystniejszej ofert.
    I tak, czy w chwili obecnej np. informację o wykluczeniu, czy odrzuceniu oferty zamawiający przesyła do konkretnego wykluczonego wykonawcy w dowolnym momencie nawet przed dokonaniu oceny ofert w rankingu ich korzystności (patrz art. 24 ust. 12, czy raczej czeka i jednocześnie wysyła informację o wykluczeniu razem z decyzją o wyborze oferty informując samego wykluczonego i pozostałych wykonawców o powyższym fakcie.
    pozdrawiam

  2. KIO w postanowieniu z dn. 17 marca 2017 roku (sygn. KIO 424/17) wypowiedziało się iż „w świetle
    nowelizacji Zamawiający nie ma już obowiązku jednoczesnego informowania o tych
    czynnościach. Zatem znacznie częściej Zamawiający będzie odrzucał oferty czy wykluczał
    wykonawców zanim wybierze ofertę najkorzystniejszą – strona 8 postanowienia” sprawa dotyczyła odwołania w postępowaniu poniżej progu na zaniechanie odrzucenia oferty

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.